Кіріспе

АҚШ, Вашингтон штатының округі

Якима округі – АҚШ-тың Вашингтон штатындағы округ. 2020 жылғы халық санауы бойынша, округтің халқы 256 728 адамды құрайды. Округ орталығы және ең ірі қаласы – Якима. Округ 1865 жылдың қаңтарында Фергюсон округінен бөлініп құрылған және Якама тайпасының атымен аталады. Якима округі Якима (Вашингтон) метрополитендік статистикалық аймағын қамтиды және 2020 жылғы мәліметтер бойынша Вашингтон штатындағы ең көп халқы бар испаноязықты округ болып табылады.

Тарих

Қазіргі Якима округін құрайтын аймақ XIX ғасырдың басында Орегон өлкесінің бір бөлігі болды. Онда Канададан келген тері іздеушілер де, ауыл шаруашылығы және минералдық қазбалар мүмкіндіктері үшін жер іздеген американдықтар да қоныстанды. Бұл аумақты қай ел басқаратынын анықтау мүмкін болмағандықтан, 1818 жылғы шартта бірлескен басқару қарастырылды. 1843 жылы Орегонның Уақытша үкіметі құрылды, бірақ бастапқыда оның билігі мен аумағына қатысты сұрақтар туды. Өмір сүрген кезеңінде, бұл уақытша үкімет Колумбия өзенінің солтүстігіндегі аймақты алдымен Вашингтон территориясына, содан кейін (1845 жылдың 19 желтоқсаны) екі үлкен округке: Кларк және Льюис округтеріне бөлді. Вашингтон территориясы 1853 жылы жеке басқарушы орган ретінде құрылды. 1854 жылы бұл заң шығарушы орган екі бастапқы үлкен округтен бірнеше округтерді бөліп шығарды, соның ішінде Скамания округі де болды. Кейін 1854 жылы жаңа Скамания округінің аумағы қысқартылып, Walla Walla округіне бөлінді. Бұл жағдай 1863 жылдың 23 қаңтарына дейін сақталды, сол күні Walla Walla округінен Фергюсон округі бөлініп шықты. Алайда, Фергюсон округінің үкіметі мен шекарасы 1865 жылдың 18 қаңтарында таратылды, ал оның аумағы үш күннен кейін Якима округіне қосылды. Құрылғаннан бері Якима округінің шекарасы екі рет өзгертілді. 1883 жылы оның бір бөлігі Киттитас округін құру үшін бөлінді, ал 1905 жылы тағы бір қысқарту Бенттон округін құруға себеп болды. Якама үнді резервациясы 1855 жылы құрылды. Алайда, бірнеше тайпалар осы резервацияны құру туралы келісім жеткілікті түрде үндістердің қатысуынсыз жасалғанын айтты, ал қақтығыстар мен жергілікті соғыс (Якима соғысы, 1858 жылға дейін жалғасты) резервацияның екі онжылдық бойы толыққанды жұмыс істемеуіне әкелді. Резервация Америкадағы 15-ші ірі резервация болып табылады, және округтің жалпы аумағының 36% құрайды. 2000 жылы оның халқы 31 799 адамды құрады, ал ең ірі қаласы Топпениш.

География

Құрама Штаттардың халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 4311 шаршы миль (11,165 км²), оның 4295 шаршы миль (11,124 км²) құрлық, ал 16 шаршы миль (41 км²) (0,4%) су құрайды. Якима округі Вашингтонда жер ауданы бойынша екінші, ал жалпы ауданы бойынша үшінші ірі округ болып табылады. Якима округінің ауа райын болжау өте қиын деп есептеледі, себебі оны айнала қоршаған таулар бар. Округтың аумағы Делавэр және Род-Айленд штаттарының біріктірілген ауданынан артық. Округтың ең жоғары нүктесі – Адамс тауы, ол Вашингтондағы екінші биік шыңы және Каскад тау тізбегіндегі үшінші биік шыңы.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша округте 222 581 адам, 73 993 үй шаруашылығы және 54 606 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 79 174 тұрғын үй бірлігін құрады. Округтің нәсілдік құрамы: 65,60% ақ нәсілді, 0,97% қара немесе афроамерикандық, 4,48% американдық индейлер, 0,95% азиялық, 0,09% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 24,43% басқа нәсілдерден және 3,48% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 35,90% испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 13,2% неміс, 6,4% АҚШ немесе американдық, 5,9% ағылшын және 5,4% ирландтық тегінен шыққандар. 73 993 үй шаруашылығының 39,7% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 55,8% -ы бірге тұратын жұбайлар, 12,5% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 26,2% отбасы емес. Барлық үй шаруашылығының 21,5% жеке адамдардан тұрды, ал 9,6% -ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,96 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,44 адамды құрады. Округте халықтың 31,8% 18 жасқа дейін, 9,8% 18-24 жас аралығында, 27,5% 25-44 жас аралығында, 19,7% 45-64 жас аралығында және 11,2% 65 жастан асқандарды құрады. Орташа жас 31 жасқа тең. Әр 100 әйелге 99,6 еркек шақ келді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 97,1 еркек шақ келді. Округтағы үй шаруашылығының орташа табысы 34 828 доллар, ал отбасының орташа табысы 39 746 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 31 620 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 24 541 доллар болды. Округтағы жан басына шаққандағы орташа табыс 15 606 долларға тең. Отбасылардың 14,8% және халықтың 19,7% кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 27,2% және 65 жастан асқандардың 11,3% кедейлікте өмір сүрді.

Экономика

Соңғы санақта округте картоп (Solanum tuberosum) өнімдері жиналды. Округтің солтүстік-шығыс бөлігі АҚШ армиясының Якима оқу орталығының құрамына кіреді.

Шарап өсіретін өңірлер

Вашингтон шарап өндіруде Калифорниядан кейін АҚШ-та екінші орында тұр. Якима аңғары АВА 1983 жылы штаттың ең көне ауыл шаруашылығы аймағында құрылды. Бұл Вашингтонның үшінші ірі ресми түрде тағайындалған американдық жүзім өсіру аймағы (AVA) және штаттың шарап өндірісінің 40% -дан астамын құрайды. Үлкен Колумбия аңғары АВА-ның ішінде орналасқан Якима аңғары АВА әрқайсысы ерекше өсіру жағдайлары бар үш кіші шарап өсіру аймағына бөлінеді. Олар - Red Mountain AVA, Snipes Mountain AVA және Rattlesnake Hills AVA. Жүздік өсіру аймағының шамамен 2008 жылы отырғызылды.