Гросновер алаңы: Лондонның тарихи саябағы

Кіріспе

Лондонның Мейфэр ауданындағы алаң, Англия.

Гросвенор алаңы (/ɡ//r//oʊ//v//ən//ɚ/ GROHvənər) – Ұлы Лондонның Вестминстер ауданындағы ірі бақ алаң. Ол Вестминстер герцогының Мейфэрдегі меншігінің орталық бөлігі болып табылады және атауы герцогтың "Гросвенор" тегінен шыққан. Алаң 18 ғасырда сәнді тұрғын үйлер салу үшін жоспарланған. 20 ғасырда американдық және канадалық дипломатиялық өкілдіктері орналасқан, қазіргі кезде әртүрлі мақсатта қолданылады, сондай-ақ коммерциялық нысандар да бар.

Тарих

Сэр Ричард Гровенор 1710 жылы Гровенор алаңы мен оны қоршаған көшелерді салуға лицензия алды, ал даму 1725 және 1731 жылдар аралығында жүзеге асырылды. Жер жеке учаскелермен сатылды, 30 түрлі құрылысшы немесе серіктестік жалға алды; олардың шамамен жартысы 1738 жылға қарай банкротқа ұшырады. Гровенор алаңы құрылысынан бастап Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Лондонның ең сәнді үш немесе төрт тұрғын үй мекенжайының бірі болып саналды, онда көптеген көрнекті аристократтар тұрды. Алғашқы үйлер әдетте бес немесе жеті терезелік, жертөлелі, үш негізгі қабаты мен шатыры бар болды. Кейбір үйлерді әсерлі топтарға біріктіруге тырысты, ал Колен Кэмпбелл алаңның шығыс жағында отыз коринфтік бағанасы бар сарайлық жобаны жасады, бірақ ол іске аспады және көптеген үйлер жеке жобалар бойынша салынды. Алаңның барлық төрт жағында да тұрақтар (mews) болды. Көптеген үйлер 18 немесе 19 ғасырларда қайта салынды, көбінесе бұл орын алғанда қосымша қабат салынды. 23-ші нөмір (кейін 26-шы нөмір) 1773-74 жылдары 11-ші Дерби графы үшін Роберт Адаммен қайта салынды және бұл сәулетшінің ең жақсы туындыларының бірі және шектеулі аумақта әсерлілік пен күрделі жоспарлаудың қалай қол жеткізілуі мүмкін екенін көрсететін алғашқы үлгі ретінде есептеледі. Ол 1860 жылдары бұзылып, қайтадан салынды. 20 ғасырда ескі үйлердің көбі қиратылып, олардың орнына нео-грузин стиліндегі пәтерлер, қонақ үйлер мен елшіліктер салынды.

Бақ

Гросвенор алаңы 2,5 гектарға жуық ашық бақпен қамтамасыз етілген, бұл оны Лондон орталығындағы Рассел алаңынан кейінгі екінші ірі бақ алаңы етеді. Линкольнның алаңы 4,5 гектар көлемде үлкен болғанымен, ол бақ алаңы емес, Inn of Court ретінде жіктеледі. Гросвенор алаңы алғаш рет 1720 жылдары бағбан Джон Алстонмен жоспарланған; оның «жабайы еңбек» дизайны қаладағы шет елді мерекелеу болды. Алайда, бақтар уақыт өте келе айналасындағылардың өзгеретін қажеттіліктеріне қарай өзгертілді. Өмірінің көп бөлігін тұрғындардың пайдалануына арналған, II санаттағы тіркелген ландшафт 1946 жылғы Рузвельт ескерткіш актісі арқылы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін барлығының ләззаты үшін қоғамдық кеңістікке айналдырылды. 2018 жылға дейін оны Корольдік саябақтар басқарды, содан кейін Гросвенор Британия және Ирландия басқаруды өз қолына алды. 2018 жылы идеяларға халықаралық шақырудан кейін Гросвенор алаңының қоршаған ортаға және жергілікті қоғамдарға үлесін арттыру үшін қайта жоспарланатыны расталды. 2022 жылдың маусым айында Вестминстер қалалық кеңесі алаңды «жосық экологиялық беделге ие керемет баққа» айналдыру туралы ұсынысты мақұлдады. Жұмыс басталғаннан кейін оны аяқтауға шамамен екі жыл уақыт кетеді деп күтілуде.

