Кіріспе

Вирджиния штатындағы округ, АҚШ.

Ноттуэй округі – Вирджиния штатында орналасқан округ. 2020 жылғы халық санауы бойынша халық саны 15 642 адамды құрады. Оның округ орталығы – Ноттуэй қаласы. Ол Джеймс өзенінің оңтүстігінде жатыр, осылайша Вирджинияның Оңтүстік аймағының бір бөлігі болып табылады.

Тарих

Еуропалық қоныс жайлаушылар келгенге дейін, қазіргі Ноттавей округі орналасқан жерді ирокез халқының – Надова тайпасының американдық индейлері мекендеген. Олар округтің жалғыз өзені – Надованың жағасында өмір сүрді. «Надова» деген сөз алгонкин тілінде «құйрықты жылан» деген мағынаны білдіреді және олар қоныстанған аймақпен байланысты болды. Бұл атау ағылшын тілінде «Ноттуэй» деп өзгертілді, содан округтің аты шықты. Қазіргі уақытта олардың саны 400-500-ге жетеді және өздерін «Шеруенхака» деп атайды, яғни «Ағыстың саласындағы халық». Округ өз үкіметін құрғанға дейін, Амелия округінің бір бөлігі – Ноттуэй приходы ретінде танымал болды. 1788 жылы заңнамалық акті арқылы Ноттуэй приходы Ноттуэй округіне айналды. Округте көптеген алғашқы қиылысқан жолдар болды, олар жаңа батыс шекарасын солтүстік және шығыстағы Петербург және Ричмондтың халық орталықтарымен байланыстырды. Округ өркендеуінің көп бөлігін темекіге қарыз болды. 1850 жылдары Ноттавейге алғаш келген теміржол құрылысы және оған байланысты салалар аймақтағы бизнестің маңызды бөлігін құрады. 1860 жылғы халық санағында Ноттавей округіның халқының 73,2 пайызы құлдарды құрады, бұл Вирджиния штатындағы ең жоғары көрсеткіш. Округтың ірі қалаларының бірі – Крю, 1880 жылдары Робертсон ауыстырғышында салынған теміржол бекетінің арқасында пайда болды. Алайда, соңғы онжылдықтарда темекі, теміржол және Форт Барфут (бұрын Форт Пикетт деп аталған) өнеркәсібінің құлдырауы округты, Оңтүстік Вирджинияның көп бөлігі сияқты, экономикалық қиындықтарға ұшыратты. Бұл көптеген Ноттавей отбасыларын Ричмонд және Орталық Вирджинияның дамыған қалаларында жұмыс іздеуге мәжбүр етті. Америка Азамат соғысы кезінде округ Конфедерация армиясы үшін екі жаяу әскер ротасын – «Ноттавей атқыштар гвардиясын» және «Ноттавей сұрларын», Джеффристің артиллериялық батареясын және 3-ші Вирджиния кавалериясының «Nottoway Company E» ротасын құрды. Екі жаяу әскер ротасы 18-ші Вирджиния жаяу әскер полкінде қызмет етті және Шығыс майданында, әсіресе Геттисбург шайқасында, Пикеттің шабуылының алдыңғы қатарында болды. Аталған шабуыл 18-ші Вирджиния үшін апатқа ұшырады, және Ноттавей округінің көптеген отбасылары туыстарын жоғалтты. 18-ші полктің туы Күмбездік төбедегі тас қабырғада қолға түсті және қазір Геттисбургте қойылған. Округ аумағында тек бір ірі шайқас болды – «Гроув шайқасы», ол генерал Роберт Э. Лидің Солтүстік Вирджиния армиясын қамтамасыз еткен теміржол желісін бақылау үшін Блэкстоунның жанында (бұрын қаралар мен ақтар деп аталған) өтті. Аппоматтокстағы капитуляцияға дейінгі соңғы ірі шайқас 1865 жылдың 6 сәуірінде Берквилльден батысқа қарай, Ноттавей округінің шекарасына жақын жердегі Сейлер сағасында болды (Берквилл туралы мақаланы қараңыз). Ноттавейдің үш қаласы 1800 жылдардың соңында құрылды, олардың барлығы округті екіге бөлетін АҚШ 460 тас жолы мен Norfolk Southern теміржолының бойында орналасқан. Осы кезеңде шикізатты әкелу және дайын өнімдерді шығару оңай болғандықтан өнеркәсіп дамыды. Округ өндірісі көбінесе аймақтың мол табиғи ресурстарын, әсіресе ауылшаруашылық өнімдерін, ағаш және ағаш өнімдерін пайдаланды. 20 ғасырда округтың ауылшаруашылық, өнеркәсіп және сауда салаларында әртараптандыруы күшейді. Осы кезеңде округте ірі мемлекеттік және федералдық нысандар құрылды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде құрылған Форт Пикетт қазір Вирджиния Ұлттық гвардиясының штаб-пәтері болып табылады.

География

АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 316 шаршы миль (818 км²), оның ішінде 314 шаршы миль (813 км²) құрлық және 1.7 шаршы миль (4 км²) (0,5%) су алабын құрайды.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша округте 15 725 адам, 5664 үй шаруашылығы және 3885 отбасы тұратын. Халық тығыздығы 6 373 тұрғын үй бірлігін құрады. Ауданның нәсілдік құрамы: 57,16% ақ нәсілді, 40,56% қара немесе афроамерикалық, 0,13% американдық үндістер, 0,39% азиялық, 0,03% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 1,01% басқа нәсілдер және 0,72% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 1,58%-ы испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 5664 үй шаруашылығының ішінде 29,90%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 48,60%-ы бірге тұратын ерлі-зайыптылар, 15,40%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 31,40%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылығының 27,60%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 14,20%-ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,48 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,00 адамды құрады. Округтегі халықтың жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер 22,90%, 18-24 жас аралығындағылар 8,10%, 25-44 жас аралығындағылар 29,30%, 45-64 жас аралығындағылар 22,60%, ал 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер 17,10% құрайды. Орташа жас 39 жасқа тең. Әр 100 әйелге 106,60 еркек келеді. 18 жасқа және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 106,60 еркек келеді. Округтағы үй шаруашылығының орташа табысы 30 866 доллар, ал отбасының орташа табысы 39 625 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 28 533 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 19 718 долларға тең. Округтағы жан басына шаққандағы орташа табыс 15 552 долларды құрады. Отбасылардың 15,50%-ы және халықтың 20,10%-ы кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 27,70%-ы және 65 жастан асқандардың 18,40%-ы.