Кіріспе

Microsoft компаниясының ұялы операциялық жүйелер тобы (2000–2013)

Windows Mobile – Microsoft компаниясы смартфондар мен жеке цифрлық көмекшілер үшін әзірлеген, қазіргі таңда тоқтатылған ұялы операциялық жүйе. Оның тамыры 1996 жылғы Windows CE-ге дейін жетеді, бірақ Windows Mobile өзі алғаш рет 2000 жылы Pocket PC 2000 ретінде пайда болды және ол Pocket PC PDA құрылғыларында жұмыс істеді. 2003 жылы ол «Windows Mobile» деп қайта аталды, содан кейін Windows десктоп нұсқаларына ұқсас бірнеше нұсқада шықты және бизнес пен корпоративтік клиенттерге арналды. 2000 жылдардың ортасында жарық көрген кезде, Windows Mobile – Windows десктоп операциялық жүйесінің портативті нұсқасы болуға тиіс еді: сол кезде дамып келе жатқан мобильді/портативті салалардағы маңызды күш. Жаңа смартфон операциялық жүйелерінің (iOS және Android) пайда болуымен Windows Mobile сәттілікке жете алмады және келесі жылдары жылдам құлдырады. 2010 жылдың ақпанында Microsoft Windows Mobile-ді алмастыру үшін көбірек заманауи және тұтынушыға бағытталған Windows Phone-ды жариялады. Осының салдарынан Windows Mobile қолданыстан шығарылды, себебі қолданыстағы құрылғылар мен бағдарламалық жасақтама Windows Phone-мен үйлесімсіз. Windows Phone жарияланғаннан кейін шыққан Windows Mobile-дің соңғы нұсқасы 6.5.5 болды. Осыдан кейін Microsoft Windows Phone-ға назар аудару үшін Windows Mobile-дың дамуын тоқтатты. 2015 жылы Microsoft Windows Phone сериясының бөлігі болған, бірақ зейнеткерлікке шыққан Windows Mobile операциялық жүйелерімен ешқандай қатысы жоқ Windows 10 Mobile деп аталатын ұқсас операциялық жүйені шығарды.

Ерекшеліктері

Windows Mobile-дің көптеген нұсқаларында стандартты мүмкіндіктер жиынтығы бар, мысалы, көп тапсырмалылық және Windows 9x және Windows NT-ге ұқсас файлдық жүйеде шарлау мүмкіндігі, соның ішінде көптеген файл түрлерін қолдау. Десктоп нұсқасына ұқсас, ол негізгі тапсырмаларды орындайтын қосымшалар жиынтығымен бірге келеді. Internet Explorer Mobile әдепкі веб-браузер, ал Windows Media Player – цифрлық медиа ойнатуға арналған әдепкі медиа ойнатқыш. Microsoft Office-тің мобильді нұсқасы әдепкі кеңсе пакеті болып табылады. Үйлесімді құрылғыларда қолдау көрсетілетін Internet Connection Sharing (Интернет қосылысын бөлісу) мүмкіндігі телефонға USB және Bluetooth арқылы компьютерлермен интернет байланысын бөлісуге мүмкіндік береді. Windows Mobile PPTP протоколы арқылы виртуалды жеке желілерді қолдайды. Мобильді байланысы бар құрылғылардың көпшілігінде Радио интерфейс қабаты (Radio Interface Layer) болады. Радио интерфейс қабаты Windows Mobile операциялық жүйесіндегі Cell Core қабаты мен сымсыз модемнің аппараттық құралдарында қолданылатын радио протоколы стегі арасындағы жүйелік интерфейсті қамтамасыз етеді. Бұл OEM өндірушілеріне түрлі модемдерді өз құрылғыларына енгізуге мүмкіндік береді. Пайдаланушы интерфейсі нұсқалар арасында күрт өзгерді, бірақ функционалдық мүмкіндіктері сақталды. "Бүгінгі" экраны, кейін "Басты экран" деп аталды, ағымдағы күнді, иесі туралы ақпаратты, жоспарланған кездесулерді, электрондық поштаны және тапсырмаларды көрсетеді. Тапсырмалар жолағы ағымдағы уақытты және дыбыс деңгейін көрсетеді. Ұялы байланыс модулі бар құрылғылар сол тапсырмалар жолағында сигнал күшін де көрсетеді.

