Кіріспе
Америка саясаткері, 19 ғасырдағы американдық конгрессмен және елші Джон Армор Бингем (21 қаңтар 1815 – 19 наурыз 1900) – Огайо штатынан сайланған республикалық өкіл және Жапониядағы АҚШ елшісі. Конгрессмен қызмет еткен кезінде Бингем Абрахам Линкольнның қанына қаншалықты кінәлі екенін анықтау процесінде судьяның көмекшісі, ал АҚШ президенті Эндрю Джонсонның импичмент процесінде палата басшысы (прокуроры) болды. Ол сондай-ақ АҚШ Конституциясының он төртінші түзетуінің негізгі авторы еді.
the 19th century American Congressman and ambassador
John Armor Bingham (January 21, 1815 – March 19, 1900) was an American politician who served as a Republican representative from Ohio and as the United States ambassador to Japan. In his time as a congressman, Bingham served as both assistant Judge Advocate General in the trial of the Abraham Lincoln assassination and a House manager (prosecutor) in the impeachment trial of U. S. President Andrew Johnson. He was also the principal framer of the Fourteenth Amendment to the United States Constitution.
Ерте өмір және білім
Мерсер округі, Пенсильванияда туған, оның ағаш ұстасы және кірпішші әкесі Хью 1812 жылғы соғыста қызмет өткергеннен кейін көшіп келген. Бингем жергілікті мемлекеттік мектептерде оқыды. 1827 жылы анасы қайтыс болғаннан кейін әкесі қайтадан үйленді. Джон жаңа өгей анасымен келіспегендіктен, саудагер ағасы Томаспен бірге тұру үшін Огайо штатының батысына көшіп кетті. Ол екі жыл баспагерлікке шәкірт болып, масондыққа қарсы "Люминарий" газетін шығаруға көмектесті. Содан кейін ол Пенсильванияға оралып, Мерсер колледжінде оқыды, сосын Огайо штатының Харрисон округіне қарасты Нью-Афинадағы Франклин колледжінде заң оқыды. Ол жерде Бингем бұрынғы құл Титус Басфилдпен танысты, ол Огайода колледжді бітірген алғашқы африкалық америкалық болды. Олар көп жылдар бойы хат алмасып тұрды. Хью мен Томас Бингем ұзақ жылдар бойы жергілікті саясатта белсенді болған аболиционистер еді. Олар бастапқыда Пенсильванияда губернатор Джозеф Ритнер мен штаттық өкіл Таддеус Стивенс басқарған Анти-масондық партиямен бірікті. Хью Мерсер округі сотының хатшысы болды, кейіннен Мексикамен соғысқа қарсы болғаны үшін округте танымал көпжылдық виг партиясынан кандидат болды. Бингхамның бала кезінен бергі досы Мэтью Симпсон методист епископ шіркеуінің епископы болды және президент Линкольнге бостандық жариялауға шақырды. Линкольн қаза болғаннан кейін Симпсон Ақ үйde дұға оқыды, ал Спрингфилдте (Иллинойс штаты) жерлеу рәсімінде сөз сөйледі.
Заңгерлік мансабының алғашқы жылдары
Бітіргеннен кейін Бингем Пенсильвания штатындағы Мерсерге қайтып келді, онда Джон Джеймс Пирсон мен Уильям Стюарттан заң оқыды. 1840 жылдың 25 наурызында Пенсильвания штатының адвокаты ретінде тіркелді, ал жыл соңына қарай Огайо штатының адвокаты да болды. Бингем содан кейін Огайо штатындағы Кадиске қайтып, заңгерлік және саяси мансабын бастады. Белсенді виг саясаткер Бингем президент Уильям Генри Харрисонды қолдады. Оның емісі Томас, аймақтағы көрнекті пресвитериан дін өкілі, 1825 жылдан 1839 жылға дейін Харрисон округінің жалпы сотта судьяның көмекшісі қызметін атқарды. Жас заңгердің практикасы Огайо штатының Таскаравас округіне және оның орталығы Нью-Филадельфияға дейін жетті. 1846 жылы Бингем Таскаравас округінің округ прокуроры сайлауында жеңіске жетіп, 1846 жылдан 1849 жылға дейін осы қызметте болды.
