Кіріспе

Экологиялық ұйым DarkSky International, бұрын Халықаралық қараңғы аспан қауымдастығы (IDA) – 1988 жылы кәсіби астроном Дэвид Кроуфорд және дәрігер, әуесқой астроном Тим Хантер құрған АҚШ-тағы коммерциялық емес ұйым. DarkSky-дың миссиясы – "сапалы сыртқы жарықтандыру арқылы түнгі ортаны және қара аспан мұрасын сақтау және қорғау". Жарық ластануы – сыртқы жарықтың тиісінше қоршалмауынан туындайтын құбылыс, ол жарықтың көзге және түнгі аспанға түсуіне әкеледі. Көзге түсетін тікелей жарық – жалттырау, ал көкжиектің үстіндегі түнгі аспанға бағытталған жарық – аспанның жарқырауы. Жарықтандыру, қажет емес жерлерге (мысалы, көршінің ауласына және терезелеріне) түскенде, жарық бұзушылығына да себеп болуы мүмкін. DarkSky қараңғы аспан қозғалысының алғашқы ұйымы және қазіргі уақытта ең ірісі болып табылады.

Негізгі тәсіл

DarkSky-дің басты мақсаты – қараңғы, жұлдызды түн аспанының маңыздылығын арттыру және оны қорғау мен қайта жаңартуға ынталандыру, проблемалар мен шешімдер туралы білім беру арқылы, оның ішінде жарық ластануын азайтатын сыртқы жарықтандыру тәжірибелерін дамыту. 2011 жылы ұйымның 70 елде 5000-ге жуық мүшесі болды.

Қалалық түнгі аспан орындары

DarkSky қалалық түнгі аспан орындарын "үлкен қалалық аймақтарға жақын немесе оларды қоршаған, қала құрылысы мен дизайны түндегі жасанды жарыққа қарамастан, шынайы түнгі көріністі сақтауға және дамытуға бағытталған, сондай-ақ басқа халықаралық Қараңғы аспан орындары санатына жатпайтын жерлер" деп сипаттайды. Фрай отбасы паркі, Огайо, АҚШ, 2021 жылы тағайындалған. Палос қорығы, Иллинойс, АҚШ, 2021 жылы тағайындалған. Стейси паркі, Миссури, АҚШ, 2021 жылы тағайындалған. Тимпаногос үңгірінің ұлттық ескерткіші, Юта, АҚШ, 2020 жылы тағайындалған. Валье-де-Оро ұлттық жануарлар қорығы, Нью-Мексико, АҚШ, 2019 жылы тағайындалған.

Қондырғының бекіту мөрі

Жарық ластануын азайтуға және жауапты сыртқы жарықтандыруды қолдануға ықпал ету үшін DarkSky жарық приборларына арналған мақұлдау белгісін (Fixture Seal of Approval) ұсынады. Бұл бағдарлама жарықтың шағылысуын азайтатын, жарықтың қажетсіз таралуын болдырмайтын және түнгі аспанды ластамайтын жарықтандыру өнімдеріне тәуелсіз, үшінші тараптан сертификаттауды жүзеге асырады.