Кіріспе

Сарагосадағы халықаралық көрме, Испания

Экспо-2008 – 2008 жылдың 14 маусымынан 14 қыркүйегіне дейін Испанияның Сарагоса қаласында «Су және тұрақты даму» тақырыбында өткен халықаралық көрме. Экспозиция Эбро өзенінің иірімдерінде орналастырылды. Көрменің ұйымдастырушысы – Халықаралық көрмелер бюросы, Дүниежүзілік көрмелерге санкция беруге жауапты ұйым. Сарагоса – халықаралық көрмені қабылдаған қала, Арагон автономиялық облысының әкімшілік және қаржылық орталығы, сондай-ақ Испанияның халық саны бойынша бесінші ірі қаласы. Сарагоса 2004 жылдың 16 желтоқсанында Салоники (Грекия) және Триест (Италия) қалаларын басып озып, Экспо-2008-ді өткізу құқығын жеңіп алды. Көрменің ең танымал ғимараттары – Энрике де Тересаның су тамшысын еске түсіретін 80 метрлік мұнарасы, Заха Хадидтің Көпір павильоны және өзен аквариумы болды. Экспозиция алаңында «Жыланның оянуы» атты Cirque du Soleil-дің күнделікті шеруі сияқты бірнеше шаралар өтті. Заха Хадид жобалаған Көпір павильоны Экспо-2008-дің ең танымал ғимараттарының бірі болды. Ол екі деңгейлі, gladiolus гүлінің ашылып, жабылуын еске түсіретін пішінде салынды. Павильон Ла-Альмозара ауданын және Экспо алаңын Эбро өзеніндегі орталық аралмен байланыстырады. Көпір павильонында Ralph Appelbaum Associates ұйымы жасаған «Су – бірегей ресурс» атты экспозиция өтті, ол суды барлық адамның құқығы ретінде көрсетуге, келушілерге судың ерекшелігін түсіндіруге және суды басқару тәсілдері мен азаматтардың қатысуын ынталандыруға бағытталған.

Су мұнарасы

Су мұнарасы – ЭКСПО-2008 көрмесінің тағы бір символдық ғимараты және оның тік бойдағы айқын белгісі. Энрике де Тереса салған бұл мұнараның биіктігі 76 метр, ал пайдалы ауданы 10 400 шаршы метрді құрайды. Жоғарғы қабатында 720 шаршы метрлік панорамалық бар орналасқан, онда Сарагоса қаласының әдемі көрінісі ашылады. Мұнараның ішінде 23 метрлік биіктіктегі "Splash" (Шашырау) деп аталатын мүсін орнатылған, ол "өмірдің планетамызға келген сәтін" бейнелейді. Динамикалық есімдеу жүйелеріне негізделген "Splash" мүсінін Program Collective тобынан Мона Ким, Тодд Палмер, Ольга Субирос және Саймон Тейлор жасаған. Су мұнарасында "Өмір үшін су" атты көрме ұйымдастырылды, онда "көрнекі және дыбыстық құралдар мен жарықтандыру мазмұнды жеткізуде маңызды рөл атқарады".

Аквариум

Эксподан кейін де жұмыс істеп тұрған бұл тақырыптық павильон – Еуропадағы ең ірі тұщы су аквариумы, онда 60 аквариумда немесе террариумда әлемнің өзендерінен 300 түрлі жануарлар кездеседі. Көрсетілген өзендер: Ніл өзені: Онда Африканың ірі көлдерінің түрлері бар. Сонымен қатар, крокодилдер де және Жерорта теңізі мен Қызыл теңіз туралы көрме де ұйымдастырылған. Меконг өзені: Бұл өзенде келушілер Гималай тауларының түрлерін, өзеннің төменгі ағысындағы бақтарды, Тынық мұхитын және коралл рифтерін таба алады. Амазонка өзені: Ол үш бөлікке бөлінген. Біріншісі – кокос пальмалары мен мангр өсімдіктері өсетін Амазонка джунглілері. Екінші бөлік Амазонка орманына, ал үшінші бөлік Атлант мұхиты туралы көрмесі бар мангр батпақтарына арналған. Мюррей-Дарлинг өзені: Бұл көрме су тасқан аймақтардан басталып, шөлді жерлер арқылы өтеді. Ол құстар туралы бейнекөрсетіліммен аяқталады. Эбро өзені: Ол да екі бөлікте ұсынылған. Біріншісі – тау үңгірі, екіншісі – өзеннің ағысы. Сонымен қатар, Жерорта теңізі туралы көрме де ұйымдастырылған. "Әлемдік өзен": Ол "барлық континенттер мұхитпен қоршалған бір аралдай біріккен" өткен шаққа сілтеме жасайды.

