Кіріспе

Спиндік белгі (СЛ) – жұптаспаған электроны бар, әдетте азот атомында орналасқан, және басқа молекуламен байланыса алатын органикалық молекула. Спиндік белгілер көбінесе электрондар парамагниттік резонанстық спектроскопияны қолдана отырып, ақуыздардың немесе биологиялық мембраналардың жергілікті динамикасын зерттеу құралы ретінде қолданылады. Сайтқа бағытталған спиндік таңбалау (SDSL) әдісі ақуыздың ішіндегі нақты бір аймақты қадағалауға мүмкіндік береді. Ақуыз құрылымын зерттеуде аминқышқылына тән спиндік белгілерді пайдалануға болады. Спиндік таңбалау мақсаты НМР спектроскопиясындағы изотоптық алмастыруға шамасы келеді. Онда ядролық спині жоқ атом (соның салдарынан НМР үшін «үнсіз») спині I ≠ 0 болатын изотоппен (соның салдарынан НМР үшін «белсенді») алмастырылады. Бұл әдіс атомның айналасындағы химиялық ортаны толыққанды НМР белсенді изотоппен алмастыру мүмкін болмаған жағдайда бақылауға көмектеседі. Соңғы кезде спиндік таңбалау парамагниттік релаксацияны күшейту (PRE) деп аталатын әдіс арқылы НМР-де химиялық жергілікті ортаны зерттеу үшін де қолданылуда. PRE теориясы мен эксперименттік өлшеулердегі жаңа жетістіктер ақуыздар мен олардың кешендерінің сирек кездесетін күйлерін анықтауға, сипаттауға және визуализациялауға мүмкіндік берді. Мұндай күйлер дәстүрлі биофизикалық және құрылымдық әдістерге көрінбейді, бірақ молекулалық тану, аллостерия, макромолекулалық құрастыру және агрегация сияқты көптеген биологиялық процестерде маңызды рөл атқарады.

Спиндік ЭПР қолдану

Спинмен таңбаланған май қышқылдары биомембраналардағы липидтердің динамикалық ұйымдасуын және мембраналық биофизиканы түсіну үшін кеңінен қолданылып келеді. Мысалы, карбонил тобының бірінші көміртегіне қатысты әртүрлі көміртегілерде (5, 7, 9, 12, 13, 14 және 16) аминоксил спиндік белгісімен таңбаланған стеар қышқылы, липидтік екі қабаттың әртүрлі тереңдіктеріндегі мембраналық сұйықтық жағдайларын түсіну мақсатында мембраналық липидтердің икемділік градиентін зерттеу үшін пайдаланылған.