Алғашқы саяси мансап
Бингэмнің саяси қызметі Виг партиясының құлдырауына қарамастан жалғасты. Оппозициялық партияның үміткері ретінде сайлау кампаниясын жүргізген ол 21-ші округтен 34-ші Конгресске сайланды. Вашингтон қаласында ол Огайо штатының тағы бір өкілі, көрнекті аболиционист Джошуа Гиддингспен бірге пансионда тұрды. Сайлаушылар Бингемді 35-ші, 36-шы және 37-ші Конгресске республикашыл ретінде қайта сайлады. Бірақ, 1860 жылғы халық санауынан кейін Огайода аудандарды қайта бөлу кезінде бұл округтердің бірі таратылды. Сондықтан Бингем 16-шы округтен қайта сайлануға түсті. Аболиционистік көзқарастарымен белгілі болған ол демократтық бейбітшіл үміткер Джозеф Уайтқа жеңіліп, 38-ші Конгресске қайта оралмады. Бұл себебі, соғыста болған Одақ әскерлеріне (көбінесе республикашыл көзқарастағылар) Огайода пошта арқылы дауыс беруге рұқсат берілмеді. Дегенмен, Өкілдер палатасы Бингемді Вест Хьюз Хамфриске қарсы жүргізілген импичмент процесінің басқарушыларының бірі етіп тағайындады. Азамат соғысы кезінде Бингем Одақты күшті қолдады және "Радикалды республикашыл" ретінде танылды. Президент Авраам Линкольн оны Конгресске үзіліс берген кезеңде майор шынжырлы Одақ армиясының әскери судьясы (Judge Advocate) етіп тағайындады, ал 1865 жылы Бингем қысқа мерзімге АҚШ талаптар сотының адвокаты болды. Бингемнің әскери судья қызметі ерекше болды, себебі ол үш маңызды әскери сотта прокурор немесе апелляциялық сот судьясы болды. Ол 1863 жылы генерал Фитц Джон Портердің, 1864 жылы Бас хирург Уильям Хаммондтың және 1864 жылы Линкольнге жасалған қастандыққа қатысқандардың әскери комиссиясының сот процесінің маңызды аспектілерін қадағалады.
АҚШ-тың Өкілдер палатасы
Бингем келесі конгресс сайлауында амалдағы конгрессмен Джозеф Уортингтон Уайтты жеңіп шықты. Осы сайлауға дейін Огайо штаты заңын өзгертіп, үйден алыс болған сарбаздарға пошта арқылы дауыс беруге мүмкіндік берді. Бингем 39-шы Конгресске қайта оралды, ол алғаш рет 1865 жылдың 4 наурызында өтті.
Линкольнді өлтіру туралы сот
Келесі айда Джон Уилкс Бут президент Абрахам Линкольнді өлтірген кезде, астанада хаос орнады, ал Буттың серіктесі Льюис Пауэлл 1865 жылғы 14 сәуір күні Мемлекеттік хатшы Уильям Х. Сьюардты ауыр жарақаттады. Бут 1865 жылғы 26 сәуірде оқтан алған жарақатынан қайтыс болды. Қастандық жасағандардың соттары басталуға дайын болған кезде, Бингемнің Кадиз қаласынан ескі досы Эдвин Стэнтон оны генерал Генри Бернеттпен, тағы бір судьяның көмекшісімен және судья-адвокат Джозеф Холтпен бірге судьяның көмекшісі қызметіне тағайындады. Кінәлі деп танылғандар Джордж Атзеродт, Дэвид Херрольд, Льюис Пауэлл (Пейн), Сэмюэл Арнольд, Майкл О'Лафлен, Эдман Спанглер, Сэмюэл Мадд және Мэри Сурратт болды. Сот 1865 жылғы 10 мамырда басталды. 1865 жылғы 29 маусымда сегіз адам президентті өлтіруге қатысқандықтары үшін кінәлі деп танылды. Спанглер алты жылға, Арнольд, О'Лафлен және Мадд өмір бойына, ал Атзеродт, Херрольд, Пауэлл және Сурратт асылуға сотталды. Олар 1865 жылғы 7 шілдеде өлім жазасына кесілді. Сурратт – АҚШ Федералды үкіметінің жазаға тартқан алғашқы әйел заты. О'Лафлен 1867 жылы түрмеде қайтыс болды. Арнольд, Спанглер және Мадд 1869 жылдың басында президент Эндрю Джонсонның кешіріміне ие болды.
Кейінгі конгресс мансабы
Бингем өкілдік қызметін жалғастырды және 40-шы, 41-ші және 42-ші Конгресске қайта сайланды. Ол 1867 жылдан 1869 жылға дейін талаптар жөніндегі комитеттің төрағасы, ал 1869 жылдан 1873 жылға дейін сот істері жөніндегі комитеттің мүшесі болды.
