Кіріспе

1999 жылғы Crash Team Racing (CTR: Crash Team Racing) – Naughty Dog компаниясы жасаған және Sony Computer Entertainment компаниясы PlayStation платформасы үшін шығарған 1999 жылғы карт жарысы видео ойыны. Бұл Crash Bandicoot сериясының төртінші бөлімі. Ойынның сюжеті Crash Bandicoot, Doctor Neo Cortex және Crash Bandicoot сериясынан таныс басқа да кейіпкерлер тобының Жерді құртудан сақтап қалу үшін эгоист Nitros Oxide-ке қарсы күресіне арналған. Ойын барысында ойыншылар Crash Bandicoot сериясының он бес кейіпкерін басқара алады, бірақ бастапқыда олардың тек сегізі ғана қолжетімді. Жарыс кезінде қарсыластарына зиян келтіретін және жылдамдықты арттыратын бонустарды пайдаланып, үстемдікке қол жеткізуге болады. Crash Team Racing Солтүстік Америкада 1999 жылдың 19 қазанында, ал Еуропада 1999 жылдың 20 қазанында жарық көрді. Ойынның геймплейі мен графикасы сыншылар тарапынан жоғары бағаланды, бірақ дыбыстық эффектілерге қатысты пікірлер қарама-қайшы болды. Оның жалғасы Crash Nitro Kart 2003 жылы Game Boy Advance, GameCube, PlayStation 2, Xbox және N Gage платформалары үшін шығарылды. Ойынның жаңартылған нұсқасы – Crash Team Racing Nitro Fueled 2018 жылғы The Game Awards шарасында жарияланды және 2019 жылдың 21 маусымында PlayStation 4, Xbox One және Nintendo Switch платформаларында қолжетімді болды.

Ойын процесі

Crash Team Racing – бұл карт жарысы ойыны, онда ойыншы Crash Bandicoot әлемінен кейіпкерлерді басқарады, олардың көпшілігі карттарда бәсекелеседі. Жарыс барысында ойыншы жылдамдықты арттыра алады, рульді бұра алады, кері жылдамдыққа қоса алады, тежеп, секіріп немесе ойын контроллерінің аналогты таяқшасы мен түймелерін пайдаланып қару мен күштерді қолдана алады. Crash Team Racing трассалары мен ареналарында екі түрлі жәшік кездеседі. Сұрақ белгісі бар жәшіктерде күш берушілер мен қарулар жасырылған, оларды жәшіктердің үстінен өтіп, сындыру арқылы алуға болады. Ойыншы қаруды немесе күшті жинағанда, ол экранның жоғарғы бөлігіндегі қорапта пайда болады. Ойыншы қаруды іске қосып, қарсыластарын жоюға немесе өзінің өнімділігін арттыруға болады. "Жеміс жәшіктерінде" ойыншының картасының жылдамдығын арттыратын "Умпа жемісі" болады, ал он данасын жинаса, қарулар мен күштерді күшейтеді. Crash Team Racing-тегі маңызды маневр – қуатты сырғанау; ойыншы сырғанауды орындау үшін иық түймесінің біреуін ұстап тұрып, секіріп, карта жерге қонбас бұрын рульді бұрады. Сырғанау кезінде экранның төменгі оң жағындағы "Турбо күшейткіш өлшегіші" (Turbo Boost Meter) толып, жасылдан қызылға өтеді. Сонымен қатар, ойыншының картасынан шыққан газдар қара түске айналады. Жылдамдық күшейту үшін ойыншы турбо-күшейткіш өлшегіші қызыл болғанда қарсы иық түймесін жылдам басады. Ойыншы қуатты сырғанау кезінде үш рет жылдамдық күшейтуді орындай алады, үшінші күшейту алдыңғы екеуінен де күшті болады. Егер ойыншы күшейту үшін тым ұзақ сырғанаса, карта кері оқ атып, жылдамдық күшейту мүмкіндігінен айырылады; тым ұзақ сырғанау картаның айналуына себеп болады. Қуатты сырғанаудан басқа, трассадағы кеңістіктерден секіргенде ауада тұру уақытын жинау арқылы да жылдамдық күшейтуге қол жеткізуге болады. Ойыншы ауада қанша уақыт тұрса, карта қонғанда жылдамдық сонша күшейеді.

