Кіріспе
Голландиялық футболшы және жаттықтырушы (1970 жылы туған)
Филип Джон Уильям Коку (1970 жылдың 29 қазанында туған) – голландиялық кәсіби футбол жаттықтырушысы және бұрынғы ойыншы, соңғы рет «Витесс» командасын жаттықтырды. Коку Эйндховенде дүниеге келді, бірақ Зевенаарда өсті. Ол жергілікті «DCS» және «De Graafschap» клубтарында жастар футболын ойнады. «AFC '34» клубында бір жыл ойнағаннан кейін, ол кәсіби мансабын «AZ» клубында бастады. 1990 жылы Коку «Витесс» клубына көшті. Оның алғашқы маусымында сынған тобық сүйегі оның ойынын тоқтатты, бірақ ол келесі төрт маусымда негізгі құрамның тұрақты ойыншысы болды. 1995 жылы «PSV» клубына қосылды, онда 1997 жылы KNVB кубогы мен Eredivisie титулын жеңіп алды. Коку 1998-2004 жылдар аралығында «Барселона» сапында ойнады. Ол клуб капитаны болды, 1999 жылы Ла Лига жеңімпазы атанды және Чемпиондар лигасының екі жартылай финалына қатысты. 2004 жылы клубты шетелдік ойыншылардың арасында лига матчтарында ең көп қатысқан ойыншы ретінде тастады. Коку «PSV» клубына екінші рет келгенде тағы үш Eredivisie титулын жеңіп алды және Чемпиондар лигасының жартылай финалына жетті. «Ал Жазира» клубында бір жыл ойнағаннан кейін Коку кәсіби футболдан зейнеткерлікке шықты. Коку Голландия құрамасына 1996 жылы дебют жасады және 1998 жылғы әлем чемпионатына қатысты, екі гол соқты, бірақ Бразилиямен өткен жартылай финалда пенальтиден мүше болды. Ол 2006 жылғы әлем чемпионатына, сондай-ақ 1996, 2000 және 2004 жылғы Еуропа чемпионаттарына қатысты. Коку соңғы екі турнирде жартылай финалға жетті, ал 2004 жылы Голландия құрамасының капитаны болды. 101 матч өткізген Коку голландиялық футболшылардың тізімінде сегізінші орында тұр. Карьерасы барысында ол негізінен қорғаныс шебер ретінде орта алаңда ойнады, бірақ қорғаушы, қанат шебері немесе шабуылшы ретінде де алаңға шыға алу қабілетімен танымал болды. Кәсіби футболдан зейнеткерлікке шыққаннан кейін Коку «PSV» клубына жасөспірімдер жаттықтырушысы және кейіннен бас жаттықтырушының көмекшісі болып қайта оралды. 2008-2012 жылдары Берт ван Марвиктің басшылығымен Голландия құрамасында ассистент болып жұмыс істеді. Коку 2012 жылы «PSV» клубының бас жаттықтырушысы міндетін уақытша атқарды, ол KNVB кубогын жеңіп алды. 2013 жылы ол «PSV» клубының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды және клубта өткізген бес жыл ішінде үш лига титулын жеңіп алды.
Ерте мансап
Коку Эйндховенде дүниеге келді, бірақ оның отбасы ол үш жасқа толғанда әкесі жұмысын ауыстырғаннан кейін Зевенаарға көшіп кетті. Ол алты жасында жергілікті DCS әуесқой клубында жастар футболын ойнауды бастады. Әдетте, жасөспірімдерге жеті жасқа толғанға дейін ойнауға рұқсат берілмейтін еді, бірақ Коку үшін ерекшелік жасалды. Ол "Ди Графшаптың" жастар академиясына өткенге дейін DCS үшін ойнады.
