Кіріспе

Чикагодағы аудан, шағын қалашық.

Тарих

Авондейлдегі алғашқы еуропалық қоныс салушы – Абрахам Харрис, ол 1850 жылы Джефферсон қалашығы құрылғаннан кейін үш жыл өткен соң осы жерге қоныстанды. 1869 жылы Авондейл ауыл ретінде тіркелді. Дәл осы ауылды Авондейл көмір шахтасындағы өртте қаза болған шахтерлер мен құтқарушылардың құрметіне, Пенсильванияда туған құрылысшы Джон Льюис Кокранның бергені болжанады. Сол кездегідей, Авондейл XIX ғасырда түрлі нәсілді адамдардың бірігіп тұрған жері болды, жиырма афроамерикандық отбасы осы аймаққа көшіп келіп, 1880 жылдары Авондейлдің алғашқы шіркеуін салды. Авондейл Чикагоның "Жеті ұмытылған кереметтерінің" бірі – Олсон паркі мен Диверси және Пуласкидегі сарқырама кешені орналасқан жер еді. 1980 жылдардан бастап Авондейлде латын американдықтар қоныстанды. 1989 жылы коммунизм құлағаннан кейін, көптеген шығыс еуропалық этностар осы аймаққа келді, нәтижесінде Авондейл "Шығыс Еуропа Латын Америкасымен кездесетін аудан" деген атқа ие болды. 2000 жылдардың ортасынан бастап, Авондейлде, көршілес Викер Парк, Логан Сквер және Бактаун сияқты, жаңаша құрылыс салу (джентрификация) процесі басталды.

Польша ауылы

Польша ауылы немесе Джакково және Вацлавово бірге Чикагоның ең ірі және ең жанды поляк аймақтарының бірін құрайды. Осы аудандар полякша аттарын екі іргелес поляк рим-католик шіркеуінен – Святого Яцека базиликасы (Bazylika Św. Jacka) және Святого Венцеслава шіркеуінен (Kościół Świętego Wacława) алған. Милуоки даңғылы – бұл аймақтың басты сауда жолағы, онда көптеген шұжық дүкендері, мейрамханалар мен кондитерлік өнімдер сататын дүкендер орналасқан. Ағылшын тілінде бұл аймақ көбінесе Польша ауылы деп аталады – осы аталымы аймақ арқылы өтетін көше лампаларына ілінген табельдерде көрсетілген. Польша революциялық соғысының батырының құрметіне аталған Пуласки даңғылы аймақтан өтеді. Джакково және Вацлавово поляк қауымдастықтары 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында пайда болды, поляктардың Милуоки даңғылы бойымен солтүстік-батысқа қарай қоныстануы кеңейген кезде. Аудан 1980-ші және 1990-шы жылдарда Чикагоның поляк диаспорасының мәдени орталығы ретінде өркендеді, осы кезеңде «Солидарлық» және «Солидарлықтан кейінгі» толқындары Чикагоға көшіп келді, соның ішінде көптеген саяси бежендер де болды. Жексенбі күні таңертең CTA жүргізушісі «Яц кох вох» деп хабарлап, Святого Яцека базиликасының аялдамасын хабарлайтын, поляктар автобустан шіркеуге бет алғанда тоқтатын. Жергілікті ескерткіштер мен мекемелер қайта жаңғырылып, жаңарып, Польшадан келген жаңа қоныс аударушыларға қызмет көрсету арқылы ұлттық сипатқа ие болды. Тарихи Милфорд театры бүгінгі Джефферсон паркіндегі Gateway театры сияқты поляк кино өнерінің орталығы болды, жергілікті тұрғындар оған «Cinema Polski» деген лақап ат қойды.