Құшақ

Бұл тақырыптық алаң оптикалық иллюзиялар жасау үшін айналар, аудиовизуалды проекциялар және жарық пен дыбыстың үйлесімдерін қолданды. Оның диаметрі 46,7 метр, ал жалпы ауданы 1640 шаршы метрді құрады (соның 820 шаршы метрі экспозициялық ауданға арналған).

Тұз иглуі

Cloud 9 / Enric Ruiz Geli жобалаған бұл алаңның архитектурасы жұмбақ ғимаратты еске алады. Бұл ғимарат тұзбен қапталған, күн сәулелерін шағылыстырып, түнде жарық беретін, ішкі жұмысын жалғастыру үшін барлық қажетті энергияны жинағандай көрінетін қабылдамалы құрылыс болды. Бұл тақырыптық алаң 2008 жылғы Сарагоса ЭКСПО-сының тұрақтылық талаптарына сәйкес жобаланды: электр сымдарында ПВХ, тропикалық ағаш, синтетикалық лак немесе еріткіш бояулар қолданылмады; су крандары үнемді жүйелермен жабдықталды. Экспо аяқталғаннан кейін бұзудан сақтау үшін құрылыс жалдауға алынды. Ғимараттың үш қабатты жабынында EFTE қолданылуы кондиционерді қажетсіз етті. EFTE қабаттарының бірі сыртқы жылудың ғимаратқа енуін болдырмау және жарықты тарату үшін күміспен қапталды; қабылдамалы бөліктердегі ауа және оларды суарған тұзды су жүйесі ішкі кеңістікті салқындатты. Бұл жағдайлардың барлығы ғимаратта қолайлы температураны қамтамасыз етті, яғни климатты бақылау жүйесі тек келушілердің дене жылуымен және көрме жабдықтарының бөліп шығаратын жылуымен күресуі керек болды. Осылайша, ұйымдастырушылар дәстүрлі кондиционерге қарағанда әлдеқайда тұрақты және үнемді жүйеге қол жеткізді.

Су қалалары

Бұл алаңның қабырғалары болмағандықтан, ішіндегісі сырттан көрінетін. Көрме суды "қалалық ресурс" және "қалалардағы өмір сапасын арттыру процесіндегі табиғи құраушы" ретінде таныстырды.

Шын су

Бұл алаң толқын жағаға шағылған сәтті бейнелейді. Ол екі аймаққа бөлінді: біріншісі – 120 қозғалмалы орындықтан тұратын, аудиовизуалды материалдар көрсетілетін сезімталдық аймағы; екіншісі – су және оның қауіптері туралы интерактивті платформалар, суреттер мен мәтіндер орналасқан идеялар аймағы.

Оикос, су және энергия

Бұл көрме судан энергия алу туралы еді.

Ортақ су

Бұл тақырыптық алаң келушілерге саяси бөліністердің су ресурстарын басқаруға қалай әсер ететінін көрсетті.

Судағы суреттер

Бұл алаңда аргентиналық Пишон Балдину жасаған El hombre vertiente көрсетілімі күніне алты рет қойылды.

Азаматтық бастама павильоны

Бұл павильон маяк пішінінде салынған, "әлемдегі судың болашағына үміт белгісі". Ол қарапайым адамдардың және үкіметтік емес ұйымдардың күш-қуатын көрсетеді. Маяк көпір павильонының кіреберісінде орналасқан.

Алтын сыйлық

2008 жылдың 19 қыркүйегінде Филиппиндер ЭКСПО-ның қатысушы ел үшін ең жоғары наградасы – "Алтын жүлдесін" жеңіп алды. Бұл жүлде Филиппин павильонының ішкі және сыртқы сәндемесінің сапасын, атап айтқанда 1000 кристаллға ұқсас көпіршіктерден тұратын құмды безендіруін, сондай-ақ оның "Су және тұрақты даму" экспозициясының тақырыбымен үлкен байланысы бар функционалдығын атап өтті. Туризм министрі Джозеф Эйс Дюрано: "Бұл мойынсой біздің елдің бай су өмірін халқымыздың теңдесіз қиялымен бейнелегендіктен толыққанды лайықты. Басқа елдер ультра заманауи технологияны қолданғанда, біз қоғамдық қатысуға негіделген тәжірибелерге, сондай-ақ табиғи жер суаруға, су спортына және теңіз ресурстарын сақтауға баса назар аудардық" деді. Филиппин павильонының тартымды орындары екі маскот – Флуви мен Филиппоның кездесуі және "Filipinas Te Espera Nights" атты маркетингтік шаралар сериясы болды.