Алғашқы жылдар
Коку AZ резервтік құрамасында бастады, бірақ көп ұзамай бірінші командаға қосылды. Ол кәсіби дебютін 1989 жылғы 22 қаңтарда жасады, көмекші жаттықтырушы Хьюго Ховенкамп (төсекте жатқан бас жаттықтырушы Ханс Эйкенбрукты алмастырып) оны Eerste Divisie матчында NEC-ке қарсы шығарды. 18 жастағы футболшы сол кезде сол қанатта ойнады. Коку екі аптадан кейін Fortuna Sittard-қа қарсы кубок матчында және наурыз айында SVV-ге қарсы лига матчында өзінің алғашқы голдарын соқты. Ол алғашқы маусымында төрт гол соқты. Чемпионат аяқталғаннан кейін Коку жаңадан көтерілген Vitesse клубына 272 000 евроға сатылды. Бірінші Vitesse маусымында тібін сындырғаннан кейін Коку сегіз матч қана ойнады. Екінші маусымында ол көп матчтарда ойнап, үш гол соқты. 1991 жылғы тамызда ADO Den Haag-қа қарсы матчта ол өзінің алғашқы Vitesse голын соқты. 1991 жылы жаттықтырушы Герберт Нойман Коку үшін орталық рөлді көріп, оны жартылай қорғаушы позициясына қойды. Vitesse Derry City-ді жеңгеннен кейін келесі турда бельгиялық Mechelen клубын жеңді. Сыртқы матчта Коку қашықтықтан соққан голмен шешілді (0–1). Vitesse ақырында Real Madrid клубынан жеңілді. Эредивизиде команда төртінші орынды иеленді. Коку лиганың барлық матчтарында ойнады және үшінші маусымында гол соғу көрсеткішін екі есеге арттырды. Соңында ол PSV клубында ойнауды жөн көрді. Бірінші маусымында ол PSV сапында KNVB кубогын жеңіп алды. Финалда Sparta Rotterdam-ға қарсы өткен матчта (5–2) Коку алғашқы голды соқты. 1996 жылғы қазан айында Feyenoord-қа қарсы 7–2 есебімен өткен матчта ол екі гол соқты. 1997–98 маусымында Коку екі гол соғып (3–1 есебімен Roda JC-ді жеңіп), Johan Cruyff Shield-ты жеңіп алды. Эредивизиде PSV Ajax-тан кейін екінші орынды иеленді. KNVB кубогының финалында да Ajax-қа (5–0) жеңілді. Маусымнан кейін Коку келісімшартты ұзартпауға шешім қабылдады, еркін трансферге кету ниетін білдірді. Наурыз айында Коку Real Sociedad-қа қарсы матчта екі гол соғып (2–0), жеңіске жеткізді. Екінші маусымында команда лигада Deportivo de La Coruña командасынан кейін екінші орынды иеленді. Коку лигада алты гол соқты, оның ішінде екеуі Real Oviedo-ға қарсы (3–2 есебімен жеңіс) және екеуі Athletic Bilbao-ға қарсы (0–4 есебімен жеңіс) соғылды. Барселона мен Коку Чемпиондар лигасының жартылай финалына жетті, бірақ Валенсия клубынан жеңілді. Қайта матчта Коку соңғы голды соқты. 2001–02 маусымында Барселона тағы да Чемпиондар лигасының жартылай финалына жетті, бірақ Real Madrid финалға өтуге бөгет болды. 2002–03 маусымы Барселона үшін соңғы жылдары ең нашар маусым болды: команда Ла Лигада алтыншы орынды иеленді, Ван Галь ерте жұмыстан босатылды, ал Коку ақпан айында Чемпиондар лигасының Internazionale клубына қарсы матчында (0–0) тізе буынын жыртып алды. Ол екі айға алаңнан шықты. Одан бұрын Барселона Inter клубын 3–0 есебімен жеңген болатын, онда Коку гол соққан. Келіссөздер сәтсіз аяқталған жағдайда PSV клубына қосылуға ниеттенген Коку маусым айында бір жылға келісімшартты ұзартуға келісті. 2003–04 маусымы жаңа жаттықтырушы Франк Рийкаардпен басталды. Коку лига маусымының алғашқы голын соқты, Athletic Bilbao-ға қарсы матчта жеңіске жеткізді (0–1). 2004 жылдың басында Барса Кокумен келісімшартты ұзартпайтынын хабарлады. Екі тарап та жаңа келісімге келе алмады, өйткені ол Барселонаның ұсынған айтарлықтай төмен ұсынысын қабылдамады. Коку клубтың шешіміне көңілі қалды, бірақ PSV клубына қайтып оралуға қуанды, оның ұсынысы әрқашан күшінде болды. Клубтан кеткеннен кейін, клуб президенті Жоан Лапорта оған адалдығы үшін тақташа табыс етті. Кокудың 205 Ла Лига матчы және 291 жалпы матчы Барселона клубында шетелдік ойыншы үшін рекордты көрсеткіш болды, бұл рекорд 2011 және 2012 жылдары Лионель Месси одан асып түскенше сақталды.
