Кіріспе

Орталық-сол жақ Чехия саяси партиясы

Социал-демократия (SOCDEM), 10 маусым 2023 жылға дейін Чехияның Социал-демократиялық партиясы (ČSSD) деп аталды, Чехиядағы социал-демократиялық саяси партия. Саяси спектрдің орталық-сол жағында тұрған және Еуропалық көзқарастарды ұстанатын бұл партия Еуропалық социалистер партиясының, Социалистік интернационалдың және Прогрессивті альянстың мүшесі. ЧССД 2018 жылдың маусымынан бастап Андрей Бабиштің екінші кабинетінің азшылық үкіметіндегі кіші коалициялық партия болды, ал 1998 жылдан 2006 жылға дейін және 2013 жылдан 2017 жылға дейін үлкен коалициялық партия болды. 2017 жылғы Чехия парламенттік сайлауынан кейін Чехия депутаттары палатасында 15 орынға ие болды, сайлауда партия 35 орыннан айырылды. 2013 жылғы Чехия парламенттік сайлауынан кейін ең ірі партия болып қалды және сол жылдың желтоқсанында популистік ANO 2011 және орталықшыл Христиандық-демократиялық Одақ – Чехословакия халық партиясымен үкіметтік коалиция құрды. ЧССД төрағасы Бохуслав Соботка Чехияның жаңа премьер-министрі болды. Партия 2017 жылғы Чехия парламенттік сайлауында ауыр жеңіліске ұшырап, 15 орынға дейін азайтты, бұл оның тарихындағы ең нашар нәтижесі болды. ЧССД 2018 жылы Прага қалалық, жергілікті және Сенат сайлауларында тағы бір жеңіліске ұшырады. Партия 12 сенатордан (тек біреуі қайта сайланды), барлық Прага депутаттарынан және жергілікті кеңес мүшелерінің жартысынан астамынан айырылды. 2019 жылы ЧССД Еуропалық парламенттегі барлық өкілдерінен айырылды. Кейбір саяси комментаторлар нашар нәтижелер тізбегін ЧССД-нің ұлттық саясаттағы беделін жоғалтуының белгісі деп түсіндірді. ЧССД 2020 жылғы аймақтық сайлауда және Сенат сайлауында тағы бір жеңіліске ұшырады, нәтижесінде 10 сенатор (ешқайсысы қайта сайланбады) және 97 аймақтық депутатты жоғалтты. 2018 жылдан 2021 жылға дейін ЧССД-де Ян Хамачек – бірінші вице-премьер және ішкі істер министрі, Яна Малачова – еңбек және әлеуметтік қорғау министрі, Любомир Заоралек – мәдениет министрі, ал Мирослав Томан – ауыл шаруашылығы министрі болды. 2021 жылғы Чехия парламенттік сайлауында партия 5% дауыс беру шегіне жетпегендіктен, Хамачек партия төрағасы лауазымынан кетті.

Саясат ұстанымдары

Экономикалық мәселелер бойынша ЧССД партиясының бағдарламасы Батыс Еуропаның әлеуметтік-демократиялық партияларына сай келеді. Ол аралас экономиканы, күшті әлеуметтік мемлекетті және прогрессивті салық салу жүйесін қолдайды. Сыртқы саясатта ол Еуропалық интеграцияны, оның ішінде Еуроаймаққа қосылуды қолдайды және АҚШ-тың сыртқы саясатын, әсіресе оппозицияда болған кезде сынға алады, бірақ Чехияның НАТО-ға мүшелігіне қарсы емес.

Императорлық кеңес сайлауы

Күні Лидер Дауыс саны Орын саны Позиция № % № ± Көлемі 1907 Антонин Немек 389,960 8.5 22 6-шы Оппозиция 1911 Антонин Немек 357,234 7.9 3 4-ші Оппозиция