Шоулар

2008 жылғы ЭКСПО 350-ден астам компания мен суретшінің қатысуымен 3400-ден астам шарадан тұратын 93 күндік көрсетілім бағдарламасын ұсынды. Көрме алаңында үш ірі шара аталды: Олар:

Мұздық

Бұл шоу ашылу салтанатының көркем бөлігі ретінде жоспарланған, алайда, алдыңғы күндері Эбро өзенінің тасқыны жоспарларды өзгертуге мәжбүр етті, себебі сахна өзеннің ортасында орналасқан еді. Дегенмен, шоу 20 маусымнан бастап әр түнде көрсетілді. Испан режиссері Каликсто Биэто және сценограф Альфонс Флорес сахна безендіруіне жауапты болды, ал музыка авторы – Хосе Луис Ромео. Шоуда каталондық FOCUS компаниясының жасаған кішкентай адам бейнесі бар алып мұздық болды.

Жақсы адам

Аргентиналық Пишон Балдину жасаған бұл шоу 2008 жылдың 13 маусымында "Айсбергтің" орнына ашылу салтанатының көркемдік бөлігі ретінде көрсетілді. Ол күні бойы "Судың шабыттары" тақырыбындағы алаңда алты рет қайталанды.

Жыланның оянуы

Бұл су тақырыбындағы шеру "Жыланның оянуы" атымен Expo алаңында күн сайын өтті. Шерудің шығармашылық директоры Жан Франсуа Брушар, ал көркемдік директоры Жюльен Габриэль болды. Канаданың Cirque du Soleil акробаттар, актерлер, гимнасттар, әншілер және музыканттар қатысумен тамашалады.

Боб Дилан және басқа да американдық әншілер

ЭКСПО 2008 ресми түрде Боб Диланның концертімен ашылды, ол ЭКСПО 2008-нің ресми әртісі болды. Кешкі сахнада өнер көрсететін американдық әртістер қатарында Патти Смит, Роберт Крей, Кеб Мо, Рубен Блэйдс, канадалық Диана Кралл, The Stray Cats, Los Lobos және Глория Эстефан та бар. Филип Гластың өнерімен ЭКСПО 2008 жабылды.

Талисман

2008 жылғы ЭКСПО-ның талисманы – Fluvi, шағын ер су тамшысы болды. Оның ең жақсы досы Ика, ең кішкентай су тамшысы, сондай-ақ Нико мен Лоритамен бірге, Sec және Raspa атты жаман Negas жасаған ластануға қарсы күресті. Катар 2008 жылғы Сарагоса ЭКСПО-сын еске алуға арналған, Fluvi суреті салынған шағын маркалық жиынтық шығарды.

Экспо көрмесі аяқталғаннан кейін

Экспозиция алаңы мен оның құрылыстары 2008 жылдың қыркүйек айында ЭКСПО аяқталған соң, қаланың жаңа кеңейтілген бөлігі ретінде пайдалануды ескере отырып жоспарланған. Бірқатар ғимараттар жалға беріліп немесе түрлі мекемелерге беріледі деп күтілген. Арагон павильоны аймақтық министрліктің бас кеңсесіне айналдырылуы тиіс болса, ЭКСПО-ның ерекше нысандары – Су мұнарасы мен Көпір павильоны жергілікті қаржы институттары сатып алуы күтілген. Испания павильонының Сарагоса университеті жаңа архитектура мектебін ашу үшін пайдаланылатыны болжаныпты. Халықаралық павильондар қайта жаңартылып кеңселерге айналдырылып, алаң Сарагосаның негізгі бизнес паркіне айналуы тиіс еді. Бұл жерде демалыс және тамақтану орындары да орналасуы жоспарланған. Сонымен қатар, алаңның көп бөлігі сауда орындары мен бизнеске арналған ғылыми парк құруға пайдаланылатын болып күтілді. Аквариум, Еуропадағы ең ірі тұщы су аквариумы ретінде, бүгінгі күнге дейін жұмыс істеп келеді.