Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Словакиялық саяси партия
Словакия партиясы
Slovak political party
the Slovak party
Азаматтық консервативті партия (ОКШ) – Словакиядағы орталық-оңшыл либералды консервативті саяси партия. 2023 жылғы сайлау нәтижесі бойынша Ұлттық кеңесте бір мандатқа ие. Сонымен қатар, партияның өңірлік және жергілікті деңгейлерде де өкілдігі бар. ОКШ 2001 жылғы қарашада Демократиялық партиядан парламенттік бөлініс ретінде құрылды. Партия сайлау альянстарында басқа орталық-оңшыл партиялармен, оның ішінде «Свобода и Солидарность» (SaS), «Мост-Гид» және «Словакияның консервативті демократтары» (KDS) партияларымен серіктестік құрды. Партия 2009 жылғы Еуропалық парламент сайлауында КДС-пен одақтасып, ең жақсы нәтижесін – 2,1% дауыс жинады. Партия 2010 жылы алғаш рет «Мост-Гид» партиясының тізімі бойынша Ұлттық кеңеске өкілдерді сайлады. 2016 жылы партия «Свобода и Солидарность» тізімі бойынша Ұлттық кеңесте бір мандат жеңіп алды, ал 2020 жылғы сайлауда да осы партия тізімімен екі мандатқа ие болды. ОКШ 2022 жылға дейін Еуропадағы консерваторлар мен реформаторлар альянсының құрамында болды.
The Civic Conservative Party (, OKS) is a centre right liberal conservative political party in Slovakia. It has one seat in the National Council, following the 2023 election. It has also representation at regional and local level. The OKS was founded in November 2001 as a parliamentary schism from the Democratic Party. The party has relied on electoral alliances with other centre right parties, including the Sloboda a Solidarita (SaS), Most–Híd and Conservative Democrats of Slovakia (KDS). The party won its best result, of 2.1%, in alliance with the KDS at the 2009 European election. The party won seats in the National Council for the first time in 2010, on the Most–Híd list. In 2016 the party won one seat in the National Council on the Sloboda a Solidarita list and in 2020 election the party won two seats also on the Sloboda a Solidarita list. The OKS was a member of the Alliance of Conservatives and Reformists in Europe until 2022.
Тарих
Азаматтық консервативтік партия 2001 жылғы 10 қарашада Ұлттық кеңестегі Демократиялық партияның (ДС) мүшелері тарапынан құрылды. ДС бастапқыда 2002 жылғы сайлауда ОКС және Либералды-демократиялық одақты біріккен тізімде қатысуға шақырды, бірақ кейіннен бас тартып, Словак демократиялық және христиан одағын қолдады. ОКС Христиандық демократиялық қозғалысы мен Венгр коалициясы партиясымен бірлескен тізім құруға келісімдерге келуге тырысты, бірақ бұл жоспар іске аспады. ОКШ «Словакияға шақыру» (Výzva pre Slovensko) атты ұранмен жеке қатысып, 9 422 дауыс жинады, бұл ұлттық дауыс берудің 0,32% құрады. 2002 жылғы желтоқсанда өткен жергілікті сайлауда ОКС-тан екі әкім сайланды. Бұдан өзге, ОКС 20 депутаттық орынды немесе елі бойынша орынның 0,1% құрады. 2003 жылғы шілдеде ол Еуропадағы төрт партияның бірі болды, оларға британдық Консервативтік партия, Польшаның «Заң және әділет» партиясы және Чехияның Азаматтық демократтары кірді. ОКС 2004 жылғы президенттік сайлауда Христиандық-демократиялық қозғалысының (КДХ) Франтишек Миклошкосын қолдады. Миклошко Чехословакия Коммунистік партиясының бұрынғы мүшесі емес, санаулы кандидаттардың бірі болды және дауыстардың 6,51% жинап, бесінші орынға ие болды. Екі айдан кейін өткен Еуропалық сайлауда партия өзінің жалғыз үміткері ретінде Петер Осускиді ұсынды. Ол 7 016 дауыс жинады, бұл дауыс берудің 1% құрады. 2005 жылғы аймақтық сайлауда партия үш орын жеңіп алды: Франтишек Шебей мен Петер Татар Братислава облысында, ал Катарина Адамикова Жилина облысында. Бұл елі бойынша көрсеткіштің 0,72% құрады. ОКС 2006 жылғы парламенттік сайлауда Христиандық-демократиялық қозғалысымен бірлескен тізімде қатысуды ұсынды. КДХ бұл ұсыныстан бас тартты, сондықтан азаматтық консерваторлар партияға қатысу үшін 500 000 корон төлемақы жинауға мәжбүр болды. 2006 жылғы наурызда ОКС мүшесі Ондрей Достал сайлауға қатысу төлемақының конституциялық еместігін қарастырып, Конституциялық сотқа жүгінді, бұл төлемақының оның кеңсеге үміткер болу құқығына кедергі келтіретінін айтты. Сайлауда Чехословакия Конституциялық сотының бұрынғы төрағасы Эрнест Валько және бұрынғы денсаулық сақтау министрі Рудольф Заяц ОКС тізімінде болды. Партия дауыстардың 0,27% құрайтын 6 262 дауыс алды. 2009 жылғы аймақтық сайлауда ОКС төрт орын жеңіп алды, бұл 2005 жылғыдан бір орынға көп: Братислава облысында үш, Жилина облысында бір.