Режимдер

Crash Team Racing 5 жарыс режимін ұсынады: Әңгімелесу, Уақыт сынағы, Аркада, Versus және Battle. Әр режимде ойыншы 8 кейіпкердің ішінен біреуін таңдайды. Үш немесе төрт ойыншыны ойнатуға мүмкіндік беретін PlayStation мультитапты орнатуға болады. "Әңгімелесу режимі" – ойыншы ойынның барлық тректері мен ареналары арқылы жарысып, мүмкіндігінше көп кубок, реликвия, бас кілттер, CTR токендері мен асыл тастар жинауы керек. Әңгімелесу режимінің мақсаты – әлемді оқиғаның қарсыласы Нитрос Оксидтен құтқару, 16 түрлі жолда жарыстарда жеңіске жетіп. Ойынның басында ойыншының тек екі деңгейге кіру мүмкіндігі бар. Ойыншы жарыстарда жеңіске жеткенде, бірнеше әлемдегі жолдар көбейеді. Әр деңгейде ойыншы бірінші орынға ие болып кубок жеңуі керек. Ойыншы әлемдегі төрт кубокты да алған кезде, сол әлемнің "Бастық гаражына" кіруге болады. Босс гаражында ойыншы босс кейіпкеріне қарсы бір-бір жарыста жарысады. Егер босс кейіпкері жеңілсе, ол бас кілтін береді, оны ойыншы жаңа әлемдерге кіру үшін және ақырында Оксидпен оның ғарыш кемесінде бетпе-бет кездесу үшін пайдаланады. Деңгейлерді жеңгеннен кейін жаңа режимдер қолжетімді болады, мысалы, Relic Race, онда ойыншы жолды жалғыз жүгіріп, үш айналымды мүмкіндігінше жылдам аяқтау керек. "Уақыт қораптары" ойыншы оларды аралап өткенде ойын таймерін тоқтатады. Егер барлық уақыт қораптары жойылса, ойыншының соңғы уақыты он секундқа кемиді. Ойыншы экранда көрсетілген уақытты жеңіп, реликвия алады. Тағы бір режим, CTR Challenge, ойыншы C, T және R әріптерін жол бойына шашыратып жинау керектігін қоспағанда, кәдімгі жарыс сияқты ойналады. Егер ойыншы үш әріпті де жинап, бірінші орынға келсе, "CTR токені" беріледі. Бұл токендер бес түрлі түсте болады: Қызыл, Жасыл, Көк, Сары және Қызғылт. Қызғылт CTR токендері белгілі бір уақыт шегінде 20 кристалл жинап, Кристалл бонустық раундын жеңген үшін беріледі. Егер ойыншы бір түсті төрт токенді жинаса, ол сәйкес түстің Gem Cup-ына қол жеткізе алады. Gem Cups – бұл компьютерлік қарсыластарға қарсы өткізілетін жарыстар, олар "Gemstone Valley" әлеміндегі құпия аймақта қолжетімді. Gem Cup төрт жолдан тұрады, онда ойыншы ұпай үшін жарысады. Егер осы кубоктардың бірін жеңсе, Gem сыйлық беріледі. Ойынды жеңу үшін ойыншы барлық кубоктарды, бас кілттерді, реликвияларды, CTR токендерін және асыл тастарды жинап, Нитрос Оксидті бір-бір жарыста жеңілуі керек. "Уақыт сынағы" режимі – ойыншының ойындағы кез-келген жолда ең жақсы уақытты орнатуға тырысатын бір ойыншы режимі. Ойыншыны бөгейтін басқа жарыскерлер де, қуаттандырулар да жоқ. Уақыт сынағы аяқталғаннан кейін ойыншы сол жарыстың қайталануын "көлеңкесін" сақтау мүмкіндігіне ие болады; келесі жолы бұл жолға осы режимде кіргенде ойыншы көлеңкеге қарсы жарыса алады. "Аркада" режимінде ойыншы жылдам жүзіп, таңдалған жолдарда жарыса алады. Ойыншы бір жарысты таңдап алады немесе Кубокқа қатыса алады, онда ойыншы ұпай үшін төрт жолға қатар жүгіреді. Бір ойыншыдан тұратын жарыста және Кубок жарысында бір немесе екі ойыншы қалған компьютерлік басқарушы жүргізушілермен жарысады. Жарыс қиындығын және айналым санын өзгертуге болады. "Versus" режимі екі немесе одан да көп ойыншы қатысатын жағдайда Аркада режиміне ұқсас. "Battle" режимінде төрт ойыншыға дейін арнайы шайқас ареналарының бірінде шайқас кезінде қаруды қолданып, бейімделген шайқастарда күресе алады. Шайқастың түрі мен ұзақтығын (соңғысы шайқастың қанша рет немесе қанша минут болатынын өзгертеді) алдын ала реттеуге болады, бұл үш түрлі шайқасқа мүмкіндік береді. "Нүктелік лимит режимі" шайқасында 5, 10 немесе 15 ұпай жинаған бірінші ойыншы жеңіп шығады. "Уақыт шектелген режим" шайқасында 3, 6 немесе 9 минуттан кейін ең көп ұпай жинаған ойыншы жеңіп шығады. "Өмірді шектеу режимінде" әр ойыншының өмір саны (3, 6 немесе 9) және шайқастың уақыт шегі бар (3, 6 минут немесе мәңгілік). Уақыт шегі аяқталғаннан кейін ең көп өмірді сақтаған ойыншы жеңіп шығады. Егер "мәңгілік" ұзындығы ретінде таңдалса, шайқас тек бір ойыншы тұрғанша жалғасады. Үш және төрт ойыншы 2 қарсы 1, 2 қарсы 2, 3 қарсы 1 немесе 1 қарсы 1 қарсы 2 шайқаста командаласа алады.

