Кіріспе

1971 жылы Пит Тауншенд жазған ән, алғаш рет The Who тобы орындады.

"Baba O'Riley" – ағылшын рок-тобы The Who-ның гитаристі және бас жазушысы Пит Тауншенд жазған ән. Бұл The Who тобының бесінші альбомы Who's Next (1971) альбомының ашылу трегі. Еуропада ол 1971 жылдың қазанында "My Wife" әнімен бірге сингл ретінде жарық көрді. "Baba O'Riley" әнінің орындалуы The Who тобының бірнеше концерттік альбомында кездеседі. Көптеген адамдар "Baba O'Riley" әнін The Who тобының ең жақсы әндерінің бірі және барлық уақыттағы ең ұлы рок-әндердің бірі деп санайды. "Baba O'Riley" Time журналының "Барлық уақыттағы 100 үздік ән" тізіміне, Rolling Stone журналының "Барлық уақыттағы 500 үздік ән" тізіміне және Рок-н-ролл Даңқы залының "Рок-н-роллды қалыптастырған 500 ән" тізіміне енген.

Өмірбаян және құрамы

Тауншенд "Baba O'Riley" әнін Lifehouse жобасы үшін жазды, ол Who тобының 1969 жылғы "Томми" операсының жалғасы ретінде жоспарланған рок-опера еді. Lifehouse-та шотланд фермері Рей әйелі Салли мен екі баласын жинап, Лондонға қарай көшіп кетуді бастағанда осы әнді орындауға тиіс болған. Lifehouse жобасы тоқтатылғаннан кейін, сегіз ән сақталды және Who тобының 1971 жылғы "Who's Next" альбомына жазылды, ал "Baba O'Riley" альбомының жетекші әні болды. Әннің атауы сол кездегі Тауншендтің екі маңызды шабыт көзіне сілтеме жасайды: Үнді рухани тәлімі Мехер Баба және американдық минималистік композитор Терри Райли. Тауншендтің сөзінше, 1969 жылғы Уайт аралы фестивалінде топтың концерті аяқталғаннан кейін, жанкүйерлер тастаған қоқыстармен толы алаң "жасөспірімдер шөлі" деген жолға шабыт берді. Тағы бір сұхбатында Тауншенд әннің "Вудсток фестиваліндегі жасөспірімдердің толыққанды ахуалға түсуіне, көрермендердің есірткіге тәуелді болуына және 20 адамның миына зақым келгеніне" де ықпал еткенін айтты. Қызығы, кейбір тыңдаушылар осы әнді жасөспірімдердің тойы ретінде қабылдады: 'Жасөспірімдер шөлі, иә! Біздің бәріміз де шаршадық!'.

Жазу

"Baba O'Riley" әнінің басталуы мен негізін құрайтын қайталанатын ноталар (остинато) Lifehouse жобасынан туындаған. Тауншенд Мехер Бабаның өмірлік көрсеткіштерін және тұлғасын синтезаторға енгізіп, осы деректер негізінде музыка жасауды жоспарлаған. Аталған идея жүзеге аспаған соң, Тауншенд Lowrey Berkshire Deluxe TBO 1 органын, оның маримба қайталау мүмкіндігін пайдаланып жазды. Бұл модальдық тәсіл минималистік композитор Терри Райлидің еңбектерінен шабыттанды. Ән тоғыз минуттық демо-нұсқадан жасалған, оны топ жаңадан құрастырды. Әннің қалған бөліктері Тауншендтің Lifehouse Chronicles жинағының үшінші дискісінде "Baba M1 (O'Riley 1st Movement 1971)" және "Baba M2 (2nd Movement Part 1 1971)" аттарымен жарияланды. Дейв Арбус, оның East of Eden тобы сол студияда жазба жасап жатқанда, Кит Мун шақыруымен әннің соңында скрипкамен ойнады. Көптеген концерттік орындалымдарда бұл бөлікті Дальтри гармоникада орындайды.

Шығару

"Baba O'Riley" 1971 жылы қарашада бірнеше еуропалық елде жеке ән ретінде жарық көрді. Бірақ, Ұлыбритания мен АҚШ-та ол тек "Who's Next" альбомының құрамында ғана шықты. Бұл ән топтың ең көп танылған әндерінің біріне айналып, AOR радиосындағы сүйікті әндердің қатарына кірді және классикалық рок радиосының алтын қорынан орын алды.

