Алма Коган: Британдық әншінің өмірі мен мансабы

Кіріспе

Британдық поп-эстрада әншісі (1932–1966)

Алма Анжела Коэн Коган. Оның әкесі Когинс әулеті Ресейден Ұлыбританияға көшіп келген, ал анасының әулеті Румыниядан босқындар болған. Коганның ата-анасы Марк пен Фэй Коганның тағы бір қызы – актриса Сандра Карон, ол "Кристалл лабиринт" телешоуында "Мумсей" рөлін ойнады, сондай-ақ бір ұлы – Айвор Коган болған. Марк киім-кешек сатумен айналысқандықтан, отбасы жиі көшіп-қонып тұрған. Коганның алғашқы үйлерінің бірі Уортинг (Сассекс) қаласындағы дүкенінің үстінде орналасқан. Ол еврей болғанымен, Редингтегі Сент-Джозеф монастырь мектебінде білім алған. Оның әкесі әнші болған, бірақ Коганның анасы екі қызының екеуі үшін де шоу-бизнеске құмарлық танытқан (ол Коганға үнсіз кино жұлдызы Алма Тейлордың құрметіне осылай ат қойған). Коган алғаш рет Редингтегі Палас театрында өткен қайырымдалық шарада көпшілік алдында өнер көрсеткен, ал он бір жасында Брайтон қонақ үйінде өткен "Сассекс әнінің патшайымы" байқауына қатысып, 5 фунт стерлинг жүлде алған. 14 жасында Вера Линн оны Брайтондағы Гранд театрындағы эстрадалық қойылымға ұсынған, ал 1947 жылдың шілдесінде ол Макс Миллермен бірге бір апта бойы сахнада өнер көрсеткен. 1947 жылдың қарашасында ол Гранд театрында (Брайтон) "Дик Турпиннің Йоркке саяхаты" қойылымында ойнаған. 16 жасында оркестр жетекшісі Тед Хит оған: "Дауысың жақсы, бірақ бұл бизнесте сен әлі тым жас. Бес жылдан кейін қайта кел" деген кеңес берген. Кейін Хит: "Оны жібергенім – өмірімдегі ең үлкен қателіктердің бірі болды" деген. Ол сондай-ақ Worthing Art College-да киім дизайнын оқыған кезде, шай билерінде ән айтумен айналысқан. Біраз уақыттан кейін 1948 жылдың қарашасында ол Лондон ипподромындағы "High Button Shoes" мюзиклінде, ал 1949 жылдың мамырында Лондонның Кембридж театрындағы "Sauce Tartare" атты ревюде хор қызы ретінде өнер көрсеткен. 1949 жылы ол Лондонның Камберленд қонақ үйінде әнші болып жұмыс істеген, сол жерде EMI продюсері Уолтер Ридли оны байқап, оның жаттықтырушысы болып, HMV лейблымен келісім шарт жасауға көмектескен.

"Кііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііі"

Коганның алғашқы туындысы "To Be Worthy of You" / "Would You" болды, ол 20 жасқа толған күні жазылған. Бұл оның комедиант Дик Бентлидің BBC радио шоуындағы Gently Bentley бағдарламасында жиі пайда болуына, содан кейін 1953 жылдан 1960 жылға дейін Джой Николстың орнына BBC радиосының комедиялық бағдарламасы Take It From Here вокалисі болуына әкелді. 1953 жылы "Егер менің алтын шатырым болса" әнін жазғанда ол күлкіге батып, кейінгі жазбаларда осы әсерді күшейтті. Көп ұзамай оны "дауысында күлкісі бар қыз" деп атады. ("Күлкі" кейде "күлімсіреу" деп аударылған.) Оның көптеген жазбалары АҚШ хиттерінің каверлері болды, әсіресе Розмари Клуни, Тереза Брюэр, Джорджия Гиббс, Джони Джеймс және Дина Шор орындаған әндер. Оның дауысы көбінесе Дорис Дэйдің дауысына ұқсас делінер еді. Осы каверлердің бірі – "Bell Bottom Blues" оның бірінші хитіне айналып, 1954 жылдың 3 сәуірінде 4-орынға жетті. Коган 1950 жылдары Ұлыбритания Ұлттық жекелей хит-парадтарына он сегіз рет енді, ал "Dreamboat" әні 1-орынды иеленді. Осы кезеңдегі басқа да хиттерге "Вальс пен тангоны ажырата алмаймын", "Неге ақымақтар ғашық болады", "Шәкір уақыт" және "Менің өмірімнің тарихы" кіреді. Коганның алғашқы альбомы "I Love to Sing" 1958 жылы жарық көрді. Коган Ұлыбританияда теледидарда жиі пайда болатын алғашқы әншілердің бірі болды, онда оның қуатты дауысы, көңілді мінезі және әсерлі костюмдері көрсетілді. Оның тігіліп тіккен юбкалары мен денеге жақын киімдері өзі жасаған және ешқашан екі рет кимеген деп айтылады. Клиф Ричард еске алады: "Менің алғашқы әсерімде ол киімдерімен ерекшеленді – мен оның қанша киімі бар екенін ойлап таба алмадым. Әр әнге әртүрлі костюм болды. Юбкалары өте кең болды – оларды қайда іліп қойғанын білмеймін!" Коган 1956 мен 1960 жылдар аралығында NME оқырмандарының жылдық сауалнамасында "Ұлыбританияның ең көрнекті әйел әншісі" деп төрт рет жеңіске жетті.

