Кіріспе

Веллингтонның Әйкендік соборы, сондай-ақ Санкт-Пол соборы немесе Веллингтон соборы деп те аталады, Жаңа Зеландияның Веллингтон қаласындағы Хилл-стрит пен Мольсворт-стриттердің қиылысында орналасқан Англикандық соборлық шіркеу. Ол парламент алабына жақын орналасқан. Собор Веллингтон діоцезінің бас шіркеуі және Аотеароа, Жаңа Зеландия және Полинезия Англикан шіркеуінің Веллингтон епискобының тақтысы. Ғимаратты 1930 жылдары Жаңа Зеландия архитектор Сесил Вуд жобалаған. Құрылысы 1954 жылы басталып, 1998 жылы аяқталды. 1931 жылғы Нейпиердегі жер сілкінісінің салдарынан басқа материалдарды қолдану қиын болғандықтан, ғимарат темір бетоннан салынды. Шіркеу бастапқыда соғыс ескерткіші ретінде жоспарланған және монументалды масштабта салынған. Жаңа Зеландия архиепискобы Реджинальд Герберт Оуэн 1958 жылы: «Әрбір ұлттың астанасында рухтық құндылықтарға сенімін білдіретін ұлы шіркеу болуы керек» деп мәлімдеді. Ғимарат 1964 жылдан бастап Англикан соборы ретінде пайдаланыла бастады (Ескі Санкт-Пол шіркеуінің орнын басты) және 2001 жылы қасиеттендірілді.

Өмірбаян

Бірінші Сент-Пол шіркеуі бүгін Beehive тұрған жердің артында орналасқан. Бұл алғашқы британдық қоныс жайлаушылары үшін алғашқы англикандық приход шіркеуі болды. 1907 жылы епархия тұрақты собор үшін жер сатып алды, ол Бассейн резерватына жақын орналасқан. Собордың батыс жағында Бур соғысы мен Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза болған барлық жаңа зеландиялықтардың есімдері жазылған және полктердің тулары ілінетін әскери ескерткіш шіркеуі салынуы тиіс болды. Келесі жылы "Веллингтон ескерткіш соборы" үшін қаражат жинау науқаны басталды, тіпті Англияда да ақша жиналды. Бірақ 1923 жылы синод бастапқы мақсатты жоспарлардың тым қымбат екенін және оны іске асыру мүмкін емес екенін шешті. Lady Chapel бұрын Парапараумудағы Сент-Пол приход шіркеуі болған. Епархиялық архитектор Фредерик де Джерси Клер жобалаған бұл шіркеу 1905 жылы Парапараумуда ашылды. 1990 жылы Веллингтон соборының аумағына көшіріліп, 1991 жылдың 12 мамырында қасиеттелді. Ол кішкентай алтарьмен қарапайым түрде жабдықталған.

Сурет және ескерткіштер

Собордың басты бөлігінде шіркеу суретшісі Брайан Томастың көптеген витражды терезелері орналасқан, ол бұрын Вестминстер аббаттығы мен Лондонның Сент-Пол соборында терезелерді жобалаған. Томас Ареопагтағы Әулие Пауылдың сөздерін тақырып етіп алды: "Белгісіз Құдай: Мен енді Оны жариялаймын". Терезелерді Лондонның Уайтфриарс компаниясы жасаған. Оларда Әулие Пауылдың дінге келуі, Яқыптың періштемен күресі, Мұсаның заң беруші ретіндегі бейнесі, Дәуіт патшаның батырлығы, Исаның тууы, Исаның айқышқа мізілгені және қайта тірілуі сияқты суреттер мен көріністер бейнеленген. Нартекс (кіреберіс зал) қалған басты бөліктен періштелерді бейнелейтін суреттермен әсемделген шыны панельдерден тұратын қабырғамен бөлінген.

Холм терезесі

1970 жылы Холм еске алу терезесі собордың «Нан мен балық» залына кіретін үш есіктің үстіне орнатылды. Оны Жаңа Зеландияның көрнекті суретшісі Беверли Шор Беннетт жобалап, Дунедин қаласынан Рой Миллер жасаған. Бұл терезе Веллингтон қаласының белгілі кәсіпкері Фердинанд Холм мен оның әйелі Мэриге арналған ескерткіш. Собордың қасиетті қамқоршысы – Әулие Павел орталық бөліктің жоғарғы жағында бейнеленген; сол бөліктің жоғарғы жағында Оңтүстік шағылысының жұлдыздары мен компанияның туы көрсетілген; үш кеме компанияның даму сатыларын көрсетеді.

Соғыс ескерткіштері

Әскери шіркеу жоспары құрылыс барысында тоқтатылса да, собор басшылығы киелі орында үш жиынтық ескерткіш терезе орнатуға рұқсат берді – Әскер, Теңіз күштері және Әуе күштеріне екіден ұзын терезе бөлді. Әуе күштеріне арналған екі терезенің құрылысына қаражат жинау 1957 жылдың қыркүйегінде басталды. Бұл терезелерді ағылшын суретшісі Эдвард Лиддалл Армитаж жобалаған және 1962 жылдың сәуір айында орнатылды. Олар Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ұлт Достастығының әуе күштерінде қызмет етіп қаза болған Әуе күштерінің және Жаңа Зеландия азаматтарының құрметіне арналған.

Доссал

Қасиетті орынның басты көрнектілігі – үлкен алтарьлық сурет, яғни аспалы өнер туындысы – доссаль. Оны Беверли Шор Беннет жобалаған және 1990 жылы орнатқан.

Қаріп

Беверли Шор Беннет жобалаған ағаштан жасалған шомылдыру тағы собордың ішінде жылжытуға ыңғайлы. Жасыл шаңырақта ол кіреберістің ортасына қойылады. Тағының негізі керубилердің төрт күміс панелімен әшекейленген; қақпағында Мәсіх шомылдырылғаннан кейін оған түскен Киелі Рухты бейнелейтін көгершін суреттелген.