Кейіпкерлер

Crash Team Racing-те ойнауға он бес кейіпкер бар, бірақ бастапқыда олардың тек сегізін ғана таңдауға болады. Сериалдың басты кейіпкері Краш Бандикут – теңгерімді үдеу, максималды жылдамдық және басқару қабілеттеріне ие жан-жақты жарыскер. Краштың басты жауы – Доктор Нео Кортекс, ол Нитрозо Оксидті тоқтатып, әлемді өзі бағындыруды қалайтын ақылсыз ғалым. Краш сияқты, оның картасы да жан-жақты. Краштың кіші қарындасы Коко Бандикут – компьютерлік гений, ол картасының үдеуін арттыру үшін компьютерлік чиптерді орнатқан. Доктор Н. Джин – ғалым, Коко сияқты, ол картасына үдеуін жақсарту үшін арнайы бөліктер қосты. Пура мен Полар төмен жылдамдықпен, бірақ жақсартылған басқарумен карта басқарады, бұл оларға тар бұрыштарда жүруге мүмкіндік береді. Тайни Тайгер мен Дингодил – максималды жылдамдыққа арналған, бірақ бұрылу қабілеті төмен карталарды басқарады. Оқиғаның басты қарсыласы – Нитрозо Оксид, ол галактикадағы ең жылдам жарыскер деп мәлімдейді және Жерді бетонды тұраққа айналдырып, тұрғындарын құл етемін деп қорқытады. Оксид тек ойынның соңғы жарысы мен уақыт сынағында қарсылас ретінде ғана пайда болады және оны ойыншы басқара алмайды. Оксидтен бұрын төрт бас кейіпкер бар: Риппер Ру, ақылсыз, түйреуіш киген кенгуру; Папу Папу, аралдың туған тайпасының ірі басшысы; Комодо Джо, сөйлеу кемшілігі бар Комодо драконы; және Пинстрип Потору, ашкөз, жолақты костюм киген потору. Төрт бас кейіпкер, сондай-ақ Краш Бандикуттың жетілмеген және моральдық тұрғыдан күмәнді клоны – Фейк Краш, Оқиға режимі толық аяқталған жағдайда ойналатын кейіпкерлерге айналады. Доктор Нефариус Тропи уақыт сынағы жарыстарында ойыншының қарсыласы және құлпы ашылатын ойналатын кейіпкер болып табылады, ал бонус кейіпкері Пента Пингвин тек алдамшы код арқылы ғана құлпын ашуға болады. Ойынның оқытушылары ретінде сезімтал егіз жынды шамандық маскалар – Аку Аку мен Ука Ука пайда болады, олардың екеуі де ойыншыға жарыс дағдыларын дамытуға көмектесетін кеңестер береді. Олар жарыстар кезінде қол жетімді "Зақымсыздық маскасы" күшеюі ретінде екі еселенеді, ойыншыны барлық шабуылдар мен кедергілерден уақытша қорғайды, сонымен қатар картаның жылдамдығын арттырады. Алайда, олардың күші ойыншыны тік жарлардан немесе терең судан қорғамайды.

Әңгіме

Жер тұрғындарына ғарыштан Нитрос Оксид есімді жаратылыс келіп, ол галактикадағы ең жылдам жарыскер екенін мәлімдейді. Ол Жерді "Ең жылдамның күрдесі" деп аталатын бәсекеге шақырып, Жердің ең шебер жүргізушісін оған қарсы жарысуға шақырады. Егер Жердің жүргізушісі жеңсе, ол Жерді тыныш қалдыруға уәде береді, ал егер Оксид жеңсе, Жерді бетонды тұраққа айналдырып, жер тұрғындарын құлдыққа салуға ниеттенді. Осыған жауап ретінде ойыншы кейіпкері Оксидтің ғарыш кемесіне кіру үшін қажетті төрт Бас кілтті жинап, оған қарсы жеке жарысқа түседі. Оксид ойыншы кейіпкерінен жеңілгеннен кейін, ол уақытша Жерді тастап кетеді, бірақ барлық Уақыт реликвиялары жиналғанда қайтып келеді деп уәде береді. Оксид барлық Уақыт реликвиялары жиналғаннан кейін ойыншымен қайта кездеседі. Тағы да жеңіліске ұшырағаннан кейін Оксид сөзін орындайды және ашуланып Жерді мәңгілікке тастап кетеді. Ойын кейіпкерлерінің оқиғадан кейін не істегенін баяндайтын эпилог соңғы титрлерде көрсетіледі. Нитрос Оксид өзінің туған планетасы Газмоксияға оралып, қоғамнан оқшауланады. Жылдар бойы жеңілісімен күресу үшін психотерапиядан өткеннен кейін, ол моноцикл жарысына қатысады, бірақ қорқынышты апатқа ұшырайды.

