Кіріспе

Күміс немесе күміс дақыл (Z) гені – қара түстің негізгі реңін әсер ететін және бірнеше туа біткен көз аномалияларымен байланысты сұйыту гені. Ол әдетте қара түсті шашақ пен құйрықты күміс сұр немесе зығыр түске, ал қара денесін шоколадты қоңыр түске, кейде дақылдармен сұйытады. Бұл батыста "күміс дақыл" немесе Австралияда "таффи" деп аталатын жылқылардың түстер тобы үшін жауапты. Бұл санаттағы ең көп таралған түстер – қара күміс және құлын күміс, бұл тиісті негізгі түстің реңін көрсетеді. Ересек қара күміс жылқылардың шашақтары мен құйрықтары көмірлі ақ немесе күміс түсті болады, ал денесі жалпақ, сарқылмайтын қара сұр немесе сұр қоңыр түсті болады. Денесінде көбінесе ашық түсті шаштардан тұратын дақылдар кездеседі. Есейген құлын күміс жылқылардың денелері қызғылт сары болып қалады, бірақ күмістің аз мөлшері оларға шоколадты түс береді. Шашақ пен құйрық әдетте көмірлі күміс түсті, тамырлары қараңғы, ал аяқтары жалпақ, қоңыр сұр түсті күміспен араласады. Көздің және тұмсықтың айналасындағы шаштарда да күмістеу белгілері байқалуы мүмкін. Күміс дақыл тайыншаларды анықтау қиын болуы мүмкін, бірақ олардың денесі ақшыл, бидай түсті, кірпіктері ақ, ал аяқтары тік жолақты болуы мүмкін. Бұл ерекшеліктер уақыт өте келе жоғалады. Қызыл түсті жылқылар, мысалы, кестені және басқа сұйыту факторлары бар кестені (мысалы, паломино және кремелло) күміс дақыл генін алып жүруі және оны ұрпақтарына беруі мүмкін, бірақ олардың өз дене түсінде генді білдірмейді. Алайда, күміс дақылдарда бұл жағдай орын алмайды. Егер нақты түс туралы сұрақ туындаса, тегі туралы ақпарат немесе ДНК-тестілеу мәселені анықтауға көмектеседі.

Ауру таралуы

Көптеген тұқымдарда күміс түкпір гені жоқ. Бұл түс әдетте Рокки-Маунтин атты және миниатюралы жылқымен байланысты. Скандинавия тұқымдары мен олардың ұрпақтары, мысалы, исландтық жылқы, Нордланд пони, Шетланд пони, Уэльстік тау пони, Уэльстік пони, шведтік жылы қан және финн жылқылары күміс түсте кездеседі. Күміс геніне ие америкалық жылқы тұқымдарына Морган, американдық Седдлбрэд, Миссури Фокстроттер, Теннесси жөө жылқысы және американдық кварталдық жылқы жатады. Еуропалық Comtois және Ardennais сияқты жұмысшы тұқымдар да күміс түсті болады. PMEL17 генінің рөлі толыққанды түсінілмеген, бірақ күміс түкпір гені эумеланиннің сұйытылуын немесе гипопигментациясын ғана тудырады. Бұл жағдайларды көзді ультрадыбыстық тексеру арқылы анықтауға болады. 2013 жылы Comtois және Rocky Mountain жылқыларын зерттеу барысында PMEL17 генінің мутацияланған түрін тасымалдаған барлық жануарларда көздің қандай да бір бұзылысы болды, бірақ аллельге гетерозиготты жануарларда гомозиготты жануарларға қарағанда жеңіл проблемалар байқалды. Бұл тұқымдардың PMEL17 генінің мутацияланған түрі жоқ бақылау тобындағы жылқыларының ешқайсысында көз ауруы болған жоқ. Басқа түрлердегі ұқсас мутациялар PMEL17 генінің қызметін түсінуге көмектеседі. Мұндай мутациялар салыстырмалы түрде аз, бұл ген тіршілік үшін маңызды процестерге қатысатынын көрсетеді. Белгілі мутациялар пигментациямен байланысты: тышқандарда ерте күміс түске айналуы, тауықтарда түстің сұйылуы және ақ түйін пайда болуы, ал иттерде кең таралған мерль түсінің сұйылуы. Иттердегі мерль түсі есту және көз ауруларымен, мысалы, саңыраулық және микрофтальмиямен байланысты. Рокки-Маунтин жылқыларында күміс түкпір түсі кейде бет және көздің алдыңғы бөлігінің құрылымына әсер ететін Алдыңғы сегмент дисгенезімен (ASD) байланысты. Көбінесе синдром қаусіз зақымданулар түрінде көрінеді, бірақ гомозиготтарда көру қабілеті нашарлауы мүмкін. ASD тұқымның күміс түсті емес өкілдерінде де кездесетіндіктен, ол күміс геніне физикалық жағынан жақын және күміс түкпірлі, ASD-ге шалдыққан ата-бабадан тараған деп есептеледі, сондықтан бұл негізін қалаушы әсерінің мысалы болып табылады.