PSV және Al-Jazira
2004 жылы Коку PSV клубымен екі жылдық келісімшартқа қол қойды. Чемпиондар лигасының ширек финалында (1–1) PSV үшін Коку гол соқты, қарсыласы – «Лион» командасы болды. PSV жартылай финалға өтті, бірақ «Милан» клубынан жеңіліп, турнирден шығарылды. Сыртқы ойында 2–0 есебімен ұтылғаннан кейін, PSV кері ойында Коку соққан голдың арқасында 2–0 есебімен алға шықты. Алайда, «Милан» ойыншысы Массимо Амброзинидің голы Кокуның екінші голына қарамастан, финалға өту үмітін жойды. Отандық лигада Коку бұрынғы матчта алынған қызыл карточка салдарынан «Витесс» клубына қарсы жеңіс тұрғызылған ойынды өткізіп алды. Ол «Виллем II» клубымен өткен ойында Мартин Рюзердің қастық әрекетінен кейін екінші сары карточка алды. 2005 жылы Марк ван Боммель PSV клубын тастап кеткен соң, бас жаттықтырушы Гус Хиддинк Кокуға капитандық міндетін тапсырды. PSV қайтадан лига чемпионы атанды және Чемпиондар лигасының екінші турында «Лион» клубынан жеңіліп, турнирден шығарылды. Коку кері матчта алаңнан қуылды. Лигада көрсеткен жоғары нәтижелері үшін Коку сол жылы «Зилверен Шоен» жүлдесін иеленді, ол Эредивизидің екінші үздік ойыншысы ретінде танылды. 2005–06 маусымынан кейін Коку PSV клубымен келісімшартты бір жылға ұзартты. Команда 2006–07 маусымын жақсы бастады, бірақ маусымның екінші жартысында көрсеткіштері төмендеп, чемпиондық титулға қол жеткізуге шамасы келмеді. Чемпионаттың тағдыры соңғы турда шешілді, онда PSV «Витесс» клубымен кездесті. PSV ойынды 5–1 есебімен жеңіп алды, ал Коку соңғы голды соқты. Осы гол нәтижесінде титул PSV клубына бұйырды: PSV мен күміс жүлдегер «Аякс» арасындағы гол айырмашылығы бір гол болды, бұл Эредивизи титулын жеңу үшін жеткілікті болды. 2006–07 маусымынан кейін Коку карьерасын аяқтау туралы ойланып, Австралия және «Аль-Жазира» клубтарынан ұсыныстар алды. «Аль-Жазира» клубының өкілдері Абе Кнуп пен Латсло Ямбормен (бұрын «Аякс» клубында жұмыс істеген) кеңескеннен кейін, 2007 жылдың тамыз айында Біріккен Араб Эмираттарының клубымен бір жылдық келісімшартқа қол қойды. Алғашқы матчында, «Аль-Васл» клубына қарсы өткен ойында, ол бірден гол соғып, команданың 2–1 есебімен жеңіске жетуіне көмектесті. «Аль-Жазира» сапында Коку 17 лига матчында ойнап, төрт гол соқты. Маусым аяқталғаннан кейін Коку тағы бір жыл қалу мүмкіндігін қарастырды, бірақ ақырында кәсіби футбол жаттықтырушы курсына қатысу үшін Нидерландыға оралуды жөн көрді.