Тарих

Windows Mobile Windows CE ядросына негізделген және алғаш рет Pocket PC 2000 операциялық жүйесі ретінде пайда болды. Ол Microsoft Windows API арқылы жасалған негізгі қосымшалар жиынтығын қамтиды және Windows десктоптық нұсқаларына ұқсас мүмкіндіктерге және сыртқы түріне ие. Ол үшінші тарапты әзірлеушілерге Microsoft шектеулерісіз Windows Mobile үшін бағдарламалық жасақтама құруға мүмкіндік берді. Бағдарламалық қосымшаларды Windows Marketplace for Mobile қызметінің бар болған кезеңінде сатып алуға болады. Windows Mobile құрылғыларының көпшілігі стилуспен бірге келді, оны экранға тигізу арқылы командаларды енгізуге болады. Көптеген құрылғылардағы негізгі сенсорлық енгізу технологиясы резистивті сенсорлық экрандар болды, олар көбінесе енгізу үшін стилус талап етеді. Кейінгі құрылғылар стилус қажет етпейтін сыйымдылықты сенсорлық технологияны қолданды. Сенсорлық экрандармен қатар, платформа үшін көптеген түрлі корпус пішіндері болды. Кейбір құрылғыларда жылғырылмалы пернетақталар, ал басқаларында минималды беттік батырмалар болды.

Windows CE-нің атауы

Microsoft компаниясының портативті қол құрылғылары бойынша жұмысы 1990 жылы ғылыми-зерттеу жобаларымен басталды, ал Windows CE бойынша жұмыс 1992 жылы басталды. Бастапқыда операциялық жүйе (ОЖ) және пайдаланушы интерфейсі бөлек әзірленді. Windows CE Windows 95 кодына негізделген, ал пайдаланушы интерфейсін жеке команда жасады, ол WinPad (кейін Microsoft At Work for Handhelds) деп аталды. WinPad баға және өнімділік мәселелеріне байланысты кешіктірілді, ал 1995 жылдың басында NCR Microelectronic Products компаниясы жасаған WriteTouch технологиясына байланысты сенсорлық экран драйверінің проблемаларына байланысты тоқтатылды. WinPad-тің әзірлеу кезінде жеке команда Pulsar жобасымен жұмыс істеді; ол WinPad-тің мобильді байланыс нұсқасы ретінде жобаланды және «стероидтердегі пейджер» деп сипатталды. 1998 жылы Palm size PC атауымен кішірек өлшемді құрылғының техникалық талаптары жарияланды. 2000 жылдың 19 сәуірінде жарық көрген Pocket PC 2000 Windows CE 3.0 ядросына негізделген. Pocket PC 2000 кейін Windows Mobile операциялық жүйесіне айналған тұңғыш нұсқа болды және Palm size PC құрылғыларындағы операциялық жүйенің ізбасары болуы тиіс еді. Palm size PC қолданбаларымен кері үйлесімділік сақталды. Pocket PC 2000 негізінен Pocket PC құрылғылары үшін арналған, бірақ бірнеше Palm size PC құрылғыларын да жаңартуға болады. Сонымен қатар, бірнеше Pocket PC 2000 телефондары (Handheld PC 2000 деген атпен) шығарылды, бірақ сол кезде Microsoft-тың «Смартфон» аппараттық платформасы әлі құрылмаған еді. Pocket PC құрылғылары белгілі бір процессор архитектурасымен стандартталмаған. Осының салдарынан Pocket PC 2000 бірнеше процессор архитектурасында, мысалы SH 3, MIPS және ARM-де шығарылды. Бұл нұсқада қолдау көрсетілген жалғыз ажыратымдылық 240 x 320 (QVGA) болды. Қолдау көрсетілген алмалы-салмалы сақтау картасының форматтары CompactFlash және MultiMediaCard болды. Инфрақызыл (IR) сәулесі арқылы файлдарды жіберу мүмкіндігі бастапқы аппараттық мүмкіндіктердің бірі болды. Сыртқы түрінде алғашқы Pocket PC операциялық жүйесі сол кездегі Windows 98, Windows 2000 және әлі шығарылмаған Windows Me үстел операциялық жүйелеріне ұқсас болды. Ең маңыздысы, Pocket PC мобильді құрылғыға арналған интерфейс Palm size PC-дегі интерфейстен гөрі ыңғайлырақ және қарапайым болды. Көптеген қолданбалар өздерінің үстелдік нұсқаларымен сәйкес брендтелген, мысалы Microsoft Reader, Microsoft Money, Pocket Internet Explorer және Windows Media Player. Microsoft Office-тің Pocket Office деп аталатын нұсқасы да жинақталды, оған Pocket Word, Pocket Excel және Pocket Outlook кірді. Notes қолданбасы, жазбалар жасауға арналған бағдарлама, алғаш рет жарық көрді және Windows Mobile-дің көптеген келесі нұсқаларында қолдау көрсетілді. Ақылды таңбаларды тану мүмкіндігі Notes-қа өңдеу кезінде операциялық жүйеге үйретілген жазу стилін анықтауға мүмкіндік берді, бұл дәлдік пен тану деңгейін жақсарту үшін жасалды.