1920-жылдардағы Бентли жігіттері

1920 жылдары "Бентли Бойз" тобының төртеуі – Вулф Барнато, Тим Биркин, Глен Кидстон және Бернард Рубин – алаңның оңтүстік-шығыс бұрышындағы жанындағы пәтерлерді алып, онда өткізген бір күндік кештері әлеуметтік аңызға айналды. Олардың үлкен, жасыл спорттық көліктерінің пәтерлерінің алдында кездейсоқ тоқтауы соншалық, көп жылдар бойы Лондон такси жүргізушілері бұл жерді "Бентли бұрышы" деп атап кетті.

Американың қатысуы

Гросвенор алаңы Лондонда американдықтардың орталығы болып ұзақ уақыттан бері саналады. Бұл 1785 жылы Джон Адамс Сент-Джеймс сарайына алғашқы американдық миссияны құрған кезде басталды. Адамс 1785 жылдан 1788 жылға дейін Брук және Дьюк көшелерінің бұрышында орналасқан, қазірге дейін сақталған үйде тұрды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде американдық генерал Дуайт Д. Эйзенхауэр 20-шы Гросвенор алаңында әскери штаб-пәтерін құрды, сол кезде алаң "Эйзенхауэр Плац" деп аталды. 2009 жылға дейін АҚШ Әскери-теңіз күштері осы ғимаратты Еуропадағы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің штабы ретінде пайдаланды. Алаңда соғыс жылдарындағы президент Франклин Д. Рузвельттің мүсіні (Сэр Уильям Рид Дик мүсіншілігімен), сондай-ақ кейінірек Эйзенхауэрдің және президент Рональд Рейганның мүсіндері орнатылған. Алаңда "Игл эскадрильясы" ескерткіші де бар. 1938–1960 жылдардағы бұрынғы АҚШ елшілігін Канада үкіметі сатып алып, Макдональд үйі деп атады. Ол 2014 жылға дейін Лондондағы Канаданың жоғарғы комиссариатының бөлігі болды, содан кейін Канаданың жоғарғы комиссариатының барлық функциялары Трафальгар алаңындағы Канада үйіне көшірілді. 1960 жылы Гросвенор алаңының батыс жағында АҚШ-тың жаңа елшілігі салынды. Бұл Эро Саариненнің жобалаған үлкен және архитектуралық тұрғыдан маңызды заманауи ғимараты болды, сол кезде Лондонның негізінен грузин және неогрузин стиліндегі ауданына қарсы келетін нәрсе ретінде қабылданып, дау тудырды. 1968 жылдың наурыз және қазан айларында АҚШ-тың Вьетнам соғысына қатысуына қарсы алаңда ірі демонстрациялар өтті. Екі жағдайда да наразылық зорлық-зомбылыққа ұласты. 2001 жылдан кейін елшіліктің айналасына терроризмге қарсы қауіпсіздік құрылғылары орнатылды және ғимараттың алдындағы жол көлік қозғалысы үшін толығымен жабылды. 2006 жылы Grosvenor Square Safety Group тұрғындар қауымдастығы The Washington Post және The Times газеттерінде жарнама жариялап, метрополитен полициясы мен жергілікті билікті елшілікке жақын екі жолды жаппағаны үшін "әдепсіздікке" ұқсас әрекет деп айыптады. 2008 жылы АҚШ үкіметі Темза өзенінен оңтүстікке қарай, Лондонның Уондсворт ауданындағы Nine Elms ауданында жаңа елшілік орналасатын жерді таңдады. АҚШ-тың Лондондағы жаңа елшілігінің құрылысы 2013 жылы басталды және 2017 жылы аяқталды. 2009 жылдың қазан айында English Heritage ұсынысы бойынша Сааринен жобалаған ғимаратқа II дәрежелі ескерткіш мәртебесі берілді. Бұл мәртебе ғимараттың фасадын, соның ішінде басты кіреберіс үстінде орналасқан 35 фут қанат жайып, алтынмен жалатылған алюминийтен жасалған бүркітті өзгертуге рұқсат бермейді. 2009 жылдың қарашасында Grosvenor Square мүлігін Катар Diar инвестициялық тобы сатып алды.

