Кіріспе

Тарихи табиғи бөгет
Құдайлар көпірі жер сілкінісі және аңыз

Құдайлар көпірі – Боневилл сығанағының нәтижесінде пайда болған табиғи бөгет, Колумбия өзенін бүгінгі Орегон штатындағы Каскад шлюздері маңында, АҚШ-тың Тынық мұхитының солтүстік-батыс аймағында бұғып тастаған ірі жер сілкінісі. Өзен ақырында көпірді бұзып, көп бөлігін шайып кетті, бірақ бұл оқиға жергілікті индейстердің аңыздарында Құдайлар көпірі деп сақталып қалды. Құдайлар көпірі – сондай-ақ Орегон мен Вашингтон арасындағы Колумбия өзені арқылы салынған қазіргі заманғы, адамдар жасаған көпірдің де атауы.

Геологиялық тарихы

Бонневилл жер сілкінісінің жасы туралы түсініктер, оны зерттеушілер көбірек зерттеген сайын және қазіргі заманғы мерзімдеу әдістері қолжетімді болған сайын дамыды. Дендрохронология және радиокөміртектік мерзімдеу негізінде жасалған алғашқы жұмыстар жер сілкінісі 1060 және 1180 жылдар аралығында немесе 1250 және 1280 жылдар аралығында болғандығын көрсетті. 1100 жыл Бонневилл жер сілкінісінің күні ретінде жиі айтылады. Радиокөміртектік мерзімдеу және лихенометрияны қолдана отырып, жақында жүргізілген жұмыстар 1500 және 1760 жылдар аралығындағы немесе 1670 және 1760 жылдар аралығындағы мерзімдерді ұсынды. Бұл жас радиокөміртектік мерзімдер 1700 жылғы Каскадия жер сілкінісімен байланысты болуы мүмкін. Дегенмен, радиокөміртектік мерзімдеу және дендрохронологияны қолдану арқылы жүргізілген соңғы зерттеулер жер сілкінісі шамамен 1450 жылы болғандығын көрсетті, бұл XV ғасырдың ортасында болған үлкен жер сілкінісімен байланысты болуы мүмкін. Бонневилл жер сілкінісі үлкен мөлшерде қиыршық тастарды Тау үстелі мен Гринлиф шыңынан оңтүстікке қарай жылжытты, ол 14 шаршы километрден астам аумақты қамтыды. Қиыршық тастар Колумбия шатқалына құлап, қазіргі Орегон штатындағы Каскад шлюздеріне жақын орналасқан, Колумбия өзенін шамамен 61 метр биіктігі мен 6 километр ұзындығындағы табиғи бөгетпен тосқан. Суға толы өзен көлге айналып, 56 километрге жуық ағаштардың ормандық аймағын басып қалды. Жергілікті американдықтар бөгеттен немесе, олардың ауызша тарихында айтылғандай, көпірден өтуі мүмкін. Бұл үшін қанша уақыт кеткенін ешкім білмейді, бірақ Колумбия өзені бөгетті бұзып, көптеген қиыршық тастарды шайып, Каскадтар рапидтерін құрды, олар 1938 жылы Бонневилл бөгетінің салынуымен суға батты. Олар қазіргі "Даллес" деп аталатын аймаққа келді және олар ешқашан мұндай әдемі жерді көрмегендерін ойлады. Ұлдары жер үшін дауласып, дауды шешу үшін әкесі өзінің қуатты садағынан екі жебені атып, біреуін солтүстікке, екіншісін оңтүстікке бағыттады. Пахто солтүстікке атылған жебеге ілесіп, сонда қоныстанды, ал Уайист оңтүстікке атылған жебеге солай істеді. Сагали содан кейін Құдайлар көпірі – Танмахависті салды, осылайша оның отбасы мерзімді түрде кездесе алатын болды. Жаза ретінде Сагали әрбір ғашықты өлтіріп, оларды құлаған жерде үлкен тауларға айналдырды. Басын көтеріп, мақтанышпен тұрған Уайист бүгінде Худ тауы деп аталатын жанартауға айналды, ал басын құлаған сүйіктісіне қарай иілген Пахто Адамс тауына айналды. Әдемі Лоувит Сент-Хеленс тауына айналды, ол Кликитаттар үшін Лувала Клоу деп аталды, бұл олардың тілінде "түтін немесе от тауы" дегенді білдіреді (Сахаптин тайпасы тауды Лоувит деп атады).