Жеңіл компьютер 2002

Pocket PC 2002, бастапқыда "Merlin" деген кодтық атпен белгіленген, бұл Pocket PC 2002 смартфондары негізінен GSM құрылғылары болды. Келешектегі жаңарулармен бірге, Pocket PC және Smartphone желілері лицензиялау талаптары жеңілдетілгендіктен, OEM өндірушілеріне инновациялық және ерекше дизайн идеяларын пайдалануға көбірек мүмкіндік туды. Эстетикалық тұрғыдан алғанда, Pocket PC 2002 дизайны сол кезде жаңадан шыққан Windows XP дизайнына ұқсас болуы тиіс еді. Жаңа қосылған немесе жаңартылған бағдарламаларға ағынмен жұмыс істеу мүмкіндігі бар Windows Media Player 8, MSN Messenger және Цифрлық құқықтарды басқаруды қолдайтын Microsoft Reader 2 кіреді. Office Mobile жинағына енгізілген жаңартуларға Pocket Word-тағы орфографиялық тексеру және сөздерді санау құралы, сондай-ақ жақсартылған Pocket Outlook кіреді. Palm OS сияқты Microsoft емес құрылғыларда файлдарды жіберу мүмкіндігі, Терминал қызметтері мен Виртуалды жеке желілерді қолдау және папкаларды синхрондау арқылы байланыс жақсартылды. Басқа жаңартулардың ішінде тақырыптарды қолдаумен және Pocket Internet Explorer-де сақталатын жүктемелермен, сондай-ақ WAP қолдауымен жаңартылған интерфейс бар.

Windows Mobile 2003 SE (Қазақстан Республикасының ресми тілінде)

Windows Mobile 2003 екінші нұсқасы, сонымен қатар "Windows Mobile 2003 SE" деп белгілі, 2004 жылдың 24 наурызында жарық көрді және алғаш рет Dell Axim x30 құрылғысында қолжетімді болды. Ол Windows CE 4.x ядросына негізделген. Бұл ActiveSync арқылы құрылғының толық көшірмесін сақтауға және қалпына келтіруге мүмкіндік берген соңғы нұсқа еді. Бұл жаңарту пайдаланушыларға портреттік және ландшафттық режимдер арасында ауысуға және Pocket Internet Explorer-де бір бағанды макетті пайдалануға мүмкіндік береді. Ол Wi-Fi Protected Access (WPA) стандартын және жаңа экран ажыратымдылықтарын қолдайды: 640×480 (VGA), 240×240 және 480×480. Ол Windows Mobile 2003 сияқты Windows CE 4.20 операциялық жүйесінде жұмыс істеді.

