Кіріспе

Солтүстік Сиэтлдегі үлкен тас

Уедгвуд тасы – Вашингтон штатының Сиэтл қаласындағы Уедгвуд ауданының жанындағы мұздық ернеу (геологтар оны Уедгвуд ернеуі деп атайды). Оның минералды құрамы Скагит округіндегі Фидалго аралындағы Эри тауының минералды құрамымен сәйкес келеді, арақашықтығы 89 шақырым (55 миль) солтүстікке қарай. Уедгвуд ауданы құрылғанға дейін бұл ернеу алдымен Жалғыз Тас деп, кейіннен Ұлы Тас деп аталған. 14 мың жылдан астам бұрын Вашон мұз басу кезеңінде Кордилер мұз қабатының Пуджет бөлігімен осы жерге жеткізілген ол, бір кезде тығыз орман болған аймақтағы жергілікті американдықтар үшін маңызды бағдар болған. Бүгінде тас 28-ші көше, солтүстік-шығыс бөлігінде, 72-ші көшеге жақын жерде орналасқан, әлі де ағаштар мен бұталармен қоршалған және жергілікті тұрғындар таза күйде ұстап тұрады.

19 ғасыр

1881 жылы сол кездегі «Жалғыз Тас» деп белгілі болған тас Уильям Уидиннің фермасының бір бөлігі болды. Бұл тастың салмағы шамамен көп тоннаға жетеді. 1888 жылы Уидиннің меншігі Уильям Миллердің жесірі Мэри Миллерге өтті. Уильям Миллер, Территориялық губернатор Исаак Стивенстің серігі, 1856-1857 жылдардағы Пьюгет Бұғазы соғысы мен Якима соғысында қатысты.

ХХ ғасыр және одан кейінгі

ХХ ғасырдың басында бұл жартас Үлкен жартас деп белгілі болды. Миллер отбасының рұқсатымен Сиэтлдің Альпинистер клубының мүшелері сол жерде тауға көтерілу техникасын жаттықтырды. Альпинистер клубының президенті және жақын жердегі Вашингтон университетінің профессоры Эдмонд Мини студенттерін мұздықтардың қозғалысы және жер бедері туралы білім алу үшін жартасқа алып келді. Кейіннен скауттар да сол жерде тауға көтерілуді үйренді, оларды неміс туған альпинист және скауттар жетекшісі Вольф Бауэр оқытты. REI негізін қалаушы Ллойд Андерсон Альпинистер клубы мен скауттарға жартаста сабақ берді. Биг-Рокта жаттығуларын бастаған белгілі альпинистердің арасында неміс туған Фред Бекки және Эверест тауының шыңына жеткен алғашқы американдық Джим Уиттакер болды. Мэри Миллердің ұлы Уинлок Миллер, Университет Регенттер кеңесінің мүшесі және Маунт-Рейнир ұлттық паркін қолдаушы, 1940 жылдарға дейін жартастың төңірегіндегі жерді дамытпай сақтап келді. Ол 1940 жылдары жерді Альберт Балхқа сатты, ол Миллерге жартастың төңірегіндегі аумақ парктің бір бөлігі ретінде сақталатынын уәде берді, бірақ уәдесін орындамады. 1946 жылы азаматтар тобы Сиэтл қалалық кеңесін Балхтың қарсылығына қарамастан, аймақты парк ретінде сақтауға көндіруге тырысты, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Жартас үйлермен қоршалған болса да, ол пикникке келушілер, университет студенттері, альпинистер және 1960 жылдары хиппилер үшін танымал орын болып қала берді. Соңғыларының және олардың есірткі қолдануының салдарынан, Сиэтл қалалық кеңесі 1970 жылы жарлық қабылдап, жартасқа көтерілуді қылмыс деп жариялады, оған 100 долларға дейін айыппұл салынды.