The Civic Conservative Party was formed by Democratic Party (DS) members of the National Council on 10 November 2001. The DS initially offered the OKS and the Liberal Democratic Union to run in the 2002 election, on a united list, but then withdrew and endorsed the Slovak Democratic and Christian Union. The OKS attempted to negotiate a joint list with the Christian Democratic Movement and Party of the Hungarian Coalition, but this failed to materialise. Undeterred, the OKS ran alone under the banner 'Call for Slovakia' (Výzva pre Slovensko) and gained 9,422 votes, or 0.32% of the national total. In the December 2002 local elections, two mayors were elected for OKS. In addition, OKS took 20 deputy seats, or 0.1% of the seats nationwide. In July 2003, it was one of four parties across Europe endorsing the soft eurosceptic Prague Appeal, along with the British Conservative Party, Law and Justice of Poland, and the Czech Civic Democrats. The OKS supported František Mikloško of the Christian Democratic Movement (KDH) in the 2004 presidential election. Mikloško was one of the few candidates not being former members of the Communist Party of Czechoslovakia, and ended up fifth with 6.51% share of the total vote. In the European election two months later, the party fielded Peter Osuský as its sole candidate. He received 7,016 votes: 1% share of the vote. In the 2005 regional elections, the party gained three seats: František Šebej and Peter Tatár in Bratislava Region and Katarína Adamicová in Žilina Region. This represented 0.72% share nationwide. OKS offered to run on the common candidate list with the Christian Democratic Movement in the 2006 parliamentary election. This offer was turned down by the KDH, the Civic Conservatives had to raise 500,000 korún as a fee for the party to participate. In March 2006, OKS member Ondrej Dostál applied to the Constitutional Court, considering the possible unconstitutionality of the election participation fee, saying the fee affects his right to run for office. In the election, former Chairman of the Czechoslovak Constitutional Court Ernest Valko and former Minister of Health Rudolf Zajac appeared on the OKS list. The party obtained 6,262 votes which represented 0.27% share of the total vote. In the 2009 regional elections, the OKS won four seats, up one from 2005: three in Bratislava Region and one in Žilina Region.
Парламенттік партия
2010 жылғы сайлауда ОКС-тің он төрт мүшесі Most–Híd партиясының тізімінде болды. Өздерін солшыл ұлтшыл коалицияға қарсы деп қатаң анықтай отырып, тізімнен төрт депутат, сондай-ақ он Most–Híd мүшесі сайланды. Бұл ОКС-ке 2002 жылдан бері алғаш рет парламентте өкілдік құруға мүмкіндік берді. Most–Híd азаматтық консерваторлар қолдаған оң орталық коалициялық үкіметке кірді, бірақ ОКС үкіметке қосылмады және Most–Híd-тен тәуелсіз қалды. 2010 жылдың қазанында Петр Заяц Ішкі істер министрі Даниэль Липшич және басқа да шенеуніктерді сынағаннан кейін, Доброслав Трнканың заң мен этникалық венгрлердің адам құқықтарын құрметтемейтінін айтып, бас прокурор лауазымынан кетуін сұрады. Партия даулы Мемлекеттік тіл заңына өзгерістер енгізуді қолдады, бірақ ОКС-тің Ондрей Досталь бұл өзгерістердің азшылық тілдерін пайдалануға рұқсат беруде жеткіліксіз екенін айтты. 2011 жылдың наурызында партия үкіметтің жеке кәсіпкерлерге салықты көтеру жоспарына қарсы шығып, оның орнына мемлекеттік шығыстарды қысқарту арқылы жалақы салығын төмендетуді ұсынды. ОКС-тің төрт депутаты бұрын конституцияға қайшы деп танылған жеке меншіктегі жерлерге тас жол салуға үкіметтің өкілеттіктерін шектеу туралы заң жобасын ұсынды. 2011 жылдың қазанында партия үкіметтің Еуропалық қаржылық тұрақтылық механизміне берген уәдесіне қарсы болды. Оған жауап ретінде Франтишек Шебей 11 қазанда ОКС-тен шығып, Most–Híd-ке қосылды. Үкімет құлағаннан кейін ОКС 2012 жылғы сайлауда Most–Híd-пен одақ құруға тырысты, бірақ олар бас тартты. Оның орнына бірнеше ОКС үміткерлері «Жай халық» тізімі бойынша сайлауға түсті. Алайда, олар сайлау алдында «Жай халық» партиясының жетекшісі Игорь Матовичтің тізімдегі барлық үміткерлерді полиграфтан өткізу туралы талабына наразылық білдіріп, тізімнен шығып кетті.
In the 2010 election, fourteen OKS members stood on the Most–Híd party list. Strongly defining themselves as against the left wing nationalist coalition, four MPs were elected from the list, along with ten Most–Híd members. This gave the OKS its first parliamentary representation since 2002. Most–Híd entered a centre right coalition government, which the Civic Conservatives supported, but the OKS did not join the government themselves, and remained separate from Most–Híd. In October 2010, Peter Zajac called for Dobroslav Trnka to step down as General Prosecutor, after Trnka criticised Interior Minister Daniel Lipšic and other officials, saying that Trnka did not respect the law or the human rights of ethnic Hungarians. The party supported changes to the controversial State Language Act, but the OKS's Ondrej Dostál said the changes did not go far enough in allowing use of minority languages. In March 2011, the party opposed the government's plans to increase taxes on the self employed, and instead proposed funding cuts in payroll tax by cutting government spending. The four OKS MPs have proposed a law restricting the government's power to build highways on privately owned land, which had earlier been ruled unconstitutional. In October 2011, the party opposed the government's commitment to the European Financial Stability Facility. In response, František Šebej left the OKS on 11 October and joined Most–Híd. After the subsequent fall of the government, the OKS attempted to renew their alliance with Most–Híd at the 2012 election, but were rejected. Instead, several OKS candidates were running on the Ordinary People list. However, they had left the list before the elections, in protest to the request of the leader of Ordinary People Igor Matovič, that all candidates from the list undertake polygraph test.