Қабылдау және мұра

"Baba O'Riley" тізімде 159-шы орынды иеленді, Rolling Stones журналының "Барлық заманның 500 ең ұлы әні" тізімінде пайда болды. Ән Рок-н-ролл Даңқы залында Rock and Roll-ды қалыптастырған 500 әннің бірі ретінде сақталған. Pearl Jam тобы концерттерінде әннің каверін жиі орындайды, ал Rolling Stone оқырмандарының сауалнамасы осы каверге "Ең ұлы тікелей кавер әндері" тізімінде 8-ші орын берді. 2012 жылы Paste журналы әнді 20 ең үздік Who әнінің тізімінде екінші орынға қойды, ал 2022 жылы Rolling Stone әнді 50 ең үздік Who әнінің тізімінде алтыншы орынға қойды. "Baba O'Riley" танымал телесериал CSI: NY (2004–2013) үшін тақырыптық ән ретінде пайдаланылды, барлық CSI сериалдары Who әнін өзінің тақырыбы ретінде қолданды. Ән One Tree Hill сериалының "Pictures of You" эпизодында (4-маусым, 13-эпизод) қолданылды. Who's Last альбомындағы әннің тікелей нұсқасы "Майами Вайс" эпизодының "Автобустар жүгірмейтін жерде" (2-маусым, 1985) ашылу сегментінде ойнатылды. That '70s Show (1998–2006) сериалының жұмыс атауларының бірі – "Teenage Wasteland", бұл әндегі қайталама лирикаға сілтеме. Ән "A Bug's Life" (1998), "American Beauty" (1999), "Resident Evil: Retribution" (2012), "Jobs" (2013), "The Peanuts Movie" (2015), "Free Guy" (2021) және "Stranger Things" сериалының 3-ші маусымында да қолданылды. "Baba O'Riley" 1997 жылғы "Prefontaine" және 1999 жылғы "Summer of Sam" фильмдерінің саундтректеріне енгізілді. Ән 2010 жылы FOX арнасының "Жақсы жігіттер" сериалының 10-шы эпизодында пайда болды. Ән 2004 жылғы романтикалық комедиялық фильмде кеңінен қолданылды, сондай-ақ 2012 жылғы "Premium Rush" фильмінің басында және соңғы титрлерінде пайда болды. Ән "House" сериалының 1-маусымының 14-шы эпизодында және "The Newsroom" сериалының 1-маусымының 10-шы эпизодында қолданылды. Ол сондай-ақ Life on Mars британдық нұсқасының 1-эпизодында пайда болды. Алан Уилкис қайта орындаған әннің ремикс нұсқасы 2012 жылғы "Need for Speed: Most Wanted" ремейкінде, сондай-ақ "Family Guy" сериалының 13-маусымындағы "Quagmire's Mom" эпизодында, үшінші "Robot Chicken: Star Wars" арнайы эпизодында және Superstore сериалының 1-маусымының 11-ші эпизодында пайда болды. Ән Джо Пераның "Joe Pera Talks with You" бағдарламасының "Joe Pera Reads You the Church Announcements" эпизодында кездеседі, онда Пера әнді өмірінде алғаш рет естігеннен кейін қуанышын жасыра алмайды. Ән Sense8 сериалының 1-маусымының "W.W.N. Double D?" эпизодында Райлидің әкесі әуежайда орындайды. 2001 жылдың қазан айында The Who Нью-Йорк қаласындағы концертте әнді орындап, көп мақтауға ие болды. 2003 жылдан бері "Baba O'Riley" "Лос-Анджелес Лейкерс" командасының ойыншыларын Staples Center-де үй ойындарына таныстыру кезінде ойнатылып келеді. Ән UFC іс-шараларының алдында, аралас жекпе-жек өнерінің тарихындағы ең танымал жекпе-жектерді көрсететін ерекше видеороликте ойнатылады. Ән EA Sports UFC 4 ойынының трейлерінде қолданылды. Бұл сонымен қатар бәсекелестік жегіш Джой Каштанаттың ресми тақырыптық әні. 2012 жылғы Лондон Олимпиадасының ашылу және жабылу салтанаттарында High Contrast тобының "The Road Goes on Forever" би трегі, "Baba O'Riley" әнінен үлгі алынған, 120 BPM ырғағымен ойнатылды. "Baba O'Riley" әнін The Who тобы жабылу салтанатындағы соңғы музыкалық сегментте алғашқы ән ретінде орындады, Далтри "Жас өлең" әнінің мәтінін өзгертті. "Baba O'Riley" Санфорд стадионында ойын алдындағы музыка ретінде де қолданылады және Джорджия университетінің үй футбол матчтарының әрқайсысында басталу алдында ойналады. Сонымен қатар, Бостон колледжінің марш-орталық тобы футбол және хоккей ойындарында әнді орындайды. Бұл ойын Нью-Ингланд Патриоттарының үй ойындарының көпшілігінде жартылай уақыт ішінде ойнатылады, бұл екінші жартысының басталуына әкеледі. Бұл сондай-ақ Нью-Йорк Рейнджерс командасының Мэдисон Сквер Гардендегі әр Рейнджерс үйіндегі плей-офф ойынының кіріс музыкасы. Твиттердегі пікірталас барысында One Direction тобының "Best Song Ever" (2013) әнінің "Baba O'Riley" әнінің негізгі құрылымына қатты ұқсас екені айтылды. Пит Тауншенд бұл талаптарға жауап ретінде The Who-ның заңдық шараларға бармайтынын мәлімдеді және One Direction-ның әнінің жанкүйері екенін, One Direction-ның The Who-ға әсер еткеніне қуанғанын, өзінің бұрынғы музыканттар, мысалы Эдди Кохраннан әсер алғанын айтты.