1960 жылдарға қарағанда тым шаршы

1960 жылдардағы Ұлыбританиядағы музыкалық революция, Битлз тобының көтерілуімен символдалған, Коганды күрт сәннен шығарды; 1991 жылғы BBC деректі фильмі «Альма Коган: Ықылымды күлкісі бар қыз» онда Лионел Блэр оны «ескірген» деп есептегенін айтты. Ұлыбританиядағы оның ең жоғары хит-парадтағы көрсеткіші – «We Got Love» әнімен 26-орын, ал оның көптеген табыстары Ұлыбританиядан тыс жерлерде болды, әсіресе Швеция мен Жапонияда. Әнші Эдди Грасшемнің айтуынша, ол 1963 жылы Exciters тобының АҚШ хит-парадындағы «Tell Him» әнінің қайта орындалуы Ұлыбритания хит-парадтарына оралмағанына қатты ренжіді. «Tell Him» Швецияда хит болды: ол жеті апта бойы ең көп сатылған «Kvällstoppen» тізімінде болды және 10-орынға жетті. 1964 жылы Коган «Tennessee Waltz» әнін рок-н-ролл балладасы стилінде жазды; бұл нұсқа «Kvällstoppen» тізімінде Швецияда бес апта бойы ең көп сатылған ән болды және «Tio i Topp» шведтік дауыс беру тізімінде 8 апта бойы бірінші орынды иеленді. «Tennessee Waltz» Данияда да топ-20-ға енді, ал неміс тіліндегі нұсқасы Германияда 10-орынды иеленді. 1965 жылы ол Швецияда тағы бір хит – «The Birds and the Bees» әнін шығарды. 1960 жылдардың ортасында Швецияда популярлы жергілікті поп-топтарымен гастрольде болғанда, олардың мүшелері одан он жас кіші болғандықтан, ол «поп-әже» (popmormor) деген лақап атқа ие болды. Коган өзінің кейбір әндерін де өзі жазды. Ол 1963 жылы «Just Once More» әнін («Al Western» псевдонимімен) ұзақ жылдар бойы пианинода ойнаған Стэн Фостермен бірлесіп жазды. «Just Once More» 1963 жылдың қазан айында «Tio i Topp» шведтік дауыс беру тізімінде 10-орынды иеленді. 1964 жылы шыққан «It's You» синглі де Коган мен Фостердің бірлескен жұмысы болды, бірақ бұл жолы ол өз атымен көрсетілді. Оның «B» жағындағы «I Knew Right Away» әнін 1967 жылы Little Pattie де жазды. Пол Маккартни «It's You» әнінде тамбурин ойнады. Коган 1964 жылы әнді жазған кезде The Beatles көрші студияда жазғанын еске алды: Ұлдар жазбаны қалай жақсартуға болатыны туралы ұсыныстар жасады. Біз олардың кеңесін тыңдап, дауысымды екі рет жаздырып, өзіммен дуэт орындағандай дыбыс шығардық, содан кейін Пол тамбурин қосу туралы идея келтірді. Барлық музыканттар үйлеріне кеткен еді, сондықтан ол жоғары қабатқа шығып, тамбурин тауып алып, біз дыбысты таспаға түсіріп жатқанда ойнады. Сондай-ақ, Ринго Старр «It's You» әнінде орындалғаны туралы да болжамдар бар, бірақ Коган бұл туралы 1964 жылғы сөзінде айтпады – бірақ ол Битлз әнді естігенде барлық негізгі тректер аяқталғанын мәлімдеді. Ол Ұлыбританияның шоу-бизнес саласында танымал болды, «Оливер» фильміндегі Нэнси рөліне ұсынылды, «Ready Steady Go!» жасөспірімдерге арналған шоуда ойнады және Talk of the Town-да бас рөлде өнер көрсетті. Коган өзінің имиджін жаңарту үшін Битлз әндерін және «The Man from U.N.C.L.E.» романынан алынған («Love Ya Illya») әндерді жазды. Бірақ 1965 жылы жазба продюсерлері Коганның жұмысына көңілі толмады, сонымен қатар оның денсаулығы нашарлап бара жатқаны байқалды. Оның досы және әріптесі Энн Шелтон оның денсаулығының нашарлауын салмағын азайту үшін салған «эксперименттік» инъекциялармен байланыстырды, содан кейін Коган ешқашан толыққанды жазылған жоқ деді.