Windows Mobile 5 жүйесі

Windows Mobile 5.0, бастапқыда "Magneto" деген кодтық атаумен, алғаш рет Dell Axim x51 құрылымында ұсынылды. Ол NET Compact Framework 1.0 SP3 қолданды, бұл NET негізіндегі бағдарламалар үшін арналған орта. Windows Mobile 5.0, Exchange 2003 SP2-мен жұмыс істейтін Microsoft Exchange Server "push" функционалдығын қамтыды. "Push" функционалдығы үшін құрылғы/өндірушінің қолдауы да қажет болды. AKU2 бағдарламалық жаңартуларымен барлық WM 5.0 құрылғылары DirectPush-ты қолдады. Басқа мүмкіндіктердің ішінде, батареяны үнемдеуге арналған жақсартылған мүмкіндік, яғни тұрақты сақтау мүмкіндігі болды. Бұрын батарея қуатының 50%-ға дейін (72 сағатқа дейін сақтау үшін жеткілікті) тек ұшқыш RAM-да деректерді сақтау үшін резервтелген. Бұл, Windows негізіндегі құрылғылардың RAM-ды негізгі сақтау ортасы ретінде пайдаланудан RAM және флэш-жадтың комбинациясын пайдалануға көшу тенденциясын жалғастырды (пайдалану кезінде екеуінің арасындағы айырмашылық пайдаланушыларға көрінбейді). Бағдарламалар мен жиі қолданылатын деректер RAM-да жұмыс істейді, ал көп бөлігі флэш-жадта сақталады. Операциялық жүйе қажеттілікке қарай деректерді екеуінің арасында үздіксіз түрде жылдырады. Барлық деректер флэш-жадта сақталғандықтан, бұрынғы құрылғылардың айырмашылығындай, WM5 құрылғылары қуат жоғалған жағдайда деректерді жоғалтпайды. 5.0 нұсқасында жаңа операциялық жүйе жаңартулары бейімделу жиынтығы жаңартулары түрінде шығарылды, ал AKU 3.5 соңғы жарияланған нұсқа болды. Windows Mobile 5 Microsoft Office Mobile жиынтығымен бірге келеді, оған PowerPoint Mobile, графикалық мүмкіндіктері бар Excel Mobile және кестелер мен графикаларды енгізу мүмкіндігі бар Word Mobile кіреді. Медиа басқару және ойнату мүмкіндігі Picture and Video жиынтығымен жақсартылды, ол бейнелер мен суреттерді басқаруды және Windows Media Player 10 Mobile-ды біріктірді. Жаңа аппараттық мүмкіндіктердің ішінде жақсартылған Bluetooth қолдауы, стандартты QWERTY пернетақтасы қолдауы және Global Positioning System (GPS) басқару интерфейсі болды. ActiveSync 4.2 жақсартылды, синхрондау жылдамдығы 15%-ға артты. Бизнес-клиенттер десктоптық және серверлік Windows жүйелеріндегідей қате туралы хабарлаудың жаңа мүмкіндігінен пайда тапты. Абоненттің нөмірін анықтау енді суреттерді қолдайды, сондықтан пайдаланушы әрбір контактіге сурет қойып, қоңырау келіп тұрғанда оны көре алады. DirectShow да түпкілікті түрде қосылды. Бұл нұсқа GAPI-дің ескірген графикалық компонентін алмастырған аппараттық үдеткіші бар DirectDraw-ты енгізген алғашқы нұсқа болды.

Windows Mobile 6 жүйесі

Windows Mobile 6, бұрын "Crossbow" деген кодтық атаумен 3GSM World Congress 2007 көрмесінде таныстырылды және Windows CE 5.2 ядросына негізделген. Ол үш түрлі нұсқада қол жетімді: тачскринсіз смартфондар үшін "Windows Mobile 6 Standard", телефондық мүмкіндіктері бар қалталық компьютерлер үшін "Windows Mobile 6 Professional" және ұялы байланыс модулі жоқ қалталық компьютерлер үшін "Windows Mobile 6 Classic". Windows Mobile 6, Windows CE 5.0 (версия 5.2) жүйесімен жұмыс істейді және жаңадан ұсынылған Windows Live және Exchange 2007 өнімдерімен тығыз байланысты. Windows Mobile 6 Standard алғаш рет Orange компаниясының SPV E650 моделінде, ал Windows Mobile 6 Professional O2 компаниясының Xda Terra моделінде пайда болды. Дизайн жағынан Windows Mobile 6, сол кезде жаңадан шыққан Windows Vista жүйесіне ұқсас болуы тиіс еді. Функционалдық тұрғыдан алғанда, ол Windows Mobile 5 сияқты жұмыс істейді, бірақ тұрақтылығы жақсарылған. Office Mobile 6.1 жаңартуымен бірге Office 2007 құжат форматтарына (pptx, docx, xlsx) қолдау қосылды; сондай-ақ Microsoft Office OneNote-қа серіктес OneNote Mobile қосымшасы орнатылған нұсқаға енгізілді. Office Mobile-мен бірге жаңа қосымшаларға қосымша, қолданыстағы қосымшалар да жақсартылды, мысалы Outlook Mobile-да HTML электрондық поштаны қолдау мүмкіндігі пайда болды. Windows Mobile пайдаланушыларының көп бөлігі корпоративтік секторда жұмыс істейді, сондықтан Microsoft Exchange 2007 серверінде іздеу, Microsoft Exchange 2007 арқылы кеңседен тыс жауаптарды орнату және Exchange Server адрестік кітабында контактілерді іздеу мүмкіндігі іске асырылды. Бағдарламашыларға көмектесу үшін, OS-ке NET Compact Framework v2 SP2 алдын ала орнатылған. Әзірлеушілер мен пайдаланушылар ақпаратты сақтау және алу үшін Microsoft SQL Server 2005 Compact Edition-ды да пайдалана алады. Internet Explorer Mobile-ға AJAX, JavaScript және XMLDOM қолдауы қосылды, сондай-ақ құрылғы бойынша интернет бөлісу мүмкіндігі жақсартылды. Жаңа Microsoft Bluetooth Stack және VoIP (интернет-қоңырау) қолдауымен, акустикалық эхоны жою және MSRT аудио кодегі арқылы байланыс мүмкіндіктері одан әрі күшейтілді. Қауіпсіздікті арттыру мақсатында Microsoft Storage Card Encryption қосылды, бұл құрылғыны толық өшіріп қосылғанда шифрлау кілттерінің жоғалуын қамтамасыз етеді. Қауіпсіздік және функционалдық жаңартуларды енді Операциялық жүйенің тікелей жаңартуы арқылы жүзеге асыруға болады. Басқа жақсартулардың ішінде: 320×320 және 800×480 (WVGA) экран ажыратымдылығын қолдау (Sharp компаниясының S01SH немесе "Em One" моделі 800×480 экранды WM5 құрылғысының бірінші және жалғыз үлгісі болды), жақсартылған қашықтан жұмыс үстеліне қол жеткізу (тек белгілі бір Pocket PC модельдерінде қол жетімді), пайдаланушылар пікірлерін қабылдау опциясы, бағдарламалар ішінде іздеу үшін Smartfilter және таңдалған операторлар үшін Unlicensed Mobile Access (UMA) қолдауы.