Эндрю Джонсонның импичмент
Бингем президент Эндрю Джонсонды импичментке тартуға жасалған радикалды республикашылардың алғашқы тыйыстарына қарсы күресте маңызды рөл атқарды. 1867 жылдың 7 наурызында Эндрю Джонсонға қарсы импичмент тергеуін жаңару туралы ұсынылып отырған түзетулерді талқылау кезінде, палатада Бенджамин Батлер Вильсоннан президент Джонсонды импичментке тартуды қолдайтынын сұрады. Бингем жауап ретінде, кейбір адамдардан өзгеше, куәліктер алынбастан бұрын импичментке қарсы екенін мәлімдеді. Тергеу Джонсонды импичментке тартуды ұсынғаннан кейін, 1867 жылдың 7 желтоқсанында Бингем Джонсонды импичментке тартуға қарсы дауыс берген палата мүшелерінің көпшілігінің арасында болды. 1868 жылдың 24 ақпанында Бингем Джонсонды импичментке тартуға дауыс берді, себебі Джонсон Соғыс министрі Эдвин М. Стэнтонды қызметтен босату арқылы Қызметтен босату туралы заңды елемегендей әрекет етті. Бингем президентке қарсы сот процесінде палата менеджерлерінің (прокурорлардың) бірі ретінде қызмет етуге сайланды.
1872 жылы қайта сайланбау
Бингем «Кредит Мобилиер» скандалына қатысты және 1872 жылы сайлауда жеңіліске ұшырады. Үш жергілікті республикалық саяси көшбасшы Бингемді шеттету үшін келісім жасады, оның орнына Лоренцо Денфордты партияның кандидат ретінде таңдады. Осылайша, Денфорд 16-шы округтен 43-ші Конгресске өкіл болып сайланды және бірнеше рет қайта сайланды, бірақ арасында үзіліс болды.
Жапонияға келген министр
Президент Улисс Грант содан кейін өзінің одақтасы Бингемді Жапониядағы АҚШ министрі етіп тағайындады, бұл жалақыны көтерумен қатар шағын елшілікке қатысты экономикалық жауапкершілікті де білдірді. (Елшілік 20-ғасырдың басында елшілік мәртебесіне көтерілді, ал министр атағы елші атағына дейін өсті.) Бастапқыда Бингем Гранттың Мексикаға министр етіп тағайындаған Индиана штатының Джон Уотсон Фостермен қызметін ауыстыруға тырысты, бірақ Фостер бас тартты. Сөйтіп Бингем әйелі мен үш қызының екеуімен бірге Жапонияға сапарлады. Бингем Жапониядағы кез келген министрден ұзақ қызмет етті, оның тағайындалу мерзімі 1873 жылдың 31 мамырынан 1885 жылдың 2 шілдесіне дейін төрт республикалық президенттің мерзіміне дейін созылды. Оның ізбасары 1885 жылы жаңадан сайланған демократ президент Гровер Кливленд тағайындады. Бингем елшілікті қолайсыз жерден көшіріп, қиындық тудырған аудармашыны Огайо штатынан келген пресвитериан миссионерімен алмастырды. Содан кейін ол Одақ ардагері Чарльз Ле Гендренің империалистік амбицияларын шектеуге қол жеткізді. Бингем жапон мәдениетіне зор құрмет көрсетті, бірақ сонымен бірге Жапонияның әскери мәдениеті елдің дамуына зиян келтіреді деп алаңдады. Бингем өзін басқа батыс дипломаттарынан ерекшелендірді, ол Ұлыбританияның Жапонияға таңған тең емес шарттарға қарсы күресті, әсіресе батыстықтардың экстратерриториялық құқығы мен тарифтік бақылауына қатысты шарттарға қарсы күресті. Бастапқыда Бингем Жапонияның шетелдік аң аулауды белгілі бір уақыт пен жерлермен шектеу құқығын, сондай-ақ холераның таралуын болдырмау үшін кемелерге карантин енгізу құқығын қолдады. Кейін Бингем 1877 жылы Шимоносекиден алынған өтемақыны қайтару және 1879 жылы Жапонияның АҚШ-пен жасаған келісімін қайта қарастыру бойынша келіссөздер жүргізді, бұл Батыс елдерімен жасалған басқа келісімдерге байланысты Жапонияға белгілі бір тарифтік тәуелсіздікті қайтаруға мүмкіндік берді.
Кейінгі өмір және өлім
Бингем 1888 жылы Республикалық ұлттық конвенциясына делегат болды. Өмірінің соңғы жылдарында ол журналистермен қазіргі заманғы Жапониядағы оқиғалардан бастап, 1857 жылы Джордж Армстронг Кастерді АҚШ Әскери академиясына тағайындауына дейін әртүрлі тақырыптар бойынша жиі сұхбаттасты. Ол әйелі Аманда қайтыс болғаннан кейін тоғыз жыл өткен соң, 1900 жылдың 19 наурызында Кадис қаласында қайтыс болды. Ол Кадис қаласындағы Ескі Кадис (Одақ) зиратында әйелінің қасына жерленді.
Мұра
1901 жылы Харрисон округі Кадис қаласында Бингемді құрметтеу үшін қоладан мүсін орнатты. Бингэмнің үйі бүгінде Мерсер округінің Республикалық партиясының штаб-пәтері болып табылады.