Даму

Crash Team Racing ойынының жасалуы Crash немесе басқа да байланысты кейіпкерлері жоқ, тек блок тәрізді кейіпкерлермен басталды. Naughty Dog компаниясы жасағандарын Sony компаниясына көрсетті, содан кейін ойынды Crash тімасымен жасауға қызығушылық танытты. Sony келісіп, Universal компаниясымен келісім шарт жасады. Егер келісімге қол жеткізілмеген жағдайда, ойында түпнұсқа кейіпкерлер болуы мүмкін еді. Naughty Dog Crash Team Racing ойынына Crash Bandicoot 2: Cortex Strikes Back ойынын аяқтағаннан кейін кірісті; Crash Team Racing ойын қозғалтқышы Crash Bandicoot: Warped ойыны жасалған кезде бір уақытта құрылды. Даму процесі 8 айға созылды, $2.4 миллион бюджетпен және 16-18 қызметкерден тұратын командамен жүзеге асырылды. Ойын кейіпкерлерін Чарльз Зембильяс және Джо Пирсон жасады, олар серияның соңғы үш бөлімінің кейіпкерлерін де жасаған. Нитрозоксид бастапқыда жылдамдыққа құмар ғалым болған, ол әлемді уақыт аяғына дейін жылдамдатуды жоспарлаған. Алайда, бұрын Crash Bandicoot ойындарындағы босс үшін адамдар, жануарлар, машиналар және олардың әртүрлі комбинациялары қолданылғандықтан, Нитрозоксидті басқа әлемнен келген кейіпкер етуге шешім қабылданды. "Әлемді жылдамдату" сюжеті Гленн Хердлинг жазып, Нил Стернеки салған, Disney Adventures журналының 2000 жылғы қысқы санында жарияланған жарнамалық комиксте көрсетілген. Ойынның прототиптік кезеңінде команда Diddy Kong Racing ойынынан "Crescent Island" трассасының көшірмесін жасап, PlayStation-да осындай масштабтағы жарыс трассасын жасау мүмкін екенін сынады. Төрт ойыншыдан тұратын экранда 64 карт дөңгелегінің болуына байланысты қиындықтарды шешу үшін бағдарламашы Грег Оми дөңгелектерді камераға негізделген екі өлшемді спрайт ретінде көрсету әдісін ойлап тапты. Ойынға қуатты сырғанау кезінде жылдамдықты арттыратын және уақыт жинау арқылы жылдамдық күшеюін қамтамасыз ететін турбо жүйесі қосылды, бұл Crash Team Racing ойынын ескі карт жарыс ойындарына қарағанда интерактивті және қызықтырақ етеді. Клэнси Браун Доктор Нео Кортекс пен Ука Укаға, ал Брендан О'Брайен Доктор Н. Джин, МикроТигр және Пинстрип Поторуға дауыс берді. Қосымша дауыстарды Дэвид А. Пиццуто, Мел Винклер, Майкл Энсинг, Хайден Уолч, Билли Поуп және Майкл Коннор жазды. Crash Team Racing 1999 жылдың тамызында альфа-кезеңге, ал қыркүйекте бета-кезеңге өтті. NASCAR көлігінің No. 98-ге ойынды насихаттау мақсатында Crash Bandicoot тімасымен арнайы бояу жағылды. Ойналатын демонстрация 1999 жылдың 14 қарашасында Pizza Hut шығарған жарнамалық жинақ дискісіне енгізілді.

Сатылымдар

Crash Team Racing АҚШ-та 1,9 миллион дана, ал Жапонияда 300 000 данадан астам сатылды. Осы табысқа байланысты, ойын 2000 жылы Sony Greatest Hits жинағына және 2001 жылдың 12 қаңтарында Platinum Range жинағына қайта шығарылды. 2003 жылы PlayStation 2, Xbox, GameCube, Game Boy Advance және N Gage платформалары үшін Crash Nitro Kart деп аталатын тікелей емес жалғасы жарық көрді, бұл Crash Bandicoot сериясында толық қозғалыстағы бейнелерді алғаш рет пайдаланған ойын болды.