Windows Mobile 6.1 бағдарламасы

Windows Mobile 6.1 2008 жылдың 1 сәуірінде жарияланды және Windows CE 5.x ядросына негізделген. Бұл Windows Mobile 6 платформасына жасалған шағын жаңарту, оның ішінде әртүрлі өнімділік жақсартулар және қайта жобаланған бас экран бар. Жаңа бас экранда көлденең плиткалар орналасқан, оларға бассаңыз қосымша ақпарат көрінеді, бірақ бұл жаңа бас экран тек Windows Mobile Standard нұсқасында ғана қолжетімді. Professional нұсқасында мұндай мүмкіндік болмады. Тізбектелген SMS хабарламалары, Internet Explorer-де толық бетті масштабтау және 'Domain Enroll' сияқты бірнеше басқа өзгерістер де қосылды, сонымен қатар Microsoft OneNote бағдарламасының «ұялы» нұсқасы және интерактивті «Бастау» шебері де пайда болды. Domain Enroll – бұл құрылғыны System Center Mobile Device Manager 2008 жүйесіне қосу мүмкіндігі, бұл мобильді құрылғыларды басқаруға арналған өнім. Windows Mobile 6.1 сонымен қатар ActiveSync электрондық пошта протоколының жолақтық тиімділігін 40%-ға дейін арттырды, бұл көптеген құрылғыларда батареяның қызмет ету мерзімін едәуір ұзартты. Көрнекі және функционалдық айырмашылықтардан басқа, WM 6.0 мен WM 6.1 арасындағы айырманы анықтау үшін негізгі CE нұсқаларын пайдалануға болады. WM 6.0 нұсқасындағы Windows CE 5.2 нұсқасын құрайды. *, үшінші және соңғы сан – төрт таңбалы құрастыру идентификаторы (мысалы, HTC Wing үшін 5.2.1622). WM 6.1 нұсқасында CE нұсқасы 5.2-ге тең, бес таңбалы құрастыру нөмірімен (мысалы, Palm Treo 800w үшін 5.2.19216).

