Кіріспе
Тұзды судың тәтті сулы жер асты суларына енуі – тұзды судың тәтті сулы жер асты суларына жылжуы болып табылады, бұл жер асты суларының сапасының нашарлауына, оның ішінде ішуге жарамды су көздеріне және басқа да жағымсыз салдарға әкелуі мүмкін. Тұзды судың енуі жағалаудағы жер асты суларында теңіз суы мен жер асты суларының арасындағы гидравликалық байланысқа байланысты табиғи түрде жүруі мүмкін. Тұзды судың минералдық құрамы тәтті судан жоғары болғандықтан, оның тығыздығы мен су қысымы да жоғары болады. Осының салдарынан, тұзды су тәтті судың астына ішкі аймақтарға қарай итеріле алады. Басқа географиялық жағдайларда, су асты суларының шығарылуы тәтті суды тұзды суға қарай жылжытуы мүмкін. Адамның белсенділігі, әсіресе жағалаудағы тәтті сулы құдықтардан жер асты суын қазу, көптеген жағалау аймақтарында тұзды судың енуін күшейте түсті. Суды қазу жер астындағы тәтті су деңгейін төмендетіп, оның қысымын азайтады, соның салдарынан тұзды су ішкі аймақтарға тереңдей сіңуіне мүмкіндік туғызады. Тұзды судың енуіне себеп болатын басқа факторларға кеме жүретін арналар немесе ауыл шаруашылығы және дренаждық арналар жатады, олар тұзды судың ішкі аймақтарға жылжуына арна ретінде қызмет етеді. Климаттың өзгеруіне байланысты теңіз деңгейінің көтерілуі де тұзды судың енуіне ықпал етеді. Сонымен қатар, тұзды судың енуін дауылдық желтоқсан сияқты төтенше жағдайлар да нашарлатуы мүмкін.
Saltwater intrusion is the movement of saline water into freshwater aquifers, which can lead to groundwater quality degradation, including drinking water sources, and other consequences. Saltwater intrusion can naturally occur in coastal aquifers, owing to the hydraulic connection between groundwater and seawater. Because saline water has a higher mineral content than freshwater, it is denser and has a higher water pressure. As a result, saltwater can push inland beneath the freshwater. In other topologies, submarine groundwater discharge can push fresh water into saltwater. Certain human activities, especially groundwater pumping from coastal freshwater wells, have increased saltwater intrusion in many coastal areas. Water extraction drops the level of fresh groundwater, reducing its water pressure and allowing saltwater to flow further inland. Other contributors to saltwater intrusion include navigation channels or agricultural and drainage channels, which provide conduits for saltwater to move inland. Sea level rise caused by climate change also contributes to saltwater intrusion. Saltwater intrusion can also be worsened by extreme events like hurricane storm surges.
Гидрология
Жағалау шегінде құрлықтан ағып келетін тұщы сулар мұхиттан келген тұзды сулармен араласады. Тұщы сулар құрлықтың ішкі аумақтарынан жағалауға қарай, биіктігі және жер асты сулары деңгейі төмен болатын жерге ағып келеді. Тұзды судың жоғары қысымы мен тығыздығы оны тұщы судың астында үшбұрыш тәрізді пішінде жағалаудағы сулы қабаттарға итеруіне себеп болады. Тұзды және тұщы сулар араласу аймағында шашырау және диффузия арқылы араласады. Әдетте, тұзды судың құрлыққа қарай созылуы шектеулі болады, себебі жердің биіктігі артаған сайын тұщы су деңгейі немесе тұщы су бағанасының биіктігі де артады. Жер асты суларын қазу, сондай-ақ, сулы қабаттың тереңдігінен тұзды судың көтерілуіне, яғни құдықтарға қарай итерілуіне әкелуі мүмкін. Бастапқы жағдайда тұзды судың үшбұрышы жоғары тығыздығының арқасында құрлыққа қарай, тұщы судың астында созылады. Тұзды судың үшбұрышының үстінде немесе жанында орналасқан сумен жабдықтау құдықтары тұзды суды жоғары қарай тартып, құдыққа жетіп, ластауы мүмкін тұзды су конусын құрайды. Кейбір сулы қабаттар, мысалы, Төменгі Флорида сулы қабаты, осы типтегі енуге бейім: салыстырмалы түрде су өткізбейтін тау жыныстары немесе саз қабаттары тұщы суды тұзды судан бөліп тұрады, бірақ оқшауланған жарықтар осы қабатты бұзып, тұзды судың жоғары қарай қозғалысын жеңілдетеді. Жер асты суларын сорғылау су деңгейін төмендету арқылы осы әсерді күшейтеді, тұщы судың төмен қарай итеру күшін азайтады. Мексика шығанағындағы Сабина көліндегі ірі су жолдары тұзды судың көлге және онымен қоректенетін өзендерге енуіне мүмкіндік берді. Сонымен қатар, мұнай және газ бұрғылауды жеңілдету үшін айналасындағы ылғалды жерлерде арналарды қазу жердің шөгуіне әкеліп соқты, бұл құрлыққа қарай тұзды судың қозғалысын одан әрі күшейтті. Жазық жағалау аймақтарын кептіру үшін салынған дренаждық желілер тұщы су деңгейін төмендету арқылы, тұщы су бағанасының қысымын азайту арқылы енуге алып келуі мүмкін. Флориданың оңтүстік-шығысындағы тұзды судың енуі негізінен 1903 жылдан 1980 жылдарға дейін Эверглейдстерді ауыл шаруашылығы және қалалық даму үшін кептіру мақсатымен салынған дренаждық арналардың салдарынан болды. Енудің басты себебі су деңгейінің төмендеуі болды, бірақ суды бақылау қақпалары салынғанға дейін каналдар теңіз суын құрлыққа жеткізді.
Сумен қамтамасыз етуге әсер ету
АҚШ-тың көптеген жағалау қауымдастықтары сумен жабдықтау құдықтарының тұзды сумен ластануымен азаптануда, және бұл мәселе ондаған жылдар бойы байқалып келеді. Жерорта теңізінің жағалауындағы көптеген жер асты сулары теңіз суының енуінен зардап шегеді. Тұзды судың енуінің сумен жабдықтау құдықтарына әсері, енудің ауқымына, судың мақсатты қолданылуына және тұздылықтың мақсатты қолдану стандарттарын басып өтуіне байланысты әртүрлі болады. Вашингтон штаты сияқты кейбір аймақтарда ену тек жер асты суының бір бөлігіне жетеді, бұл тек белгілі бір сумен жабдықтау ұңғымаларына әсер етеді. Басқа жер асты сулары кең ауқымды тұздылықпен ластануға тап болды, бұл аймақтың жер асты суларын қамтамасыз етуге елеулі әсер етті. Мысалы, Нью-Джерси штатының Кейп-Мей қаласында жер асты суларын қазу су деңгейін 30 метрге дейін төмендетті, тұзды судың енуі 1940 жылдан бері 120-дан астам сумен жабдықтау ұңғымаларын жабуға себеп болды. Олар ену мінез-құлқын шамалау үшін аналитикалық шешімдер шығарды, бұл шешімдер барлық далалық жағдайларда орындалмауы мүмкін бірқатар болжамдарға негізделген. [[Файл:Салқын су интрузиясы en.svg|thumb|upright=1.8|Гибен-Герцберг қатынасы]]