Grosvenor Square was long a center of American presence in London beginning when John Adams established the first American mission to the Court of St. James's in 1785. Adams lived, from 1785 to 1788, in the house which still stands on the corner of Brook and Duke Streets. During the Second World War American general Dwight D. Eisenhower established a military headquarters at 20 Grosvenor Square, and during this time the square was nicknamed "Eisenhower Platz". Until 2009, the United States Navy continued to use this building as its headquarters for United States Naval Forces Europe. A statue of wartime president Franklin D. Roosevelt sculpted by Sir William Reid Dick stands in the square, as does a later statue of Eisenhower, and a statue of president Ronald Reagan. The square also contains the Eagle Squadrons Memorial. The former United States Embassy of 1938–1960 on the square was purchased by the Canadian government and renamed Macdonald House. It was part of the Canadian High Commission in London until 2014, when all the functions of the Canadian High Commission were transferred to Canada House in Trafalgar Square. In 1960, a new United States Embassy was built on the western side of Grosvenor Square. This was a large and architecturally significant modern design by Eero Saarinen, being at the time a controversial insertion into a mainly Georgian and neo Georgian district of London. In March and October 1968, there were large demonstrations in the square against US involvement in the Vietnam War. On both occasions, the protest became violent. After 2001 a series of anti terrorist devices were installed around the embassy, and the road running along the front of the building was closed completely to traffic. In 2006, the Grosvenor Square Safety Group residents association took out advertisements in The Washington Post and The Times, accusing the Metropolitan Police and local government of a "moral failure" for not closing two other roads adjacent to the embassy. In 2008, the United States Government chose a site for a new embassy in the Nine Elms area of the London Borough of Wandsworth, south of the River Thames. Construction of the new Embassy of the United States in London began in 2013, with relocation completed by 2017. In October 2009, following a recommendation by English Heritage, the Saarinen designed building was granted Grade II listed status. The listing means that the new owners will not be allowed to change the facade, which includes the 35 foot wingspread gilded aluminium eagle that hovers above the main entrance. In November 2009, the Grosvenor Square property was purchased by the Qatari Diar investment group.

Адлай Стивенсон

1965 жылғы 14 шілдеде Мариетта Тримен серуендеп бара жатып, сол кездегі АҚШ-тың Біріккен Ұлттар Ұйымындағы елшісі Адлай Стивенсон жүрек талмасына ұшырады, кейін Хайд-парк бұрышындағы ескі Санкт-Джордж ауруханасында көз жұмды. Олар Спортшылар клубының алдына жеткенде, оның соңғы сөздері одан баяулау жүруді сұраған екені айтылады.

Оскар Уайльд

Жазушы Оскар Уайльд 1883 және 1884 жылдар аралығында Гросвенор алаңында тұрған, ал оның төрт туындысында осы алаң туралы айтылады (төмендегі бөлімді қараңыз).

2001 жылғы 11 қыркүйектегі құрбандарға арналған мемориал

2003 жылдан бері бақтардың шығыс бөлігінде 2001 жылғы 11 қыркүйектегі террористик шабуылдардың 67 британдық құрбанына арналған ескерткіш бақ орналасқан. Генри ван Дайктің «Катринаның күн сағаты» атты өлеңі құрбандардың есімдері ойылған эллиптикалық гранит тасқа жазу үшін таңдалды, ал оның астында апаттан қалған болаттың бір бөлігі жерленген.

