Кіріспе

Ойынның ішкі жиыны; ойын теориясында қолданылады. Ойын теориясындағы ішкі ойындар.

Ойын теориясында ішкі ойын – ойынның келесі критерийлерге сай келетін кез келген бөлігі (ішкі жиыны):

Оның бастапқы түйіні сол түйіннің ақпараттық жиынтығының жалғыз мүшесі болады (яғни бастапқы түйін бірлік ақпараттық жиынтықта орналасқан). Егер түйін ішкі ойында болса, оның барлық туындылары да сол ішкі ойынға жатады. Егер белгілі бір ақпараттық жиынтықтағы түйін ішкі ойында болса, онда сол ақпараттық жиынтықтың барлық мүшелері ішкі ойынға кіреді. Бұл түсінік, толыққанды Нэш тепе-теңдігінің жетілдірілген түрі – ішкі ойынға толыққанды Нэш тепе-теңдігінің шешім концепциясында қолданылады, ол сенімсіз қауіптерді жояды. Ішкі ойынның басты ерекшелігі – оны жеке қарағанда, ол өзіндік ойын құрайды. Үлкен ойынның бастапқы түйініне жеткен кезде ойыншылар тек сол ішкі ойынға ғана назар аудара алады; олар ойынның қалған бөлігінің тарихын ескермеуге болады (егер олар қандай ішкі ойын ойнап жатыр екенін білсе). Бұл жоғарыда келтірілген ішкі ойынның анықтамасынан туындайтын түйсік. Ойынның талабы ретінде, онда жеке ақпараттық жиынтық болатын бастапқы түйін болуы керек. Әйтпесе, бірінші қадамды жасайтын ойыншының ойын басында қайдан бастау керектігі белгісіз болар еді (бірақ табиғаттың таңдауын қарастырыңыз). Егер үлкен ойынның контекстінде жеке емес ақпараттық жиынтықтың қай түйініне жеткені анық болса да, егер ішкі ойындар ақпараттық жиынтықтарды кесіп өтсе, ойыншылар ішкі ойынның бастапқы түйініне жеткеннен кейін үлкен ойынның тарихын ескермеуге болмайды. Сонымен қатар, ішкі ойынды өз алдына ойын ретінде қарастыруға болады, бірақ ол үлкен ойынның ішкі жиыны ретінде ойыншыларға қол жетімді стратегияларды көрсетуі керек. Бұл анықтаманың 2 және 3-тармақтарының негізі. Ойынның түйініндегі ойыншыға қол жетімді барлық стратегиялар (немесе стратегиялардың ішкі жиындары) бастапқы түйіні сол түйін болатын ішкі ойындағы сол ойыншыға қол жетімді болуы керек.

Ойынның ішкі кемелділігі

Суб-ойын ұғымының маңызды қолданылуларының бірі – суб-ойынның кемелділігі деп аталатын шешім концепциясы, ол тепе-теңдік стратегиясының профилі кез келген суб-ойында Нэш тепе-теңдігі болуын талап етеді. Нэш тепе-теңдігінде, нәтиже белгілі бір жағынан оңтайлы болады – әр ойыншы басқа ойыншыларға ең жақсы жауап береді. Дегенмен, кейбір динамикалық ойындарда бұл ықпалсыз тепе-теңдіктерге алып келуі мүмкін. Екі ойыншы ойнайтын ойынды қарастырайық, онда 1-ші ойыншының S стратегиясы бар, ал 2-ші ойыншы оған B жауабын бере алады. Сондай-ақ, S, B-ге ең жақсы жауап деп есептейік. Осылайша, {S,B} – Нэш тепе-теңдігі. Екінші Нэш тепе-теңдігі болсын {S', B'}, оның нәтижесі 1-ші ойыншы үшін артық, ал B' – S'-қа ғана ең жақсы жауап. Динамикалық ойында, егер 1-ші ойыншы бірінші болып жүрсе, бірінші Нэш тепе-теңдігі ықпалсыз болады, себебі 1-ші ойыншы S' ойнайды, бұл 2-ші ойыншыны B' жауабына мәжбүр етеді, соның арқасында екінші тепе-теңдікке жетеді (2-ші ойыншының тепе-теңдіктерге қатысты преференцияларына қарамастан). Бірінші тепе-теңдік суб-ойынның кемелсіздігіне ие, себебі S' ойналғаннан кейін B, S'-қа ең жақсы жауап болып табылмайды, яғни 1-ші ойыншы S' ойнағаннан кейін жеткен суб-ойында B, 2-ші ойыншы үшін оңтайлы емес. Егер белгілі бір түйіндегі барлық стратегиялар сол түйінге кіретін суб-ойында қолжетімді болмаса, бұл суб-ойынның кемелділігіне көмектеспейді. Біреу стратегиясы ең жақсы жауап емес ойналатын стратегияларды назарына алмау арқылы тепе-теңдікті суб-ойынның кемелдігі деп атауға болады. Сонымен қатар, егер суб-ойындар ақпарат жиындықтарын кесіп өтетін болса, онда суб-ойындағы Нэш тепе-теңдігі ойыншының сол суб-ойындағы ақпаратқа ие екенін болжауы мүмкін, ол үлкен ойында болмаған.