Халықаралық мансап
Коку 1994 жылы халықаралық дебютіне жақын болды. Бапкер Дик Адвокат оны Vitesse клубындағы өнері үшін 1994 жылғы әлем чемпионатына 25 ойыншыдан тұратын алдын ала құрамаға қосты, бірақ ол соңында командаға ілікпеді. Оның халықаралық дебюті 1996 жылдың басында 25 жасында Германияға қарсы бақылау матчында өтті, осы мүмкіндікті Гус Хиддинк берді. Хиддинк Кокуды 1996 жылғы Еуропа чемпионатына шақырды. Ол топтық кезеңдегі екі матчта қосалқы құрамда шықты және Францияға қарсы ширек финалда жеңілген негізгі құрамға енді. Екі жыл өткен соң, Голландия құрамасы 1998 жылғы әлем чемпионатына ілікті, Коку негізгі құрамдағы орнын берік ұстады. Ол әлем чемпионатының барлық матчтарында ойнады және топтық кезеңде Оңтүстік Корея мен Мексикаға қарсы өткен матчтарда гол соқты. Коку және Нидерланды 2000 жылғы Еуропа чемпионатына үй иесі ретінде автоматты түрде қатысты. Голландиялық команда, Коку барлық ойында қатысқан, топтық кезеңдегі барлық матчтарын және ширек финалда Югославияға қарсы ойынын жеңіп алды. Дегенмен, Коку және команда жартылай финалда пенальтилер сериясінде Италияға есе жіберді. Нидерланды 2004 жылғы Еуропа чемпионатына іріктеу кезеңінде жақсы өнер көрсетті, Коку екі гол соқты (екеуі де Австрияға қарсы жеке матчтарда). 2004 жылғы Еуропа чемпионатында Коку команда капитаны болып тағайындалды және барлық матчтарда ойнады. Швецияға қарсы ширек финалда ол пенальти соқты, бірақ Нидерланды жеңіске жетті. Ал жартылай финалда Португалия құрамасы оларды жеңіп шықты. Нидерланды 2006 жылғы әлем чемпионатына ілікті, Коку іріктеу матчтарында үш гол соқты. Коку көптеген ойында негізгі құрамда ойнады, бірақ 2005 жылдың қыркүйегінде Андорраға қарсы матчта алаңнан қуылғандықтан, ол соңғы екі іріктеу ойынына қатыса алмады. Әлем чемпионатында Нидерланды топтық кезеңнен өтті, бірақ екінші турда Португалиядан жеңілді, Коку екінші таймның басында жоғары лақтырылған допқа тиіп, теңестіруге жақын келді. Нидерланды құрамасы сапында 101 матч өткізген Коку қазіргі таңда Нидерландының ең көп ойын өткізген футболшылары тізімінде бесінші орында тұр. 2006 жылдың қыркүйегінде Беларусьпен өткен матч алдында оған қоштасу рәсімі өткізіліп, алтын медаль табыс етілді. 2011 жылы Коку Голландия Корольдік футбол қауымдастығының (KNVB) құрметті азаматы атанды, голландиялық футболға сіңірген еңбегі үшін берілетін құрметті атақ.
PSV Eindhoven компаниясы
2008 жылы Коку ӘББ-ден оралғаннан кейін футбол жаттықтырушысы болуға қызығушылық танытты. Ол қажетті жаттықтырушылық лицензияларын алу үшін кәсіби футбол жаттықтырушылар курсына қатысты және бірнеше жастар құрамаларына көмектесу үшін PSV-ге қайта оралды. Коку сондай-ақ Нидерланды құрамасының бас жаттықтырысы болған Берт ван Марвейкке екінші көмекші ретінде тағайындалды. Кейін PSV-дегі қызметі 19 жасқа дейінгі командаға Эрнест Фаберге көмектесуге және 2008 жылдың соңында Хуб Стивенс басшылығымен PSV негізгі құрамының жаттықтырушысы болуға өзгерді. Стивенс 2009 жылдың қаңтарында отставкаға кеткеннен кейін Коку уақытша бас жаттықтырушы Дуайт Лодевегестің көмекшісі болды. Маусым аяқталғаннан кейін ол негізгі құраммен жартылай уақыт жұмыс істеді. 2010 жылдың ақпанында ол жаттықтырушылық емтиханын сәтті тапсырып, Нидерландыда бас жаттықтырушы болуға мүмкіндік алды. Бір айдан кейін Коку Нидерланды құрамасының бас жаттықтырушысының көмекшісі лауазымында тағы екі жыл қалды. 