Кіріспе
Веллингтондағы үкіметтік кешен, Жаңа Зеландия. Жаңа Зеландия Парламенті Жаңа Зеландия Парламенті ғимаратында орналасқан. Ол Лэмбтон-Кейдің солтүстік жағындағы 45 000 шаршы метрлік аумақта орналасқан. Солтүстіктен оңтүстікке қарай: Парламент кітапханасының ғимараты (1899 ж.); Эдвард дәуіріндегі неоклассикалық стильдегі Парламент үйі (1922 ж.); "Арыстанұя" деп аталатын басқарушылық қанат (1977 ж.); және Боуэн үйі (1991 жылдан бері қолданыста). Жеке ғимараттардың көпшілігі әртүрлі себептермен ерекше болса да, жалпы алғандағы көрініс "эстетикалық немесе архитектуралық тұрғыдан үйлесімсіз".
New Zealand Parliament Buildings house the New Zealand Parliament and are on a 45,000 square metre site at the northern end of Lambton Quay, Wellington. From north to south, they are the Parliamentary Library building (1899); the Edwardian neoclassical style Parliament House (1922); the executive wing, called "The Beehive" (1977); and Bowen House (in use since 1991). Whilst most of the individual buildings are outstanding for different reasons, the overall setting that has been achieved "has little aesthetic or architectural coherence".
Парламент ғимараты
Кешеннің негізгі ғимараты – Парламент үйі, онда отырыстар залы, спикер кабинеті, келушілер орталығы және комитеттер отыратын бөлмелер орналасқан.
Алдыңғы ғимарат өртеніп кетті
Бірінші Парламент екі қабатты ағаш провинциялық кеңес ғимаратында орналасқан (1870 жылдары Уильям Клейтон салған). Ол 1880 жылдары Томас Тернбулл салған үш қабатты готикалық стильдегі ғимаратқа алмастырылды, онда көптеген жергілікті ағаштар қолданылған, бірақ 1907 жылы кітапханадан басқа барлық парламент ғимараттарымен бірге өрттен қирады. Кітапханадағы жиынтықтарды сақтап қалған темірден жасалған өртке қарсы есік болды. Ғимараттың өртенуінен кейін Парламент он жыл бойы іргелес Үкімет үйінде (қазіргі "Ульян" орналасқан жерде) жұмыс істеді.
Орналастыру ғимараты
1911 жылы ақпанда премьер-министр Джозеф Уорд жаңа дизайн іздеу үшін конкурс жариялады, және 33 жоба ұсынылды. Үкіметтік архитектор Джон Кэмпбелл жасаған жеңімпаз жобаны, Жаңа Оңтүстік Уэльс бұрынғы үкіметтік архитекторы полковник Вернон таңдады. Кэмпбеллдің тағы бір жобасы төртінші орын алғандықтан, нақты дизайн екі жобаның үйлесімінен құралған. Жоба екі кезеңге бөлінді. Бірінші кезеңі – неоклассикалық стильдегі ғимарат, онда екі палата орналасқан, ал екінші кезеңі – парламенттік асхана (Беллами) және ескісінің орнына салынған жаңа готикалық кітапхананы қамтиды. Құнына қарамастан, премьер-министр Уильям Масси 1914 жылы бірінші кезеңнің құрылысын бастады, бірақ шатырдың әшекейлері мен күмбездері толыққанды орнатылмады. Наразылар өрт қойып, газонға зиян келтірді және Парламент ғимаратына вандализм жасады.
Бал арасы
Парламент ғимаратының екінші кезеңі үшін көзделген жерді Атқарушы қанат алып жатыр. Бұл ғимарат 1964 жылы британдық архитектор сэр Базиль Спенс салған, оның жобасын көбінесе Жұмыс министрлігі дамытты, ал 1977 жылы Елизавета II патшайым ресми түрде ашты. Алғашқы парламенттік кеңселер 1979 жылы ғимаратқа көшірілді. Ерекше пішініне байланысты бұл ғимарат халық арасында "Арыстанқуыршақ" деп аталады.
Парламент кітапханасы
1899 жылы аяқталған Парламент кітапханасы ғимараттардың ең ескісі болып табылады. Ол Парламент үйінің солтүстігінде орналасқан (алдыңғы жағынан қарағанда оның оң жағында). Кітапхана готикалық жаңғырту стилінде салынған және кірпіштен тұрғызылғандықтан өртке төзімді болған. Қаржыны үнемдеу үшін жобаның үшінші қабаты салынбады. Кітапхананы негізгі кіреберіс бөлімінен темірден жасалған өртке қарсы есік бөліп тұрды. Осы есік 1907 жылғы өрттен кітапхананы сақтап қалды, ол парламенттің қалған ағаш ғимараттарын қиратты. Онда Парламент кітапханасы бүгінге дейін орналасқан.
Боуэн үйі
Боуэн көшесінен қарсы, 22 қабатты кеңсе ғимараты – Боуэн Хаус, депутаттардың кеңселерi мен қолдау қызметкерлерi орналасқан жер. 1991 жылдан берi Парламенттiк қызметтер оны жалға алып келеді. Ол Боуэн көшесiнiң астындағы туннель арқылы парламенттiк кешеннiң қалған бөлігімен байланысты, сол туннельде жылжымалы жол (травелятор) бар.
Ескі мемлекеттік ғимараттар
Қазіргі парламенттік кешенге кірмейтін және Лэмбтон-Кейдің ар жағында орналасқан бұл төрт қабатты ғимаратты Уильям Клейтон жобалап, 1876 жылы салған. Бұрынғы Үкіметтік ғимараттарда қазір Виктория университетінің Веллингтон заң мектебі орналасқан, ол Викторияның Пипитеа кампусының бір бөлігі. Ғимараттың тарихына арналған көрмелермен бірнеше бөлмелер жабдықталып, көпшілыққа ашық.