Кіріспе

Сент-Пол аралы – Үнді мұхитының оңтүстігінде орналасқан, Француздық Оңтүстік және Антарктикалық Жерлерге (Terres australes et antarctiques françaises, TAAF) кіретін арал. Аралдың ауданы... Үлкен Амстердам аралынан оңтүстіске қарай, Кергелен аралдарынан солтүстік-шығысқа қарай және Реюньоннан оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Бұл теңіз құстарының көбеюі үшін маңызды орын. Аралдағы ғылыми зерттеу кабинасы ғылыми немесе экологиялық қысқа мерзімді экспедициялар үшін пайдаланылады, бірақ тұрақты халқы жоқ. Ол Реюньондағы жоғары дәрежелі әкімшінің басқаруында.

География

Сент-Пол аралы – үшбұрышты пішінді жанартау аралы, ең кең жерінен аспайтын. Бұл белсенді жанартаудың шыңы; жанартау соңғы рет 1793 жылы атқылаған (оңтүстік-батыс беткейінен), және шығыс жағында тік жартастармен тасты. Арал вулкандық ыстық нүктесінің пайда болуына байланысты Амстердам-Сент-Пол үстіртінде орналасқан. 1780 жылы кратерді жапқан тас жолағы құлап, теңіздің арна арқылы кіруіне мүмкіндік берді; кіреберіс бірнеше метр ғана тереңдікте, сондықтан кратерге кіре алатыны өте шағын кемелер немесе қайықтар ғана. Ішкі ойыс, кең және терең, биік тік қабырғалармен қоршалған. Белсенді термалдық бұлақтар бар. Арал Колорадо штатының Шайен округінің антоподы болып табылады, ол континенттік Америка Құрама Штаттарында мұхиттық емес антоподы бар сирек жерлердің бірі.

Алғашқы байқаулар

Сент-Пол аралын португалдықтар 1559 жылы алғаш рет ашты. Арал картаға түсіріліп, толыққанды сипатталды және «Нау Сау Паулу» кемесінің экипажының мүшелері, олардың ішінде Әке Мануэль Альварес және химик Хенрике Диас суреттерге түсірді. Альварес пен Диас 38° оңтүстік ендігін дұрыс есептеп шығарды. Кемеге Руи Мело да Камара басшылық еткен, ол Хорхе де Соуза басқаратын португалдық Үндістан флотының құрамында болды. «Сан-Паулу» кемесінде әйелдер де болған, ол Еуропадан шығып, Бразилияда тоқтаған. Кейіннен Суматраның оңтүстігінде батып, аман қалғандардың драмалық және қиын оқиғасы осы кемеге байланысты болды. Келесі рет расталған кездесу 1618 жылдың 19 сәуірінде голландтық Харвик Клез де Хиллегом жасады. 17 ғасыр бойы аралды тағы да бірнеше рет көріп өткен. Оның ең толыққанды сипаттамаларының бірі, және мүмкін алғашқы қонуы, 1696 жылдың желтоқсанында Виллем де Вламинг жасады.

19 ғасыр

Кеме жүзу кезінде капитантар солтүстікке бет бұру алдында аралды навигацияны тексеру үшін пайдаланар еді. 18 және 19 ғасырларда Сент-Полға барлаушылар, балықшылар және мөр аулаушылар келіп тұратын, олардың арасында 1819 жылдың сәуірінде аралға келген американдық мөр аулаушысы генерал Гейтс болды. Американдық мөр аулаушы Джордж Уильям Робинсон мөр аулау үшін аралда қалдырылды және генерал Гейтс 1821 жылдың наурыз айында оны алуға оралғанша 23 ай бойы онда болды. Робинсон 1826 жылы «Хантер» атты жеке кемесімен Хобарттан қайта оралып, мөр терісін жинады. Мөр аулау кезеңі 1789 жылдан 1876 жылға дейін жалғасты. 60 кеме мөр аулау операцияларын жүргізгені тіркелген, олардың төртеуі кеме апаттарына ұшырады. Мөр аулау дәуірінен қалған ескерткіштерге үйлердің қиратылыстары мен жазулар жатады. Франция 1843 жылы Реюньон аралынан келген балықшылар тобымен аралды қайта ашқан кезде оған құқығын жариялады. Сент-Полде балық шаруашылығын құруға қызығушылық танытқан Миеровский Реюньон губернаторынан Сент-Пол мен Амстердам аралдарын иеленуге талап етті. Бұл 1843 жылдың 8 маусымындағы ресми жарлық арқылы іске асырылды, ал 1 шілдеде Мартин Дюперат «L'Olympe» кемесімен Амстердам аралына, содан кейін 3 шілдеде Сент-Полға қонды және үш түсті туды көтерді. Бұл талаптың куәсі ретінде Сент-Полдің кратерлік көлінің жағасында «Пеллефурнье Эмиль Мазарин де Ноярез, Гренобль, Кантон де Сассенаж, Изер департаменті, 1844» деген жазу бар тас табылды. Сент-Пол мен Амстердам аралдарын Миеровскийге беру туралы жарлық Париждегі Теңіз мұрағатында сақталады. Алайда, 1853 жылы француз үкіметі екі аралдан бас тартқаннан кейін балық аулау операциялары тоқтатылды. Аралдың алғашқы толық картасы 1857 жылы жасалды, осы кезде австриялық фрегат «Новара» флораны, фаунаны және геологияны зерттеу үшін команда жіберді. 1865 жылдың 2 қаңтарында Конфедерацияның әскери кемесі CSS Shenandoah Австралияға жол тартқанда Сент-Полде қысқа тоқтады. Кеме аралдың қоршалған портында өскен қалың ламинариядан өтуге қиындық тапты. Бірнеше теңізші аралды зерттеп, пингвин, жұмыртқа және тауықпен оралды. Олар конфедерациялықтарды жылына алты-сегіз ай бойы ешкімді көрмейтіні туралы хабарлаған екі француз балықшысын таң қалдырды. 1871 жылы британдық әскер тасымалы HMS Megaera аралда апатқа ұшырады. Кемедегі 400 адамның көпшілігі құтқарылғанша үш айдан астам уақыт күтуге мәжбүр болды. Кеме апатына ұшыраған экипаж кездескен екі француз тұрғыны туралы қысқаша, импрессионистік сипаттама Джудит Шаланскидің «Алыс аралдар атласы» (2010) кітабында келтірілген. 1874 жылдың қыркүйегінде француз астрономиялық миссиясы «La Dive» желкенді кемесімен жеткізіліп, Венераның транзитін бақылау үшін Сент-Полде үш айдан астам уақыт өткізді; геолог Шарль Велен аралдың маңызды геологиялық зерттеуін жүргізу мүмкіндігін пайдаланды. 1889 жылы Чарльз Лайтолер, кейіннен «Титаник» кемесінің екінші офицері ретінде танымал болды, ол кеме апаттан аман қалды, «Холт Хилл» желкенді баркасы жағаға тіреліп, сегіз күн бойы аралда апатқа ұшырады. Ол кеме апатын және аралды «Титаник және басқа кемелер» атты өмірбаяндық кітабында суреттеді. Лайтолер аралды қарақшылар пайдаланған және олардың қазынасы үңгірлерінде жасырылған болуы мүмкін деп болжады. 1892 жылы француздық «Бурдонна» шлюпінің экипажы, содан кейін 1893 жылы «L'Eure» кемесі француз үкіметі атынан Сент-Пол мен Амстердам аралдарын қайтадан иеленді.