The UK musical revolution of the 1960s, symbolised by the rise of the Beatles, suddenly made Cogan unfashionable; in the 1991 BBC documentary Alma Cogan: The Girl with the Giggle in Her Voice, Lionel Blair said she was perceived as "square". Her highest 1960s chart ranking in the UK was no. 26 with "We Got Love", and most of her successes at this time were outside the UK, notably in Sweden and Japan. She was especially disappointed that her 1963 cover of the Exciters' US hit "Tell Him" did not return her to the UK charts, according to singer Eddie Grassham. "Tell Him" was a hit in Sweden: it spent seven weeks in the best selling record chart "Kvällstoppen" and peaked at #10. In 1964, Cogan recorded "Tennessee Waltz" in a rock and roll ballad style; this version was no. 1 in Sweden for five weeks in the best selling chart "Kvällstoppen" and number 1 for no less than 8 weeks in the Swedish Voting Chart "Tio i Topp". "Tennessee Waltz" also reached the top 20 in Denmark, while a German language rendering reached no. 10 in Germany. She had another number one hit in Sweden in 1965, "The Birds and the Bees". When she toured around Sweden in the mid 1960s with popular local pop bands, whose members were some ten years younger than her, she got the playful nickname "popmormor" (pop grandmother). Cogan also wrote some of her own songs. She co wrote her 1963 record "Just Once More" (under the pseudonym of "Al Western") with her long time pianist Stan Foster. "Just Once More" peaked at no. 10 in the Swedish Voting Chart "Tio i Topp" in October 1963. Her 1964 single "It's You" was also a Cogan Foster collaboration, although this time she was credited under her own name. Its b side, "I Knew Right Away" was also recorded by Little Pattie in 1967. Paul McCartney played tambourine on "It's You". Cogan recalled in 1964 that The Beatles had been recording in the adjoining studio when she was working on the song:

The boys started making suggestions on how to improve the recording. We took their advice about double recording my voice to sound as though I was singing a duet with myself, and then Paul came up with the idea of putting in a tambourine. All the musicians had gone home, so he went upstairs, found one, and played it while we dubbed the sound onto the tape. There have also been suggestions that Ringo Starr performed on "It's You", but Cogan did not mention this in the 1964 quote above she did, however, suggest that all the basic tracks were completed when The Beatles heard the song. She continued to be a popular figure on the UK showbusiness scene, being offered the part of Nancy in Oliver!, appearing on the teenage hit show Ready Steady Go!, and headlining at the Talk of the Town. Cogan tried to update her image by recording some Beatles numbers and a spin off from The Man from U. N. C. L. E. ("Love Ya Illya"). But by 1965 record producers were becoming dissatisfied with Cogan's work, and it was also clear that her health was failing. Her friend and colleague Anne Shelton attributed this decline to some "highly experimental" injections she took to lose weight, claiming that Cogan was never well again after that.

Жеке өмір

Коган жесір анасымен бірге Кенсингтон Хай-стритте (44 Стаффорд-корт) әсем безендірілген бірінші қабаттағы пәтерде тұрды, онда ол басқа да танымал адамдарды жиі қабылдайтын. Тұрақты келушілердің арасында принцесса Маргарет, Ноэль Ковард, Кэри Грант, Одри Хепберн, Майкл Кейн, Фрэнки Воган, Брюс Форсайт және Роджер Мур болды. 1987 жылғы "A Celebration" жинақ альбомында Маккартнидің естелігі жарияланған: "Битлз" алғаш рет Лондонға келгенде, Алма бізді ақ жаулықпен қарсы алып, құшақ жайды. Сол кездердегі барлық естеліктерім маған өте қымбат. Оның шаттыққа толы мінезімен бірге болу қатты әсерлі болды. Мен әрқашан Алма мен оның әдемі музыкасын жылы лебізбен есімде сақтаймын.

Ауру және өлім

Коган 1966 жылдың басында Англияның солтүстігінде клубтарда гастрольдік сапармен болды, бірақ екі қойылымнан кейін денсаулығы нашарлап, асқазан рагынан емделуге жатты. "Алма Коганға ғашық" атты романтикалық комедияда Роджер Ллойд Пэк басты рөлде ойнайды. Ол – көне теңіз жағалау театрының қартайған директоры. Бұл оның жастығында сол театрда өнер көрсеткен Альма Коганмен танысуына әкеледі. 2001 жылдың 4 қарашасында оның көп жылдар бойы тұрған 44-ші Стаффорд Корт үйінің кіреберісіне Альма Коганды еске алуға арналған көк тақта орнатылды. Екінші көк тақта 2017 жылдың қыркүйек айында Коганның бұрынғы үйі – 29 Лансдаун Роуд, Вортинг қаласында, Коганның жақын досы, әртіс Лайонел Блэрдің қатысуымен ашылды. Тақтаны Коганның жанкүйерлері Вортинг қоғамымен бірлесіп ұйымдастырды.