Кіріспе

Agip (Azienda Generale Italiana Petroli) – 1926 жылы құрылған итальяндық автомобиль бензині, дизель отыны, сұйық газ, майлау материалдары, отын майы және битум сатушы компания. 2003 жылдан бері ол көпұлтты мұнай компаниясы Eni-нің еншілес компаниясы болып табылады, осы жылы Eni Agip Petroli S.p.A. компаниясын сатып алып, Өңдеу және Сату бөлімін (R&M) құрды.

Тарих

1924 жылы «Sinclair Oil» американдық мұнай компаниясы мен Италияның Ұлттық экономика министрлігі Емилия-Романья және Сицилия аймақтарында 40 000 км² аумақта мұнайды барлау мақсатында елу жылдық бірлескен кәсіпорын туралы келісім жасады. Капиталдың 40 пайызы министрлікке тиесілі болды, барлық шығындар «Sinclair Oil» компаниясының есебінен жүргізілді, ал табыстың 25 пайызы Италия министрлігіне берілді. Саяси оппозиция, оның төңкершілері Джакомо Маттеотти мен Дон Стурцо, бұл бірлескен кәсіпорнының елге зиян келтіретінін мәлімдеп, сыбдырларға және жемқорлыққа күдік тудырды. Шындығында, Маттеотти осы мәселе бойынша сөз сөйлеуге екі күн қалғанда қаза тапты. Дон Стурцо осы дауды жалғастырып, ұлттық энергетикалық тәуелсіздікті сақтаудың жалғыз жолы – мемлекеттік компания екенін айтты. Италияда көмір аз болды және сапасы нашар еді. Ол шетелден әкелінетін, бұл Италияның сауда балансына салмақ салып, өнеркәсіптік өсуді шектеді. Электр станциялары, олар көп дамымаған және негізінен елдің солтүстігінде орналасқан, энергия қажеттіліктерін толыққанды қанағаттандыра алмады.

Компанияның құрылтай және "ad aziendam" заңдары

1926 жылғы 3 сәуірде Италия Корольдігінің үкіметі мұнай өнеркәсібіне қатысты барлық қызметті жүргізу үшін акционерлік қоғам Azienda Generale Italiana Petroli (AGIP) құрды. Акционерлік капиталдың 60 пайызын Қазынашылық министрлігі, 20 пайызын Istituto Nazionale Assicurazioni (INA), ал қалған 20 пайызын Италияның әлеуметтік сақтандыру қоры иеленді. Бірінші президенті электр энергетикасы саласындағы мердігер Этторе Конти болды. Көптеген сарапшылар компанияның құрылуын Қаржы министрлігінің Джузеппе Волпи ди Мисуратасы мен Ұлттық экономика министрлігінің Джузеппе Беллуццосына байланыстырды. Алайда, Волпи ди Мисурата тікелей мұнай саласындағы мүдделерге қатысты, Джованни Аньеллидің FIAT компаниясымен бірлесіп жұмыс істеді және Banca Commerciale Italiana банкінің қаржылық қолдауымен Эмилия-Романья аймағында мұнай іздеу жұмыстарында сәтсіздікке ұшырады. 1927 жылы Тау-кен заңы қабылданды, ол жер қойнауын мемлекеттік меншікке берді және мұнайға қатысты кез келген қызметті мемлекеттік рұқсат алуға және/немесе грант беруге бағындырды. Agip 1929 жылғы дағдарыстан кейін қиындықтарға тап болды, бірақ 1930 жылдары дамып өркендеді. 1933 жылы жаңа заң шығарылды, ол протекционистік мұнай өңдеу зауыттарын шектеді, соның арқасында Agip бұл салада оңай жұмыс істей алды.

Алғашқы кезеңдер мен дамуы

Agip компаниясының Фиумеде мұнай өңдеу зауыты болған, ал 1936 жылы Volpi di Misurata компаниясына тиесілі Porto Marghera-дағы мұнай өңдеу зауытын иеленді. Ұзақ өтпей Монтекатинимен бірлескен кәсіпорын құру туралы келісім жасалды, ол Anic (Ұлттық майды гидрогенациялау компаниясы) деп аталды, және оның міндеті – қоңыр көмірді гидрогенациялау арқылы отын алуды қамтамасыз ету еді. Anic, Agip компаниясының еншілес компаниясы Azienda Italiana Petroli Albanesi (AIPA) компаниясынан Албанияда өндірілген мұнайды өңдеу үшін екі мұнай өңдеу зауытын салды. Бірақ, албан мұнайының сапасы нашар болды және оны өңдеу экономикалық тұрғыдан тиімді емес деп танылды. Сонымен қатар, колониялық науқандарды қаржыландыруға кеткен шығындардың салдарынан Agip кейбір шетелдік инвестициялардан, әсіресе Ирактағы геологиялық барлау жұмыстарынан бас тартуға мәжбүр болды. Ливияда мұнайды тапқан зерттеуші Ардито Дезио болды, ал 1939 жылы «Петролибия операциясы» атты іс-қимыл басталды, онда Agip FIAT компаниясымен байланысты болды. Бұл компаниялар өткен жылы синтетикалық отын өндіру үшін итальяндық компания құрған, синтетикалық химия арқылы бензин алу мүмкіндігін зерттеу мақсатында.