2010 жылғы әлем чемпионатына Нидерланды құрамасымен бірге қатысты, онда Испанияға қарсы финалда жеңіліске ұшырады. 2010 жылдың желтоқсанында Коку Франк де Бур Аякс бас жаттықтырысы болғаннан кейін Нидерланды құрамасының бірінші көмекшісі болып тағайындалды. 2011 жылдың жазында Коку PSV-мен жаңа екі жылдық келісімшартқа қол қойды. 2012 жылдың наурыз айында Фред Рюттен PSV бас жаттықтырысы лауазымынан босатылғаннан кейін Коку маусымның соңына дейін уақытша бас жаттықтырушы болып тағайындалды. Фабер Кокудың көмекшісі ретінде PSV-ге FC Эйндховеннен қосылды. Бас жаттықтырушы ретінде өткен бірнеше айда ол жас Мемфис Депайды негізгі құрамға қосты және Андреас Исаксонды Пшемислав Тытоньмен алмастырды. Дегенмен, нәтижелер жақсармады және RKC Waalwijk-ке қарсы өткен үй матчында 2:1 есебімен жеңілгеннен кейін Коку титул үшін күрестен бас тартты. Соңғы бес ойынды қатарынан жеңіп алғандарына қарамастан, Коку және PSV лигада үшінші орынды иеленді, нәтижесінде Чемпиондар лигасына қатысу мүмкіндігінен айырылды. Дегенмен, Коку және команда финалда Геракл Алмелоны 3:0 есебімен жеңіп, KNVB кубогын жеңіп алды. 2012/13 маусымында PSV басқармасы Дик Адвокатты жаңа бас жаттықтырушы етіп тағайындады. Команданы жаттықтыруда тәжірибе алуға құштар Коку PSV-нің 19 жасқа дейінгі құрамының бас жаттықтырысы лауазымын қабылдады. Ол сондай-ақ 2012 жылғы Еуропа чемпионатыннан кейін Нидерланды құрамасының бас жаттықтырушысының көмекшісі лауазымынан бас тартты, онда Нидерланды алғашқы кезеңнен шығарылды. Маусым барысында Адвокат кеткен жағдайда Коку оның орнын басатыны туралы шешім қабылданды. Адвокат маусым соңында кеткеннен кейін Коку PSV-нің бас жаттықтырысы лауазымына төрт жылдық келісімшартқа қол қойды. Фабер және Крис ван дер Верден оның көмекшілері ретінде тағайындалды, Коку PSV жастар академиясынан тәрбиеленген ойыншыларды дамытуға баса назар аударатынын атап өтті. 2015 жылдың 18 сәуірінде Коку "Хееренвенді" 4:1 есебімен жеңіп, "Эредивизи" титулын жеңіп алды. Бұл PSV-нің 2008 жылдан бергі алғашқы лига титулы болды және Аякс командасының лигадағы төрт жылдық үстемдігіне нүкте қойды. Кокудың командасы бір маусымнан кейін лига титулын сәтті қорғады.
Фенербахче
2018 жылдың 22 маусымында Коку Түркияның жаңа басшылығы бар "Фенербахче" клубымен үш жылдық келісімге келді. 28 қазанда клуб құлату аймағынан бір ұпай ғана жоғары тұрғаннан кейін, "МКЕ Анкарагюджүге" үй стадионында 3:1 есебімен жеңілген соң, ол қызметтен босатылды.
Дерби округі
2019 жылдың 5 шілдесінде Коку Чемпионшип лигасының «Дерби Каунти» клубының жаңа бас жаттықтырысы болып тағайындалды. Ол «Дербиді» лигада 10-шы орынға жеткізді, сонымен қатар, жергілікті жанкүйерлер арасында «Кокубол» деп белгілі болған, толыққанды футбол стилін енгізді. 2020 жылдың 14 қарашасында Коку мен «Дерби» клубы тараптарға келісіп, жолдары айырылысты, сол кезде клуб турнир кестесінің соңғы сатысында болды.
Жылдамдық
Коку 2022 жылдың 26 қыркүйегінде шамамен екі жылдық үзілістен кейін жұмысына қайта оралды. Ол 1995 жылы ойыншы ретінде кеткен «Витесс» клубының бас жаттықтырылушысы болып тағайындалды, клуб сол кезде турнир кестесінде 14-ші орында тұрды. Ол «VfL Bochum» командасына кеткен Томас Летштің орнын басты. 2023 жылдың 11 қарашасында «SC Heerenveen» клубымен өз алаңында 1:3 есебімен жеңілгеннен кейін отставкаға кетті, осы жеңілістен кейін команда 12 матчтан соң 8 ұпаймен турнир кестесінің соңғы сатысында қалды.