Кіріспе

Морс колледжі – Йель университетінің он төрт тұрғын колледжінің бірі, 1961 жылы салынған және Эро Саариненмен жобаланған. Ол Езра Стайлз колледжімен іргелес орналасқан, екі колледж де көптеген мүмкіндіктерді ортақ пайдаланады. Қазіргі уақытта колледж басшысы – Кэтрин Пантер Брик. Колледж басшысының орынбасары – Марк Эггерман. Блейк Тримбл – Морс колледжінің деканы.

Шығу тегі

1955-56 жылдардағы есебінде Йель университетінің президенті А. Уитни Грисуолд Йельдің бар болғаны екі он жыл бұрын іске қосқан жүйесіне кем дегенде бір тұрғын колледж қосу ниетін жариялады. "Колледждер тым толып кеткендіктен, қоғамдық өмір, тәртіп, білім беру, тіпті санитарлық жағдай да нашарлап барады", - деді ол. Бұл жаңалық Йель жүйесіне төрт-бес жаңа колледж қосылуы мүмкін деген қызу әңгімелерге себеп болды. 1959 жылдың көктеміне дейін ешқандай маңызды хабарлама жарияланбады, сонда Ээро Сааринен '34 сәулетші ретінде таңдалды және Аспирантура мектебінің артындағы Олд Йорк алаңы құрылыс орны ретінде белгіленді. Колледждерге орын ашу үшін Нью-Хейвен қаласының Бордман кәсіптік-техникалық мектебі мен Хиллхаус орта мектебі бұзылды. Пол Меллон '29 құрған "Олд Доминион" қоры екі "радикалды түрлі" колледжді салуға қаржы бөлді, бұл ескі колледждерге түскен күштің артуын азайтуға көмектесетін еді. Меллонның 15 миллион долларлық қайырымдылығы Морс және оған іргелес Езра Стайлз колледждерінің құрылысына жол ашты. Морс колледжі Самуил Морс атымен аталады.