Windows Mobile 6.5 бағдарламасы

Windows Mobile 6.5 — Windows Mobile 6.1 операциялық жүйесінің Windows CE 5.x ядросына негізделген, Windows Mobile 6.1-ге уақытша жаңарту. Ол 6.1 нұсқасы мен 2010 жылы шыққан Windows Mobile 7 (кейіннен Windows Phone 7 пайдасына тоқтатылды) арасындағы алшақтықты жоюға арналған. Бұл нұсқа ешқашан Microsoft-тың ұялы телефондарының жоспарына кірген емес. Компанияның бас атқарушы директоры Стив Баллмер 2010 жылы Windows Mobile 7 (қазір Windows Phone) қолжетімді болғанға дейін оны «Microsoft күткен толық нұсқа емес» деп сипаттады. Баллмер сондай-ақ компанияның «Windows Mobile-мен қателік жасағанын» айтты, Windows Mobile 7 әлі қолжетімді емес екеніне және Windows Mobile командасы шығынды өтеуге тырысуы керек екеніне өкінді. Microsoft бұл нұсқаны 2009 жылдың ақпан айында Mobile World Congress көрмесінде таныстырды, ал бірнеше құрылғылар осымен бірге жеткізілді. Өндірушілерге 2009 жылдың 11 мамырында жіберілді, ал операциялық жүйемен жұмыс істейтін алғашқы құрылғылар 2009 жылдың қазан айының соңында пайда болды. Windows Mobile 6.1 жүйесімен ресми түрде жеткізілген бірнеше телефонды Windows Mobile 6.5 жүйесіне ресми түрде жаңартуға болады. Бұл жаңартуда маңызды жаңа мүмкіндіктер бар, мысалы, жаңартылған GUI, Microsoft Zune плееріне ұқсас, тік прокрулмені бар белгілермен («Titanium» деп аталады) және Windows 7 стиліндегі жаңа бүгінгі экран. WM 6.5 жаңа Internet Explorer Mobile 6 браузерін де қамтиды, оның интерфейсі жақсартылған. Windows Mobile 6.5 бірге Microsoft «SkyBox», «SkyLine» және «SkyMarket» кодтық аттарымен бірнеше бұлтты есептеу қызметтерін жариялады. «SkyBox» My Phone ретінде, ал «SkyMarket» Windows Marketplace for Mobile ретінде расталды. Бұл нұсқа негізінен саусақпен пайдалануды жеңілдету үшін жасалған. Кейбір шолушылар интерфейстегі тұрақсыздықтарды атап өтті, кейбір қолданбалардағы кішкентай батырмалар саусақпен жұмыс істеуді қиындатады. Windows Mobile-дің бұл нұсқасы емдік экрандарды түпкілікті түрде қолдамаса да, ұялы телефон өндірушілері оларды өз құрылғыларында пайдалана алды. Бұл нұсқадан кейін даму Windows Mobile-ден оның ізбасары Windows Phone-ға көшті. Сондықтан, ешқандай маңызды жаңарту жоспарланбады немесе шығарылмады, бірақ үш кішігірім жаңарту — 6.5.1, 6.5.3 және 6.5.5 — ауысу кезеңінде қолданушыларды қанағаттандыру үшін жасалды. 6.5.1 пайдаланушы интерфейсінің элементтерін кеңейтеді, соның ішінде мәтін емес, белгішелерге негізделген жұмсақ батырмалар, жаңартылған контактілер қосымшасы, A-GPS қолдауы және өнімділікті жақсарту. Ол бірнеше Windows Mobile телефондарына бейресми түрде орнатылды. Екінші кішігірім жаңарту 2010 жылдың 2 ақпанында Sony Ericsson Aspen телефонымен бірге жарияланды, ол осы нұсқаны қолданған алғашқы телефон болды. 6.5.3 мультитач қолдауы сияқты бірнеше жаңа пайдалану мүмкіндіктерімен саусақтарға ыңғайлы пайдаланушы интерфейсін қамтамасыз етуге тырысу үрдісін жалғастырды. Алайда, HTC Corporation компаниясы HD2 телефонында орнатылған кейбір қолданбаларда мультитачты жұмыс істеуге мүмкіндік беру үшін меншік жұмысты жасады (бірақ бұл телефондағы Microsoft қолданбалары, мысалы, Internet Explorer веб-браузері мультитачты қолдамады) және бастау мәзірінің белгішелерін сүйреп тастау мүмкіндігін қосты. Жұмсақ пернелердің орнына қолмен ұстауға болатын тақтайшалар пайда болды. Internet Explorer Mobile 6 да беттің жүктелу уақытын қысқарту, жадты басқаруды жақсарту және ым-ишараларды тегістеу сияқты маңызды жаңартулар алды. Басқа жаңартулар сияқты, ол басқа құрылғыларға бейресми түрде орнатылды. Қосымша мүмкіндіктерге электрондық поштаны жіптерге бөлу және Office Mobile 2010 кіреді. Соңғы кішігірім жаңарту және соңғы шығарылған нұсқа — 6.5.5. Ол 2010 жылдың қаңтар айында алғаш рет жарияланды және кейбір Windows Mobile телефондарына бейресми түрде орнатылды. Бұл жаңа құралымдарға Windows Mobile 6.5.5 атауы берілді, бірақ Microsoft бұл атауды растамады.

Жабдық

Windows Mobile-дің әртүрлі аппараттық құрылғылар үшін үш негізгі нұсқасы бар. Windows Mobile Professional, сенсорлық экрандары бар смартфондарда жұмыс істейді; Windows Mobile Standard, сенсорлық экрандары жоқ ұялы телефондарда жұмыс істейді; ал Windows Mobile Classic, жеке цифрлық көмекшілерде немесе Pocket PC-де жұмыс істейді. Windows Mobile for Automotive және Windows Mobile Portable Media Centers бағдарламалық жасақтамасы – бұл платформаның арнайы нұсқаларының бірнешесі. Windows Mobile жаңа құрылғыларға орнатылып жатқан кезде Microsoft-тың 50-ден астам телефон өндіруші серіктері болды. 2009 жылдың ақпан айына дейін құрастырылған 50 миллион Windows Mobile құрылғысының 80%-ы HTC компаниясымен жасалған, ол бірнеше ірі компаниялар үшін олардың өнімдерін, сондай-ақ өз брендімен телефондар шығарады.

