Кіріспе

Беттина Гуазлар (11 қараша 1974 – 16 қараша 2003) – БҰҰ-ның босқындар жөніндегі жоғарғы комиссарының (БҰҰЖК) Ауғанстандағы миссиясына тағайындалған француз қызметкері. Ол 2001 жылдың желтоқсан айында Талибан режимі құлағаннан бері Ауғанстанда қаза тапқан алғашқы БҰҰ қызметкері болды. Карьералық дипломат Бернард Гуазлар мен оның ағылшын әйелінен дүниеге келген Беттина Францияның Самур қаласында туған. Париж және Каирдегі университеттерде араб тілін оқыды. Бітірген соң 1999 жылдың маусым айында БҰҰЖК-ға Руандадағы далалық жұмысқа қабылданды. Ол үш жылға жуық уақыт бойы босқындарға отанына қайтуға көмектесті. Кейін Гвинеяға, ал 2002 жылдың маусым айында Ауғанстанға көшіп барды. Ауғанстанда ол БҰҰЖК-ның 50 мыңға жуық Ауған босқынының елдің оңтүстік-шығысындағы Газни қаласы мен айналасына қайта оралуына көмектесу жұмысына қатысты. 2003 жылдың 16 қарашасында Газни қаласының көшелерімен БҰҰЖК логотипі бар көлікпен келе жатқанда, оған мотоциклмен келген екі адам жақыннан оқ атты. Ауруханаға жеткізілгенде көз жұмды. Оның шабуыл жасаған екі күдіктісін жергілікті тұрғындар ұстап алып, сабап, кейін қауіпсіздік күштеріне тапсырды. 18 қарашада Талибан Гуазлардың христиан дінін ұстанғанын өлтіру себебі ретінде көрсетіп, жауапкершілікті мойындады. БҰҰ дереу Ауғанстандағы жұмыстарын қысқартып, төрт провинциядан халықаралық босқындармен жұмыс істейтін қызметкерлерін шығарып алды. Екі күннен кейін Беттина Гуазлардың өсиетімен Кабулда жерленді. 2004 жылдың 10 ақпанында оған шабуыл жасаған Зия Ахмад пен Абдул Наби, бұрынғы Талибан режимі кезінде мемлекеттік қызметкер болып жұмыс істегендер, сотта қылмыста сүікілді деп танылып, өлім жазасына кесілді. Олар шешімге шағымдануды жоспарлап отыр. Бір айдан кейін Талибан көтерілісшілері түрік жол құрылысшысы мен оның ауғандық жүргізушісін ұрлап, Ахмад пен Набиді босатпаса, өлтіреміз деп үміттендірді. Түрік инженері мен оның жүргізушісі бірнеше айдан кейін ешқандай шартсыз босатылды.