Авондейлде поляк өнері мен мәдениетінің ерекше гүлденуі болды, бұл поляктардың үкіметтік цензура немесе саяси қуғын-сүргін туралы алаңдамай, өздерін еркін жеткізе алатын орта болды. Чикагоның поляк қауымы ұйымдастырған шаралар мен іс-шаралар Польшадағы коммунистік үкіметтің құлауына әкелген оқиғалар тізбегін қалыптастыруда маңызды рөл атқарды, соның салдарынан Еуропаны Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін бөлген темір перде құлады. Макдональдс паркингісіндегі экспрессивті және қазір тозуға бастаған қабырғалық сурет, Карил Ясконың поляк патриоттық және фольклорлық мотивтерін біріктіретін «Razem» (поляк тілінде – «бірге») суреті, 1975 жылы Польша-Америка конгресінің қаражатымен салынды. Қазір ол Белмонт және Пуласки бұрышында, осы өткен қайта өрлеудің үнсіз куәсі ретінде тұр. Джакковоның солтүстігінде Вацлавово және әсем шіркеуі бар Святого Венцеслава шіркеуі орналасқан. Ол жердегі тұрғын үй қоры негізінен 20-шы ғасырдың бірінші жартысында, Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын салынған кірпіштен тұрғызылған екі пәтерлі үйлерден тұрады, бірақ солтүстікке қарай Вилла ауданына жақын жерде бірнеше бунгалолар да бар.

Белмонт бақтары

Белмонт бақтары Чикаго қаласының Логан сквері және Авондейл аудандарының арасында жатыр, солтүстік-батыс бөлігінде Косьюшко паркі орналасқан. Пуласки өнеркәсіптік дәлізі осы тұрғын үй аймақтарына жақын орналасқан. Белмонт бақтарының шекаралары: шығысында Пуласки жолы, батысында Юнион-Пасифик / Солтүстік-Батыс темір жолы, солтүстігінде Белмонт даңғылы және оңтүстігінде Фуллертон даңғылы. 1880 жылдарға дейін Фуллертон және Диверси даңғылдары арасындағы, сондай-ақ Кимболл даңғылынан Юнион-Пасифик / Солтүстік-Батыс темір жолына дейінгі жерлердің көп бөлігі бос жатқан, көбінесе Джефферсон қалашығының көп бөлігін құрайтын ауылдық "жүк таситын фермалардан" тұрған. Бұл 1889 жылы осы аймақты қалаға қосу арқылы өзгерді, себебі 1893 жылы өтетін Дүниежүзілік Колумбия көрмесі Чикагоға елдің назарын аударуға дайындалып жатқан болатын. Белмонт бақтарының алғашқы қалалық дамуы Гомер Пенноктың арқасында басталды, ол Пеннок, Иллинойс индустриалды ауылын құрды. Райтвуд даңғылының ортасында, бастапқыда "Пеннок бульвары" деп аталған, үлкен индустриалды және тұрғын үй ауданы жоспарланған. Бұл ауыл соншалықты танымал болғандықтан, Уэстон Артур Гудспид пен Дэниел Дэвид Хилидің "Иллинойс штатының Кук округі тарихы" атты еңбегінде ерекше аталып өтті. Алайда, Гомер Пенноктың жағдайы нашарлағандықтан, бұл аудан құлдырап, 1903 жылы Чикаго Трибьюн газеті "Чикагодағы қараусыз қалған ауыл" деген мақала жариялады. Хили метро станциясының бастапқы аты осы қазір жоғалған елді мекеннің құрметіне берілген. Гомер Пенноктың индустриалды қалашығы сәтсіз болғанымен, Чикагоның қарқынды өсуі аймақтың фермаларын фабрикалар мен үйлердің шоғырларына айналдырды. 20-ғасырдың басында қоныстану қарқын алған кезде, Белмонт бақтары мен Авондейл Милуоки даңғылының солтүстік-батыс шетінде орналасқан "Поляк дәлізінің" бөлігі болды – Милуоки, Дивизия және Эшленд көшелеріндегі Polonia үшбұрышынан Ирвинг Парк Роудқа дейін созылған поляктардың тұрақты қоныс тапқан аймағы. Белмонт бақтары жаңа тұрғындарына тығыздығы аз ортаны ғана емес, сонымен қатар артықшылықтар ұсынды. Чикаго, Милуоки, Сент-Пол және Тынық мұхиты темір жолына жақын орналасқандықтан, аймақта қазіргі Пуласки өнеркәсіптік дәлізінде сақталған көптеген өнеркәсіптер дамыды. Уолтер Э. Олсон мырза өз фабрикасының жанында Чикаго Трибьюн газетінің "Чикагоның жеті жоғалған кереметтері" тізімінде ең жоғары орын берген Олсон паркі мен шарлауық кешенін салды – 22 акрлық бақ пен шарлауық, Чикаголықтардың барлығы демалыс күндері отбасымен сапарға шығуды еске алатын орын. Бұл амбициялық жобаны 200 жұмысшы 800 тонна тас пен 800 куб метр топырақтан жасауға алты айдан астам уақыт жұмсады. Латиноамерикандықтардың бұл ауданда қоныстануы 1980-ші жылдары басталды. Бүгінде аймақ әлі де жұмысшы табының сезімін сақтайды, өйткені Логан сквері мен Авондейлдің айналасындағы көп бөлігі жаңаруға (gentrification) ұшырауда.