Қосымша қолмен ұсталатын құрылғы

2011 жылдың 10 қаңтарында Microsoft Windows Embedded Handheld 6.5 жариялады. Бұл операциялық жүйе Windows Mobile 6.5-пен үйлесімді және бөлшек сауда, жеткізу компаниялары және қолмен есептеуді пайдаланатын басқа да компанияларға арналған корпоративтік қолға ұсталатын құрылғы ретінде ұсынылады. Windows Phone-нан өзгеше, Windows Embedded Handheld ескі Windows Mobile қолданбаларымен кері үйлесімділікті сақтайды.

Мешіттік компьютерлер

Pocket PC және жеке цифрлық көмекшілер бастапқыда Windows Mobile үшін арналған платформа болды. Олар екі негізгі санатқа бөлінді: ұялы телефон мүмкіндіктері жоқ құрылғылар және оларды қамтитын құрылғылар. 6-шы нұсқадан бастап, осындай мүмкіндігі бар құрылғылар "Windows Mobile 6 Professional" деп, ал оларсызғылары "Windows Mobile 6 Classic" деп аталды. Microsoft осы құрылғыларды "электрондық поштаны, контактілерді, кездесулерді сақтауға және алуға, мультимедиа файлдарын, ойындарды ойнауға, MSN Messenger арқылы мәтіндік хабарламалар алмасуға, интернетте шолу жасауға және тағы да көптеген мүмкіндіктерге ие қолға ұсталатын құрылғы" деп сипаттаған. Техникалық тұрғыдан Microsoft сонымен қатар сенсорлық экран және бағыттаушы панель немесе сенсорлық панель сияқты әртүрлі аппараттық және бағдарламалық талаптарды да белгілеген.

Смартфондар

Смартфондар Pocket PC-ден кейін Windows Mobile-ді іске қосатын екінші аппараттық платформа болды және Pocket PC 2002 шығарылымымен таныстырылды. "Смартфон" терминінің кең мағынасында, Pocket PC телефондары мен Microsoft брендінің смартфондары осы санатқа жатады. Бірақ Microsoft компаниясы "Смартфон" терминін Pocket PC телефондарынан өзгеше, нақты аппараттық құрылғыларды ғана білдіреді. Мұндай смартфондар бастапқыда сенсорлық экрансыз жасалған, бір қолмен тиімдірек пайдалануға арналған және әдетте Pocket PC-лерге қарағанда дисплейдің ажыратымдылығы төмен болған. Microsoft компаниясы смартфон платформасының мақсаты телефон және деректер құрылғысы ретінде жақсы жұмыс істейтін, біріктірілген құрылғыны жасау болды.

Атау конвенциялары:

Pocket PC 2000
Pocket PC 2002
Windows Mobile 2003
Windows Mobile 2003 SE
Windows Mobile 5.0
Windows Mobile 6
Windows Mobile 6.1
Windows Mobile 6.5
Pocket PC (ұялы телефонсыз)
Pocket PC 2000
Pocket PC 2002
Windows Mobile 2003 for Pocket PC
Windows Mobile 2003 for Pocket PC SE
Windows Mobile 5.0 for Pocket PC
Windows Mobile 6 Classic
Windows Mobile 6.1 Classic
N/A
Pocket PC (ұялы телефонмен)
Pocket PC 2000 Phone Edition
Pocket PC 2002 Phone Edition
Windows Mobile 2003 for Pocket PC Phone Edition
Windows Mobile 2003 SE for Pocket PC Phone Edition
Windows Mobile 5.0 for Pocket PC Phone Edition
Windows Mobile 6 Professional
Windows Mobile 6.1 Professional
Windows Mobile 6.5 Professional
Смартфон (сенсорлық экрансыз)
N/A
Smartphone 2002
Windows Mobile 2003 for Smartphone
Windows Mobile 2003 SE for Smartphone
Windows Mobile 5.0 for Smartphone
Windows Mobile 6 Standard
Windows Mobile 6.1 Standard
Windows Mobile 6.5 Standard

