Кіріспе

General Electric/Allison J35 – АҚШ Әуе күштерінің алғашқы осьтік ағынды (тікелей ауа ағыны) компрессорлық реактивті қозғалтқышы болды. Бастапқыда General Electric (GE компаниясының TG 180 белгісі) Whittle негізіндегі центрифугалды ағынды J33 қозғалтқышымен қатар әзірленген J35, он бір сатыдан тұратын осьтік ағынды компрессор және бір сатыдан тұратын турбинадан тұратын қарапайым турбореактивті қозғалтқыш еді. Көптеген модельдерде болғандай, кейіннен жану камерасымен ол күшті тарту күшін өндірді. J33 сияқты, J35 дизайны да General Electric-тен бастау алды, бірақ негізгі өндіріс Allison Engine Company-де жүзеге асырылды.

Жобалау және әзірлеу

1943 жылы T31 осьтік турбовинтын әзірлеу кезінде General Electric компаниясы өздерінің центробектік ағынды J33 қозғалтқышымен бір уақытта осьтік ағынды турбореактивтік қозғалтқышты жобалауға қажетті ресурстары бар екенін түсінді. Олар осьтік қозғалтқыштың болашақта көбірек мүмкіндіктерге ие екенін түсінді де, TG 180 қозғалтқышымен жұмыс істеуді бастады. GE-нің осьтік компрессорлық құрылымдары NACA 8 сатылы компрессордан дамытылды. Қозғалтқыштың стартері мен қосалқы құрылғылары (отынды басқару, отын сорғысы, май сорғылары, гидравликалық сорғы, айналымдар санын (RPM) өлшегіш генератор) компрессордың кіреберісінің ортасына орнатылды. Бұл қосалқы құрылғылардың орналасуы, центробектік қозғалтқыштарда қолданылғандай, компрессордың кіретін ауасы үшін қол жетімді аумақты шектеді. Бұл J47 қозғалтқышына көшірілді, бірақ J73 қозғалтқышында ауа ағынын арттыру қажет болғанда қайта қарастырылды (сыртқы беріліс қорабына ауыстырылды). Сондай-ақ, ол ертедегі реактивтік қозғалтқыштарда кең таралған кіреберіс қалдықтарынан қорғайтын қоршауға ие болды. GE қозғалтқыш үшін өзгермелі сорғы құрылғысын жасады, бірақ электрондық басқару, қозғалтқыш басқаруымен байланысты, J47-ге дейін күтуге тура келді. Маррет турбиналық қозғалтқышта қозғалтқыш пен сорғыны қолмен басқарудың салдары туралы айтады: егер сорғы іске қосылса, бірақ ұшқыш сорғыны ашуды қамтамасыз етпесе, айналымдар санын (RPM) реттегіш турбина бұзылғанша қозғалтқышты артық отынмен толтыруы мүмкін.

Пайдалану тарихы

General Electric J35 алғаш рет 1946 жылы Republic XP-84 Thunderjet ұшағында сынақтан өтті. 1947 жылдың соңында қозғалтқышты дамыту және өндіруге жауапкершілік толығымен General Motors корпорациясының Allison бөлімшесіне берілді, сондай-ақ кейбір J35 қозғалтқыштары GM-нің Chevrolet бөлімшесінде де құрастырылды. 1955 жылы өндіріс тоқтағанға дейін 14 000-нан астам J35 қозғалтқышы жасалды. J35 Bell X-5 өзгермелі қанатты зерттеу ұшағын және Douglas XB-43 Jetmaster, North American XB-45 Tornado, Convair XB-46, Boeing XB-47 Stratojet, Martin XB-48 және Northrop YB-49 сияқты түрлі прототиптерді қуаттандыру үшін қолданылды. Дегенмен, бұл қозғалтқыш 1950 жылдары АҚШ Әуе күштерінің (USAF) екі басты истребителінде қолданылғаны үшін ең көп танылды: Republic F-84 Thunderjet және Northrop F-89 Scorpion. Кейіннен кеңейтілген J35-A-23 үлгісі Allison J71 ретінде шығарылды.