Кіріспе

Нидерланд саясаткері (туған 1952)

Йоханнес Гийом Кристианус Андреас "Ян" Марийнсен (туған 8 қазан 1952) – Нидерландтың зейнеткер саясаткері, Социалистік партияның (СП) мүшесі. Кәсібі бойынша дәнекерлеуші Марийнссен 1986 жылғы 1 қазанда Даан Монже қайтыс болғаннан кейін Социалистік партияның басшысы болып сайланды және 1988 жылғы 20 мамырда Социалистік партияның төрағасы болды. 1994 жылғы сайлауда Марийнссен Лийсттрекер (басты кандидат) ретінде қатысып, екі орын жеңіп алды, бұл Социалистік партияның Нидерландтың Генералдық штаттарында алғаш рет өкілдік алғанын білдірді. Марийнссен 1994 жылғы 17 мамырда Өкілдер палатасының депутаты болып сайланды және Өкілдер палатасындағы Социалистік партияның парламенттік фракциясының жетекшісі болды. 1998 және 2002 жылғы сайлауларда Марийнссен Лийсттрекер ретінде сәйкесінше үш және төрт орын жеңіп алды. 2006 жылғы сайлауда Марийнссен бесінші рет Лийсттрекер ретінде он алты орын жеңіп алды, нәтижесінде Социалистік партия Өкілдер палатасындағы үшінші ірі партияға айналды. 2008 жылғы 20 маусымда Марийнссен денсаулығына байланысты Социалистік партияның басшысы және Парламенттегі Социалистік партияның парламенттік фракциясының жетекшісі лауазымынан кететінін мәлімдеді. Марийнссен 2010 жылғы жалпы сайлауға дейін Өкілдер палатасының депутаты болып қызмет етті. Марийнссен 2015 жылғы 28 қарашада Социалистік партияның төрағасы лауазымынан қанағаттанды. Ол Социалистік партияның бұрынғы басшысы Лилиан Марийнйсеннің әкесі.

Ерте өмір

Иоганн Гийом Кристианус Андреас Марийнйсен 1952 жылы 8 қазанда Голландияның Солтүстік Брабант провинциясындағы Осс қаласында католик отбасында дүниеге келді. Орта мектепті емтиханға дейін аз уақыт қалғанда тастап кеткен соң, Осс және оның төңірегіндегі бірнеше зауыттарда жұмыс істеді. Кейін дәнекерлеуші болып оқып, металл өнеркәсібінде он жыл жұмыс істеді.

Жергілікті саясат

Осы аралықта ол Осс қаласында SP партиясын құруға көмектесті және 1975 жылы Нидерландының ең жас кеңесшісі атанды. Ол 1993 жылға дейін кеңесші болып қалды, көптеген науқандарда, мысалы, зиянды шығарындыларға қарсы жетекші рөл атқарды. Осс қаласындағы SP партиясының кеңестегі өкілдігі әрбір жергілікті сайлауда артты және 2005 жылдан бастап Нидерландыдағы Социалистік партияның ең ірі бекінісіне айналды. Туған қаласының құрметіне "Осс сиқыршысы" деп аталған ол, 2005 жылдың маусымында Еуропалық Конституцияны қабылдамауға түрткі болған голландиялық дауыстың негізгі ұйымдастырушыларының бірі болғаны мәлім болды. 1987 жылы Марийнссен партияның Солтүстік Брабант провинциялық ассамблеясына алғашқы рет сайланды. Бір жыл өткен соң ол SP партиясының ұлттық президенті болды. Оның басшылығымен партия "жергілікті бөлімшелердің федерациясынан" нақты ұлттық бағдарламасы, ұлттық деңгейде ұйымдастырылған шаралары және ұлттық имиджі бар партияға айналды.

Ұлттық саясат

1994 жылдан бастап, SP-нің Өкілдер палатасына жол ашқан сәтінен бастап Марийнйсен партияның парламенттік фракциясының төрағасы болды. Алғашқы жетістігінен кейін 150 орындық парламентте екі орын алғаннан соң, оған және оның партиясына қолдау баяу, бірақ тұрақты түрде артты. Парламентте төрт жыл өткен соң, оның Социалистік партиясы 1998 жылғы жалпыұлттық сайлауда екі орыннан бес орынға дейін өсті, ал 2002 жылы тоғыз орынға жетті. 2003 жылы Балкененде I үкіметінің 87 күндік мерзімі аяқталғаннан кейін, Социалистік партия өткен жылғыдан артық орын ала алмады және 150 орынның 9-ымен бір деңгейде қалды. Сайлауға бірнеше апта қалғанда жүргізілген сауалнамалар SP-нің орын санын екі есеге арттыру мүмкіндігін көрсетті. 2004 жылғы сайлаудан кейін Ян Марийнйсен мен Али Лазрак арасында қақтығыс туындады, себебі соңғысы барлық SP саясаткерлерінің жалақысының бір бөлігін қайырымдылыққа беруді талап ететін келісімге бойын бұрудан бас тартты. Лазрак Марийнйсенді диктаторлық мінез-құлықпен айыптады; дауды татуластыруға жасалған әрекет сәтсіз аяқталды және Лазрак 2004 жылдың 2 ақпанында фракциядан шығып кетті. 2006 жылдың ақпан айында партия муниципалдық сайлауда сайлаушылардың 9,5 пайызынан қолдау тапты. Балкененде II үкіметінің мерзімінен ерте тоқтауы мен Балкененде III үкіметінің азшылық үкіметінен кейін, SP 2006 жылғы сайлауда 16 орын қосып, барлығы 25 орынға ие болды, осылайша Нидерландтағы үшінші ірі партия атанды. Одан кейін партия мүшелерінің саны 50 мыңнан асты. 2006 жылы парламент депутаттарының көпшілігі оның Нидерландта Ұлттық тарихи мұражай құру идеясын қолдады. 2007 жылы Мәдениет министрі Арнем қаласын мұражайдың орналасқан жері деп белгіледі. 2008 жылдың 17 маусымында Марийнйсен денсаулығына байланысты Өкілдер палатасындағы SP фракциясының төрағасы лауазымынан кеткенін мәлімдеді. Алайда ол Өкілдер палатасының депутаты және Социалистік партияның төрағасы болып қала береді. Марийнйсеннің қарапайым тіл қолдануының арқасында "қатардағы адамдарға" ұнайтыны айтылады. Кей бақылаушылар оның үндеуін өзін PvdA-ға лайықты, әлеуметтік балама ретінде ұсыну қабілетімен түсіндіреді, себебі PvdA премьер-министр Вим Кок пен оның "көк кабинеттері" (1994–2002) басшылығымен әлеуметтік реформаларды жақтау арқылы орталықтандырылған үшінші жолға бет бұрды. Марийнйсенді сынаушылар оның басшылық стилін авторитарлық деп сипаттайды, өйткені ол партиясын қатаң бақылауда ұстайды деп есептеледі.