Бағдарламалық жасақтама әзірлеу

Windows Mobile операциялық жүйесі үшін бағдарламалық жасақтаманы үшінші тараптар дамыта алатын болды. Дамытушылардың мобильді қосымшаларды орнатуға бірнеше әдісі болды. Оларға Visual C++ тілінде түпнұсқа код жазу, NET Compact Framework-пен үйлесімді басқарылатын код жазу, eTcl арқылы Tcl Tk-де код жазу, CeGCC қолданып GCC, PythonCE арқылы Python немесе пайдаланушы құрылғысында Internet Explorer Mobile немесе мобильді клиент арқылы орналастырылатын серверлік кодты жазу кірді. NET Compact Framework – NET Framework-тің бір бөлігі болғандықтан, көптеген компоненттерін NET Framework орнатылған десктоп клиенттерінде, қосымша серверлерде және веб-серверлерде бағдарламалық жасақтаманы дамытумен бөлісті, осылайша желілік есептеу ортасын біріктірді. Дамытушыларға көмектесу үшін Microsoft Visual Studio даму ортасымен бірге жұмыс істейтін бағдарламалық жасақтама жиынтықтарын (SDK) шығарды. Бұл SDK-лерге дамытушылар өз бағдарламаларын жазып жатқанда оларды сынап және түзетуге арналған эмуляторлар кірді. Бағдарламалық жасақтаманы клиенттік машинада тікелей сынап көруге немесе құрылғыға жүктеуге болады. Microsoft сонымен қатар Visual Studio 2008 / 2005 Professional Edition және серверлік / деректер базасы бағдарламаларын DreamSpark бағдарламасы арқылы студенттерге тегін жүктеуге мүмкіндік берді. Lazarus, Resco MobileForms Toolkit, Lexico, NS Basic және Basic4ppc сияқты үшінші тараптың біріктірілген даму орталары да бағдарламалық жасақтаманы жазу үшін қолданылуы мүмкін. Кейбір үшінші тараптың даму орталары компьютерді қажет етпей, құрылғының өзінде код жазуға мүмкіндік берді. Дамытушылар қауымдастығы SDK-ні пайдаланып Windows Mobile операциялық жүйесінің жаңа нұсқаларын ескі құрылғыларға орнатып, операциялық жүйе бейнелерін тегін қолжетімді ету арқылы құрылғыларға жаңа мүмкіндіктер жиынтығын қосты. Microsoft бұл процедураға біраз уақыт бойы кешірімділік танытты, бірақ 2007 жылдың ақпан айында дамытушылардан операциялық жүйе бейнелерін желіден алып тастауды сұрады, бұл талқылауларға әкелді. Сонымен қатар Microsoft өндірушілерге Windows Mobile 6 нұсқаларына жаңартуларды тегін ұсынды. 2009 жылдың 5 шілдесінде Microsoft үшінші тараптық қосымшаларды тарату сервисі – Windows Marketplace for Mobile қызметін ашты. 2011 жылы Windows Marketplace for Mobile жаңа тіркелулерді қабылдауды тоқтатты, ал 2012 жылдың 9 мамырында толық жабылды.

Байланыстылық

Windows Mobile құрылғыларының алғашқы жылдары, Microsoft компаниясы 1996 жылы шығарған деректерді синхрондау технологиясы және протоколы – ActiveSync арқылы қашықтан компьютерден басқаруға және синхрондауға болады еді. Бұл Microsoft Exchange Server немесе басқа үшінші тараптық баламаларын пайдаланатын серверлерге жеке ақпаратты басқарушы ретінде жұмыс істеуге және электрондық пошта, күнтізбелік кездесулер, контактілер немесе интернеттегі сүйікті беттер сияқты ақпаратты бөлісуге мүмкіндік берді. Windows Vista жүйесі шыққаннан кейін ActiveSync, Windows Mobile Device Center-мен алмастырылды. Құрылғы орталығы Vista және Windows 7 жүйелеріне енгізілген және көптеген интерфейстік жақсартуларды ұсынады, бұл үй пайдаланушысына Microsoft Outlook 2003 және одан кейінгі нұсқаларымен PIM ақпаратын, Windows Фотосуреттер галереясынан фотосуреттерді, Windows Media Player-ден бейнелерді немесе музыканы, ал Internet Explorer-мен сүйікті беттерді серверлік қолдаусыз синхрондауға мүмкіндік береді. Осы кезде құрылғылар Мобильді құрылғы орталығымен үйлесімді негізгі драйвермен бірге келді, сондықтан пайдаланушы кез келген конфигурацияны қажет етпей компьютерге қосыла алатын болды.