Дипломатиялық мүлікті сату

Гросвенор сквері 20-дағы бұрынғы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің ғимараты 2007 жылы 250 миллион фунт стерлингке Ричард Карингке сатылды, ол оны 41 тұрғын үйге айналдыруды жоспарлады. Абу-Даби инвестициялық кеңесі және Finchatton компаниясы 2013 жылдың сәуірінде ғимаратты сол сомаға сатып алды, оған ғимаратты 31 сәнді пәтерге айналдыруға рұқсат берілді. 2013 жылдың қыркүйегінде Канада үкіметі 1 Гросвенор алаңындағы Жоғары комиссия ғимаратын сату және Ұлыбританиядағы дипломатиялық қызметін Трафальгар алаңындағы Канада үйінде біріктіру ниетін жариялады.

Белгілі ғимараттар

Гросвенор алаңындағы ғимараттардың көпшілігі грузин сәулет стилінде салынған. №1 – Макдональд үйі, бұрын Канаданың жоғарғы комиссариатының бір бөлігі, қазір элиталық тұрғын үйлерге айналдырылуда.
№24 – Ээро Сааринен жобалаған АҚШ елшілігінің бұрынғы орны, Rosewood Hotels компаниясымен Дэвид Чипперфилдтің жобасы бойынша сәнді қонақ үйге айналдырылуда.
№38 – Индонезияның бұрынғы елшілігі, Venue Lab компаниясымен шаралар өткізу орынына айналдырылды.
№44 – Biltmore Mayfair қонақ үйі, бұрынғы Millennium Hotel London Mayfair.
№47 – Рейн, Спенсер графинясының алғашқы некесінде Дартмут графымен бірге тұрған үйі.

Танымал мәдениетте

Роберт Хантердің "Grateful Dead" әнінің "Скарлет Бегониясы" атты өлеңі "Мен Grosvenor Square айналасында серуендеп жүргенімде" деген жолмен басталады. Ол бірнеше романда кездеседі, соның ішінде Генри Де Ла Пастурдың "Гровенор алаңының жалғыз ханымы" (1907), Фрэнсис Клиффордтың "Гровенор алаңымен қоштасу" (1978) және Линор Роуз Беркардтың "Гровенор алаңындағы үй" (2009) кітаптарында. Чарльз Диккенстің "Кішкентай Доррит" романында Барнаклдер "24-ші, Мьюс көшесі, Гровенор алаңы" мекенжайында тұрады, бұл "Гровенор алаңының өзі емес, бірақ оған өте жақын" еді. 1960 жылғы Universal Pictures студиясының "Midnight Lace" триллерінде Дорис Дей Гросвенор алаңындағы АҚШ елшілігінен шығып келе жатқанда қорқытылады. Ол алаңнан өз үйіне қарай өтіп бара жатқанда, Франклин Рузвельт мүсініне жақын жердегі көзге көрінбейтін дауыс оны айдың соңына дейін өлтірумен қорқытады. Оскар Уайльдтың "Идеал күйеу" пьесасының бірінші актісіндегі бірінші көрініс "сэр Роберт Чилтерннің Гровенор алаңындағы үйінің сегізбұрышты бөлмесінде" өтеді. Ол Оскар Уайльдтың "Ер болудың маңызы" пьесасында да айтылады, онда Леди Бракнелл төменгі (немесе, әзілге байланысты, жоғарғы) сыныптардың білім алуынан туындаған Гросвенор алаңындағы зорлық-зомбылық туралы пікір білдіреді. Оскар Уайльдтың "Леди Виндермирдің күйшісі" пьесасында Бервик герцогинясы былай дейді: "Менің ойымша, Гросвенор алаңында тұруға денсаулық үшін жақсырақ болар еді. Гросвенор алаңында көптеген қарапайым адамдар тұрады, бірақ кемінде қорқынышты кенгурулардың жүрмейтініне көз жеткізесіз". Оскар Уайльдтың "Дориан Грейдің суреті" романының басты кейіпкері Дориан Грей Гросвенор алаңында немесе оған жақын жерде тұрады.