Парламент сайлауы

Күндер Лидер Дауыс саны Орындықтар № % Жоқ. ± Көлемі 1920 Антонин Немец 1,590,520 25,7 74 1-ші коалиция 1925 Антонин Хампл 632,403 8,9 45 4-ші коалиция 1929 Антонин Хампл 963,462 13 10 2-ші оппозиция 1935 Антонин Хампл 1,032,773 12,6 1 3-ші коалиция 1946 Зденек Фьерлингер 855,771 12,1 1 5-ші коалиция 1948 Ұлттық фронттың құрамында 14 3-ші блок 1954 colspan="7" rowspan="7" 1960 1964 1971 1976 1981 1986 1990 Jiří Horák 342,455 3,2 0 9-шы орын жоқ 1992 Валтр Комаррек Александр Дубчек 648,125 6,8 10 4-ші оппозиция

Чехияның парламент сайлауы

Күні Лидер Дауыс саны Орын % Қолдау жоқ. ± Саны 1990 Jiří Horák 296,165 4.11 0 6-шы Орын жоқ 1992 Jiří Horák 422,736 6.53 16 3-ші Оппозиция

Словакияның парламент сайлауы

Күндер Лидер Дауыс саны Орындықтар Позиция № % № ± Көлемі 1928 Иван Деррер 96 901 7,33 4 4-орын – 1935 Иван Деррер – 11,3 0 5-орын –

Парламент сайлауы

Күндер Лидер Дауыс саны Орындықтар саны № % № ± Мөлшері 1996 Милош Земан 1,602,250 26.4 45 2-ші Сыртқы қолдау 1998 Милош Земан 1,928,660 32.3 13 1-ші Азшылық үстемдігі 2002 Владими́р Шпи́дла 1,440,279 30.2 4 1-ші Коалиция 2006 Жири Парубек 1,728,827 32.3 4 2-ші Оппозиция (2006–2009) Коалиция (2009–2010) 2010 Жири Парубек 1,155,267 22.1 18 1-ші Оппозиция 2013 Бохуслав Соботка 1,016,829 20.5 6 1-ші Коалиция 2017 Любомир Заоралек 368,347 7.3 356-шы Оппозиция (2017–2018) Коалиция (2018–2021) 2021 Ян Хамачек 250,397 4.7 15 6-шы Орын жоқ

Президент сайлауы

Тікелей емес сайлау Үміткер Бірінші тур нәтижесі Екінші тур нәтижесі Үшінші тур нәтижесі Дауыс % Нәтиже Дауыс % Нәтиже Дауыс % Нәтиже 1998 Вацлав Гавел 130 70.65 146 52.3 – 2003 Ярослав Буреш 46 17.04 – Милош Земан 83 30.18 – Ян Сокол 128 46.55 129 48.13 124 46.6 2008 Ян Швейнар 138 49.82 135 48.74 113 44.84 128 49.10 141 47.19 111 44.05
Тікелей сайлау Үміткер Бірінші тур нәтижесі Екінші тур нәтижесі Дауыс % Нәтиже Дауыс % Нәтиже 2013 Жири Дистбиер кіші 829,297 16.12 4-орын Қолдады Милош Земан 2018 Үміткер болған жоқ 2023 Жозеф Струдула қанатын кері тарды

Еуропалық парламент сайлауы

Сайлау Дауыстар % Алынған мандаттар Орын 2004 204,903 8.78 5-орын 2009 2014 2019

Облыстық сайлау

Сайлау Дауыстар % Кеңесшілер2000344 441 14.672004297 083 14.0320081 044 719 35.862012621 961 23.582016 386 150 15.252020 185 714 6.71

Жергілікті сайлау

Сайлау үлесі Кеңесшілер саны19948.71,628199817.544,259200215.574,664200616.614,331201019.684,584201412.653,77320185.171,88220222.49799

Праганың қалалық сайлауы

Жыл Лидер Дауыс % Орындықтар +/− Орны 1990 484,484 5.6 4-ші Оппозиция 1994 Жири Парубек 2,435,279 8.6 4-ші Оппозиция 1998 Жири Парубек 363,917 17.5 5 3-ші Коалиция 2002 Жири Парубек 656,936 14.7 2 3-ші Коалиция 2006 Петра Бузкова 4,197,631 15.9 2-ші Оппозиция 2010 Жири Дистбиер кіші 615,209 17.9 7 2-ші Коалиция 2014 Милослав Людвик 2,160,963 10.4 11 5-ші Коалиция 2018 Якуб Ландовский 727,826 2.9 8 8-ші Орын жоқ