Білім

Авондейл тұрғындары Чикаго мемлекеттік мектептерімен қамтамасыз етіледі, онда студенттерге арналған аудандық және қалалық білім беру мүмкіндіктері бар. Аймақта Рим-католик дінбасылары басқаратын бірнеше жеке шіркеу мектептері де бар. Карл фон Линне мектебі, 3221 N. Sacramento мекенжайында, Бельмонт пен Мектеп арасындағы Сакраменто көшесінде орналасқан. Мектепте дарынды балаларға арналған жан-жақты бағдарлама және екі тілді білім беру бағдарламасы бар. Бейнелеу өнері, керамика, музыка, би, цифрлық өнер және аспаздық өнерді қоса алғанда, көркем өнерге ерекше назар беріледі. Мектеп ғимаратының шығыс жағында "жасөспірімдер бағы" және негізгі ойын алаңында "ас үй қауымдастығының аспаздық бағы" бар. Біріккен аудандық ұйым Авондейлде Карлос Фуэнтес мектебін басқарады.

Қоғамдық кітапханалар

Чикаго қалалық кітапханасы Авондейл ауданында ешқандай филиалды иеленбейді. Жақын орналасқан Косьюшко саябағындағы филиал жүйенің ең көп қолданылатын филиалдарының бірі болғанымен, ол 1950 жылдары жабылды. Логан-сквер, Ирвинг-парк және Белмонт-Крагин сияқты көршілес аудандарда филиалдар бар.

Саясат

Авондейл қоғамдастығы аймағы соңғы екі президенттік сайлауда Демократиялық партияны қолдаған. 2016 жылғы президенттік сайлауда Авондейл Хиллари Клинтонға 10 290 дауыс, ал Дональд Трампқа 1 345 дауыс берген (83,77% - 10,95%). 2012 жылғы президенттік сайлауда Авондейл Барак Обамаға 7 940 дауыс, Митт Ромниге 1 415 дауыс берген (82,43% - 14,69%).

Саябақтар

Авондейл Чикаго Трибьюны газетінің мәліметінше, Чикагоның "парк тапшылығы бар" аудандарының ең жақсыларының бірі саналады. Бұл жағдай Кеннеди тас жолы салынып жатқанда Авондейл паркінің көлемі бір акрдан астам болмай қалғанда одан әрі ушықты. Салыныс парктің жасыл кеңістігінің көп бөлігін, оның ішінде парктің ойын алаңын, жеке ұлдар мен қыздарға арналған ойын алаңдарын, шашырату бассейнін, құм салынған орындарды және теннис корларын алып қойды, бірақ Кларенс Хатцфельд салған ғимаратты бұзбады. Авондейл аумағындағы кең жасыл кеңістіктер – Брэндс паркі, одан кейін Авондейл паркі. Авондейлге жақын орналасқан Костюшко паркі, Атлетик Филд паркі және Кен Велл паркі де тұрғындар тарапынан жиі пайдаланылады. Сонымен қатар, Авондейлдің ішінде жүзімдік ойын алаңы, Парк көрінісі ойын алаңы, Нельсон ойын алаңы, Элстон ойын алаңы және Сакраменто ойын алаңы сияқты басқа парктің басшылығындағы ойын алаңдары да бар.

Мәдениет

Авондейлде көптеген күшті әрі бірдей алуан түрлі мәдени орталықтар бар. Сент-Гиацинт базиликасы Чикагоның поляк қауымы үшін маңызды мәдени және қоғамдық институт болып қала береді. Стереотипке сай, "Шығыс Еуропа Латын Америкасымен кездесетін" ауданда Пуэрто-Рико өнер альянсының жаңа екінші орны, бұрынғы 91-ші өрт сөндіру станциясының ғимаратында жайғасқан. Hairpin Arts Center Авондейлде, Логан скверімен шекарасына жақын, Чикагоның поляк ауылына кіреберісте орналасқан және осы аудандарда тұратын барлық алуан қауымдарға қызмет етеді.