Дизайн

Морс колледжі – ерекше, бұрышты жерге салынған, эклектикалық құрылым. Оның дизайнында Тоскана ауылдарын, әсіресе Сан-Джиминьяноны еске түсіретін көптеген ерекшеліктер бар. Колледждің бастапқы құрылысы дерлік толығымен жеке бөлмелерден тұрды. Готикалық сәулеттің рухын қамтуға тырысып, Сааринен тұрғын аймақтардан тік бұрыштарды жойды. (Скулли бұл дизайнды «кірпіш пен цементтегі масондыққа қарсы сатира» деп атады. Әрине, терезелерде, едендер мен қабырғалардың, қабырғалар мен төбелердің арасында тік бұрыштар бар.) Нәтижесінде, екі бөлмеде он бір қабырғадан болды, олардың ешқайсысы төсекті қоюға және есікті ашуға жеткілікті ұзын болмады. 1959 жылғы «Йель» газетінде Эро Сааринен Морс колледжінің дизайны туралы айта келіп: «Біздің басты мақсатымыз – жеке адамды топтағы анонимді сан емес, жеке тұлға ретінде танитын архитектура жасау» деді. Дегенмен, 2010 жылғы жөндеуден кейін Морс колледжінің архитектурасына тік бұрыштар қайта енгізілді. Колледж тұрғындарына, «Морсельдерге» бірнеше мүмкіндіктер ұсынылады. Он төрт қабатты басты мұнара Нью-Хейвеннің керемет көрінісін ашады. Колледждің ортақ аймақтарында әуе хоккейі, бассейн, пинг-понг, футбол және үлкен экранды теледидар бар. Эриканың бөлмесінде ыңғайлы дивандар, теледидар және үстел ойындары орналасқан. Эриканың бөлмесі 1997 жылы мас күйде көлік жүргізіп, қаза тапқан Эрика Бишопқа арналған. Морстың «Эзра Стайлз» атты іргелес «екілігі» бар, ол архитектуралық жағынан ұқсас және бір уақытта салынған. Екі колледж ортақ асхананы пайдаланады, оның үстінен Пайн Уитни гимназиясына дейін қоғамдық жол өтеді. Архитектуралық тұрғыдан алғанда, Морс және Стайлз алдыңғы колледждерден жеке кеңістігінің көп болуымен және қабырға бетіне қарағанда табиғи жарық апертурасының ең төменгі қатынасымен ерекшеленеді. Морс пен Стайлздің бірегей архитектурасы оларды басқа колледждерден және кейде бір-бірінен де ажыратады. Морс-Стайлз арасындағы бәсекелестік ондаған жылдарға созылады. Морс колледжі 2009-2010 жылдары толығымен жаңартылды. Толықтай қайта жаңарту колледждің жаңа талаптарын қанағаттандыру үшін оның құрылысын жаңартты, Морстың танымал дизайны мен стилін сақтап қалды. Жаңарту жобасының басты бөлігі – жаңа жер асты демалыс орындары, оның ішінде театр, музыкалық жаттығулар залы, тоқу студиясы, жазу студиясы, цифрлық медиа бөлмесі, жаттығу залы және би мен аэробикаға арналған орындар. Бұл кеңістік Морс пен көршілес Эзра Стайлз колледжін жаяу өтетін көпірмен байланысты жер асты ауласы арқылы біріктіреді. Морс пен Стайлстағы ортақ әлеуметтік кеңістік бұрынғы 11 699 шаршы футтан жөндеуден кейін 15 300 шаршы футқа дейін ұлғайды. Салыстыру үшін Пирсон мен Давенпорттың бірлескен кеңістігі 14 638 шаршы футты құрайды. Морстағы басқа жұмыстарға барлық механикалық және электрлік жабдықтарды жаңарту, жаңа шатыр, жаңа терезелер, өрт қауіпсіздігі мен мүгедектерге қолжетімділік талаптарына сәйкес жаңартулар және қоғамдық орындар мен колледж басшысының пәтері үшін кондиционер орнату кірді. Студенттік бөлмелер, ортақ бөлмелер, галерея, ойын залы және майхана да Йельдің тұрғын колледж жүйесінің әлеуметтік өзара әрекеттесу орталығы ретіндегі мақсатын қанағаттандыру үшін жаңартылды. Сонымен қатар, Морс және Стайлстағы асханалардың сыйымдылығын арттыратын ас үй мен сервистік бөлменің кеңейтілген қайта құрылуы жүзеге асырылды. Морс колледжінің бірінші курс студенттері 1871 жылы салынған және Йельдің ескі кампусындағы ең көне ғимараттардың бірі болып табылатын тарихи Дурфи залында орналасқан. Ол өзінің бірегей тұрғын үй кварталдарымен танымал, олардың 80% жеке бөлмелерді құрайды – бұл бірінші курс студенттерінің тұрғын үйлері арасындағы ең жоғары көрсеткіш. Дурфи залында он екі фут қақпалы төбелер, қатты ағаш едендер, әрбір пәтерде кем дегенде екі камин және ғимараттың барлық қабаттары мен баспалдақтарына қол жеткізуге мүмкіндік беретін бірегей жүйе бар. 1980 жылдары Морс колледжінің бірінші курс студенттері Вандербильт залында тұрды.

Қызықты деректер

Морс ауласында екі танымал мүсін болған: Клас Ольденбургтің "Ернек (Көкке көтерілу) Caterpillar Tracks" және Дж. Сьюард Джонсонның бір туындысы. Джонсонның мүсіні жөндеу жұмыстары барысында алынып тасталды. Морстың таңбасы – морж, себебі француз тілінде "le morse" сөзі морж дегенді білдіреді. Морс колледжінің студенті "Морсель" деп аталады, сондай-ақ Морстың ортақ бөлмесіндегі кішкентай кафе ("Боттерия") да осылай аталады. Дурфи Холл "Гилмор қыздары" сериалында көрсетілген. Морс колледжі 2012 және 2013 жылдары Йель колледжінің бірінші курс студенттерінің Олимпиадасында жеңіске жетті.