20 ғасыр

1928 жылы Compagnie Générale des Îles Kerguelen Рене Боссиерді және бірнеше бретондықтар мен мадагаскарлықтарды Сент-Полда "La Langouste Française" тікенді лобстер консервілеу зауытын құруға шақырды. 1930 жылдың наурыз айында екінші маусым аяқталған соң, қызметкерлердің көп бөлігі кетіп қалды, бірақ жеті адам қондырғыларды күзету үшін аралда қалды, бұл шамамен бірнеше айға созылатын еді. Күтілген көмек кешікті. 1930 жылдың желтоқсан айында кеме келген кезде бес адам қайтыс болды, олардың көпшілігі азық-түлік жетіспеуінен және цингадан зардап шекті: Пауле Бруну (аралда туған және дүниеге келгеннен екі ай кейін қайтыс болған бала), Эммануэль Пулоч, Франсуа Рамамонзи, Виктор Бруну және Пьер Куилливик. Тек үш адам құтқарылды. Осы оқиға кейін "Сент-Полдағы ұмытылғандар" (Les Oubliés de Saint Paul) деп аталды. Бірнеше жыл өткен соң, 1938 жылы француз балықшы қайығының экипажы аралда қиын жағдайға түсті. Экипаж қысқа толқынды радио арқылы жіберген сигналдар 11 000 шақырым қашықтықтағы АҚШ-та қабылданды. Хабарлама Әскери-теңіз күштеріне және Сан-Францискодағы француз консулына жеткізілді, ал Калифорниядағы 12 жасар әуесқой радиооператор Нил Тейлор аралдағы экипажбен байланысып, көмек жолда екеніне сендірді.

Қоршаған орта

Аралдың мұхиттық климаты салқын, ал жанартаудың беткейлері шөппен жабылған. Бұл субантарктикалық теңіз түлкілері, оңтүстік теңіз пілдері және тасқалқан пингвиндерінің көбейетін орны. 19-шы ғасырда немесе одан бұрын қара егеуқұйрықтар, үй егеуқұйрықтары, еуропалық қояндар, шошқалар мен ешкілер сияқты жат жорғалаушылар мен шөп жеушілер келгенге дейін, бұл жерде эндемикалық қанатсыз үйрек және бірнеше түрлі құлқалар да көбейетін. Шошқалар мен ешкілер кейін жоғалып кетті немесе жойылды. 1997 жылдың қаңтар айында аралға 13,5 тонна бродифакум антикоагулянты бар у қосылғаннан кейін қара егеуқұйрықтар жойылды.

Құстардың маңызды аймағы

Арал, оған іргелес Квилл Рок аралы, BirdLife International ұйымы тарапынан маңызды құс аймағы (IBA) ретінде белгіленді, себебі ол көптеген көбейетін теңіз құстарын қамтиды. Аралдың субтропиктік орналасуы оған субантарктикалық аралдардан өзгеше құс фаунасын сыйлайды және аймақта сирек кездесетін бірнеше көбелек түрлерін қамтиды. Сент-Пол аралының теңіз құстары негізінен Квилл Рок аралында ұя салған, бірақ егеуқұйрықтарды жою арқасында Макгилливрэй приондары және үлкен қанатты петрелдер сияқты бірнеше түр негізгі аралға қайта қоныстанды.