Кіріспе

Норвегиялық дипломат

Мона Юул (10 сәуір 1959 жылы туған) – норвегиялық дипломат және Еңбек партиясының бұрынғы саясаткері. Ол Норвегия Сыртқы істер министрлігінде жұмыс істеді және бірнеше елде елші қызметін атқарды. Мона Юул Спарбу қаласынан шыққан, саяси ғылым саласында білім алған. 1990 жылдары Осло келісімдерін жеңілдетуде маңызды рөл атқарды. 2019 жылдың 25 шілдесінде Мона Юул Біріккен Ұлттар Ұйымының Экономикалық және әлеуметтік кеңесінің президенті болып сайланды.

Осло келісімдері

Күйеуі Терье Род Ларсенмен бірге Джуль 1990 жылдары Осло келісімінде маңызды рөл атқарды – Ближний Шығыс бейбітшілігіне қатысты маңызды келісімдер. Джуль мен оның күйеуі ұйымдастырып, көбінесе жеңілдеткен құпия келіссөздер 1993 жылдың 13 қыркүйегінде Вашингтонда Израиль мен Палестина Азат ету Ұйымы (ПҰҰ) арасындағы алғашқы бейбіт келісімге қол қоюға әкелді. Джуль және Ослодағы делдалдар тобы Израиль мен ПҰҰ арасындағы қақтығысқа назар аударды, өйткені бейбіт келісімді тараптардың өзі жасауы керек екенін, ал келіссөздерді дұрыс ұйымдастыру үшін делдалдық топтың маңызды екенін түсінді. 2016 жылғы Бродвейдегі Дж.Т. Роджерстің "Осло" пьесасы Джуль мен оның күйеуінің, сондай-ақ басқалардың бұрын әйгілі болмаған рөлін, Осло келіссөздерін құлдыраудан сақтап қалған құпия байланыстарды дамытудағы рөлін жоғары бағалайды. 2018 жылдың 7 қыркүйегінде ол Норвегияның Біріккен Ұлттар Ұйымындағы келесі тұрақты өкілі болып тағайындалды. 2019 жылдың 14 қаңтарында ол өзінің сенім грамотасын БҰҰ Бас хатшысы Антониу Гутерришқа тапсырып, сол күні қызметке кірісті. Тұрақты өкіл ретінде ол 2021–2022 жылдарға БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесіне орын алу үшін Норвегияның сәтті науқанын жетекшілік етті. 2023 жылдың қаңтарында Мерете Фьелд Братстед оның ізбасары болып тағайындалды. Братстед 1 қыркүйекте ресми түрде қызметке кірісті.