Кіріспе

Автомобиль және велосипед түтігінің клапаны

Шредер клапаны (сондай-ақ американдық клапан деп те аталады) – бүгінгі таңда әлемдегі барлық автокөліктерде қолданылатын пневматикалық дөңгелек клапанының бір түрі. Шредер компаниясы 1844 жылы Аугуст Шредер құрған. Шредер клапанының алғашқы дизайны 1891 жылы ойлап табылды және 1893 жылы АҚШ-та патенттелді. Шредер клапаны клапан өзегі бұралатын клапан сабынан тұрады. Клапан өзегі – серіппемен жұмыс істейтін құлақша клапан. Өзегіндегі кішкентай резеңке тығын сұйықтықтың бұранда арқылы сыртқа шығуына кедерес жасайды. Тиісті құралдарды қолданып, клапанның істен шыққан өзегін клапан сабынан дереу алып, жаңасына ауыстыруға болады.

Қолданылуы

Шредер клапандары барлық автомобиль және мотоцикл шиналарында, сондай-ақ кең жиекті велосипед шиналарының көпшілігінде қолданылады. Түтік және түтіксіз шиналардан өзге, түрлі диаметрлі Шредер клапандары көптеген тоңазытқыш және кондиционерлік жүйелерде қызмет көрсету үшін, оның ішінде тоңазытқышпен толтыруға; құбырларды орнату кезінде төмендеу қысымын тексеруді жүргізетін сантехниктерде; жақыннан жанармай шашылатын қозғалтқыштардың жанармай жинағышындағы қан кету және сынақ порты ретінде; велосипедтің пневматикалық амортизаторларында, мінгіштің салмағына қарай ауа қысымын реттеуге мүмкіндік беру үшін; ауруханалардағы және кейбір медициналық көлік құралдарындағы медициналық газдарға арналған шығу орындарында; және SCUBA жүйелерінің иілгіш компенсаторларының (BC) инфляторларында, ауа шлангын (тіпті су астында да) резервуардағы ауаны жоғалтпай оңай ажырату қажет болғандықтан қолданылады. Шредер клапандары авиациядағы жоғары қысымды гидравликалық жүйелерде де кеңінен қолданылады. Көптеген тұрмыстық өрт сөндіргіштерде Шредер клапанына ұқсас ішкі клапан қолданылады, бірақ оның үстіндегі тұтқа қысымдағы мазмұнды жылдам босатуға мүмкіндік береді. Бұл сондай-ақ кейбір ескі Leica, Yashica, сондай-ақ Nikon F және F2 камераларының батырмасында қолданылатын бірдей бейнелеу спецификациясы болып табылады.

Клапан

Шредер клапаны әдетте никельмен қапталған мыс түтігінен жасалған, сыртқы жіптері бар қуыс цилиндрлі металл құбырдан тұрады. Сыртқы жағының ортасында құбырдың бойлық осімен бірге орналасқан металл шына болады; шынаның ұшы клапан корпусының ұшымен деңгейлес. Дөңгелектерде қолданылатын барлық Шредер клапандары сыртқы жағынан бір стандартты өлшемдегі жіпшелерге және корпустарға ие, сондықтан көптеген қолданыстардағы клапандарға арналған қақпақтар мен құралдар әмбебап болып табылады. Клапанның ішкі бөлігін құралмен шығарып алуға немесе бекітуге болады. Өнеркәсіптік Шредер клапандары әртүрлі диаметрлерде және клапан ішкі бөлігінің түрлерінде қол жетімді және олар тоңазыту, пропан және басқа да мақсаттар үшін қолданылады. Миниатюралық электрониканың дамуымен бірге дөңгелек қысымын бақылау жүйелеріне (TPMS) арналған интеграцияланған бергіштері бар Шредер клапан сабақтары пайда болды.

Қақпақ

Шредер клапанының қақпағы тығыздау беттеріне кедергі келтіріп, ағып кетуге себеп болатын ластанушы заттардың ішке енуін болдырмайды. Металлдан және кейбір қатты пластиктен жасалған клапан қақпақтарының ішінде резеңке шайба немесе О-сақинасы болады, олар қақпақты дірілден босап түсіп қалмайтынын қамтамасыз етеді. Бұл қақпақтар сондай-ақ ауаның кемістік клапан өзегінен шығуына жол бермейтін механикалық тығыздаушы ретінде де қызмет етеді. Тығыздағышсыз қарапайым қақпақтар сенімді түрде ағып кетуді болдырмайды. Кейбір металл қақпақтар клапан өзегін алып тастау және ауыстыру үшін тіректермен жабдықталған, осылайша екі функцияны атқарады: тығыздау және авариялық құрал. Салқындату және кондиционерлеу жүйелерінде клапан қақпағы негізгі тығыздама болып саналады, ал Шредер клапаны тек техникалық қызмет көрсетуге қолданылады.

Шредер және басқа клапан түрлері

Әлемде шиналарда үш клапан қолданылады: Шредер клапандары, Преста клапандары және Данлоп клапандары. Әрқайсысының бірнеше атауы бар. Шредер клапандары американдық клапан немесе автомобиль клапаны деп те аталады. Преста клапандары француз клапаны, Sclaverand клапаны және жол велосипеді клапаны деп те аталады. Данлоп клапандары неміс клапаны, ағылшын клапаны, голланд клапаны, Вудс клапаны, флеш клапаны және аллигатор клапаны деп те аталады. Шредер клапандары бүкіл әлемде автомобиль, жүк көлігі және мотоцикл шиналарында кеңінен қолданылады. Преста және Данлоп клапандары көбінесе велосипед камераларында кездеседі. Шредер және Преста клапандарының екеуі де жоғары қысымды сақтауға тиімді. Олардың басты айырмашылығы – Шредер клапандары үлкенірек және клапанды тек түйрегенде ғана жабатын серіппеге ие. Шредер клапандары шағын оттықтар мен гриль баллондары, сондай-ақ қысылған газ және қысыммен сақталатын сұйықтықтарды қолдануда кеңінен қолданылады. Шредер клапандары бір реттен екі тығыздауды қажет ететіндіктен күрделірек деп есептеледі. Олардың салмағы Преста клапандарынан 4–5 граммға артық. Шредер және Данлоп клапандарының саптамаларының диаметрі 8 мм, ал Преста клапандарының саптамалары 6 мм, бұл Преста клапандарын жол жарыс велосипедтеріндегідей тар, жоғары өнімді дискілерде пайдалануға мүмкіндік береді. Шредер клапанының тағы бір кемшілігі – оның серіппелі тірегіне кір тарылуы мүмкін, бұл үрлеуді қиындатады, ал Преста клапаны тек ауа қысымына және кішкентай бұрандалы гайкаға сүйенеді. Автомобиль май құю станциясында Преста немесе Данлоп клапандарымен жабдықталған велосипед доңғалағын үрлеу үшін адаптер қажет, ал Шредер клапанды камераға адаптердің қажеті жоқ. Үйде немесе жолда үрлеу үшін Presta және Dunlop клапандары үшін 6 мм ауа сорғысы немесе Шредер клапандары үшін 8 мм сорғы қажет. Шредер клапандарының Преста клапандарына қарағанда маңызды артықшылығы – Шредер клапандары ауа қысымын жылдам тексеруге мүмкіндік береді. Кейбір сорғыштарда барлық үш клапанды үрлеуге арналған екі тесік бар.