Кіріспе
Northrop HL 10 – бұл NASA-ның Калифорния штаты, Эдвардс қаласындағы Ұшу зерттеу орталығында (кейін Dryden Flight Research Center деп аталды) 1966 жылдың шілдесінен 1975 жылдың қарашасына дейін ұшқан бес американдық ауыр салмақты көтеру корпусының бірі. Ол ғарыштан қайта кіруге арналған, көтеру күші аз, ал қарсылық күші жоғары болатын көлікті қауіпсіз түрде маневрлеу және қондыру концепциясын зерттеу және растау мақсатымен жасалған. Бұл NASA-ның жобасы болды және "кері аэродинамикалық" көтеру корпусы мен дельта пішіндес қанаттық схеманы бағалау үшін салынды. Қазіргі уақытта ол Эдвардс әуе базасындағы Армстронг Ұшу зерттеу орталығының кіреберісінде қойылған.
Даму
Northrop Corporation HL 10 және Northrop M2 F2 ұшақтарын салды, олар NASA Flight Research Center ұшқан "ауыр" көтеру корпустарының алғашқы екеуі болды. HL 10 және M2 F2 құрылысына арналған келісімшарт 1,8 миллион долларды құрады. "HL" көлденең қонуды білдіреді, ал "10" - NASA-ның Вирджиния штаты, Хэмптон қаласындағы Лэнгли зерттеу орталығының инженерлері зерттеген оныншы жобаны көрсетеді. Негізгі шасси - қолмен жиналатын, өзгертілген T 38 жүйесі. Жердің төменгі орбитасына жеңіл жүкпен Сатурн V зымыратын ұшыру қабілеттілікті тиімді пайдаланбау болар еді, ал Аполлон бағдарламасы негізінен шығындарға байланысты тоқтатылды.
HL-10 рейстері
Көлік/Ұшу № Күні Пилот Мах Жылдамдық /км/сағ Біктік /м Ұзақтығы ЕскертулерHL 10 #1 22 желтоқсан, 1966 Петерсон 0.69373513,71600:03:07 Бірінші HL 10 ұшуыҚозсыз сырғанауHL 10 #2 15 наурыз, 1968 Гентри 0.60968413,71600:04:03 Қозсыз сырғанауHL 10 #3 3 сәуір, 1968 Гентри 0.69073213,71600:04:02 Қозсыз сырғанауHL 10 #4 25 сәуір, 1968 Гентри 0.69773913,71600:04:18 Қозсыз сырғанау HL 10 #5 3 мамыр, 1968 Гентри 0.688 731 13,716 00:04:05 Қозсыз сырғанау HL 10 #6 16 мамыр, 1968 Гентри 0.678 719 13,716 00:04:25 Қозсыз сырғанау HL 10 #7 28 мамыр, 1968 Манке 0.657 698 13,716 00:04:05 Қозсыз сырғанау HL 10 #8 11 маусым, 1968 Манке 0.635 697 13,716 00:04:06 Қозсыз сырғанау HL 10 #9 21 маусым, 1968 Гентри 0.637 700 13,716 00:04:31 Қозсыз сырғанау HL 10 #10 24 қыркүйек, 1968 Гентри 0.682 723 13,716 00:04:05 Қозсыз сырғанауXLR 11 орнатылды HL 10 #11 3 қазан, 1968 Манке 0.714 758 13,716 00:04:03 Қозсыз сырғанау HL 10 #12 23 қазан, 1968 Гентри 0.666 723 12,101 00:03:09 Бірінші қуатты ұшуқозғалтқыш бұзылдыРозамондқа қонды HL 10 #13 13 қараша, 1968 Манке 0.840 843 13,000 00:06:25 3 рет қозғалтқышты қосуға тырысты HL 10 #14 9 желтоқсан, 1968 Гентри 0.870 872 14,454 00:06:34 HL 10 #15 17 сәуір, 1969 Манке 0.994 974 16,075 00:06:40 HL 10 #16 25 сәуір, 1969 Дана 0.701 744 13,716 00:04:12 Қозсыз сырғанау HL 10 #17 9 мамыр, 1969 Манке 1.127 1,197 16,246 00:06:50 Бірінші көтергіш денеүздемелі ұшу HL 10 #18 20 мамыр, 1969 Дана 0.904 959 14,966 00:06:54 HL 10 #19 28 мамыр, 1969 Манке 1.236 1,312 18,959 00:06:38 HL 10 #20 6 маусым, 1969 Хоаг 0.665 727 13,716 00:03:51 Қозсыз сырғанау HL 10 #21 19 маусым, 1969 Манке 1.398 1,484 19,538 00:06:18 HL 10 #22 23 шілде, 1969 Дана 1.444 1,350 19,446 00:06:13 HL 10 #23 6 тамыз, 1969 Манке 1.540 1,656 23,195 00:06:12 Бірінші төрт камералы ұшу HL 10 #24 3 қыркүйек, 1969 Дана 1.446 1,542 23,762 00:06:54 HL 10 #25 18 қыркүйек, 1969 Манке 1.256 1,341 24,137 00:07:06 HL 10 #26 30 қыркүйек, 1969 Хоаг 0.924 980 16,383 00:07:16 HL 10 #27 27 қазан, 1969 Дана 1.577 1,675 18,474 00:06:57 HL 10 #28 3 қараша, 1969 Хоаг 1.396 1,482 19,544 00:07:19 HL 10 #29 17 қараша, 1969 Дана 1.594 1,693 19,687 00:06:48 HL 10 #30 21 қараша, 1969 Хоаг 1.432 1,532 24,165 00:06:18 HL 10 #31 12 желтоқсан, 1969 Дана 1.310 1,402 24,372 00:07:08 HL 10 #32 19 қаңтар, 1970 Хоаг 1.310 1,399 26,414 00:06:50 HL 10 #33 26 қаңтар, 1970 Дана 1.351 1,444 26,726 00:06:51 HL 10 #34 18 ақпан, 1970 Хоаг 1.861 1,976 20,516 00:06:20 Ең жылдам көтергіш дене ұшуы HL 10 #35 27 ақпан, 1970 Дана 1.314 1,400 27,524 00:06:56 Ең биік көтергіш дене ұшуы HL 10 #36 11 маусым, 1970 Хоаг 0.744 810 13,716 00:03:22 Көтеру/Сүйреуқуатты жақындау HL 10 #37 17 шілде, 1970 Хоаг 0.733 803 13,716 00:04:12 Соңғы ұшу
Мәртебе
HL 10 қазіргі уақытта Калифорния штаты, Эдвардс қаласындағы Армстронг ғарыш зерттеу орталығының кіреберісінде қойылған.
Шығармалық сілтемелер
Пилоттық фильмде және "Алты миллион долларлық адам" сериалының "Қаһарлы қайталау" атты эпизодында HL 10 сериялық нөмірі 804 полковник Стив Остин апатқа ұшыраған ұшақ ретінде көрсетіледі, осы апаттың нәтижесінде ол биондық адамға айналады, сонымен қатар HL 10 осы эпизодта да пайда болады. Дегенмен, басқа эпизодтар мен Мартин Кейдиннің түпнұсқа "Киборг" романы Остин ұшқан ұшақты HL 10-ның ойдан шығарылған туысы – M3 F5 ретінде сипаттайды, бұл оған қайшы келеді. Телевизиялық шоудың ашылу титрлерінде HL 10 және M2 F2 екеуінің де көрсетілуі осы жағдайды одан әрі күрделендіреді.