Кіріспе

1997 жылғы видео ойын

Carmageddon – 1997 жылы жеке компьютерлер үшін шығарылған көліктермен күресетін видео ойын. Оны Stainless Games жасады, ал Interplay Productions және Sales Curve Interactive басып шығарды. Ол басқа платформаларға көшіріліп, ойын сериясына айналды. 2011 жылы Stainless Games Square Enix Europe компаниясынан Carmageddon құқықтарын иеленді. iOS және Android нұсқалары 2012 және 2013 жылдары жарық көрді. THQ Nordic 2018 жылдың желтоқсан айында Stainless Games-тен Carmageddon сериясының құқықтарын сатып алды.

Ойын процесі

Ойыншы машинамен басқа компьютерлік басқарылатын қарсыластармен жарысып, қала, кен және өнеркәсіптік аймақтар сияқты әртүрлі орталарда бәсекелеседі. Ойыншының әр жарысты аяқтауға белгілі бір уақыты бар, сонымен қатар бонустар жинау, қарсыластардың машиналарын зақымдау немесе жаяу жүргіншілерді қағып өту арқылы уақытты ұзартуға болады. Жарысқа қатысушылардың барлық машиналарын "жою" (жаратып салу) арқылы немесе деңгейдегі барлық жаяу жүргіншілерді өлтіру арқылы жарыс аяқталады. Ойынға отыз алты жарыс трассасы кіреді, олар он бір түрлі локацияда өтеді. Ойын Fear Factory тобының 1995 жылғы Demanufacture альбомынан үш инструменталды ремиксті қамтиды.

Даму

Carmageddon ойыны бастапқыда 3D Destruction Derby деп аталды, ол Stainless Software компаниясы жасаған жарыс симуляторы еді. 1995 жылы SCi компаниясы осы ойынға қол қойды, бірақ оның танымалдығын қамтамасыз ету үшін лицензиялық ойынға айналдыру шартымен. Алғашқыда SCi Mad Max лицензиясын пайдалануды жоспарлаған, бірақ франшизаның құқықтары кімге тиесілі екенін анықтай алмады. Соның орнына Death Race 2000 лицензиясын алды, себебі сол кезде түпнұсқа фильмнің жалғасы жоспарланып жатқан болатын. Басты бағдарламашы Патрик Бакландтың айтуынша, ойынның бастапқы идеясы команда мүшелерінің жарыс ойындарынан жалыққандықтан, соңында қарама-қарсы бағытта жүріп, басқа көліктерге соғылуынан туындаған. Олар осыны мақсат етіп ойын жасаудың мәні бар деп шешті. Дегенмен, жаяу адамдарды қағып өту элементі бар бірнеше ойын жақында ғана шыққан, мысалы, Quarantine және Die Hard Trilogy. 1997 жылы Splat Pack атты қосымша жинақ шығарылды. Ол жаңа трассалар, көліктер, орта, желілік деңгейлер және 3Dfx қолдауын қамтыды. 1998 жылдың 17 ақпанында шыққан Carmageddon Max Pack түпнұсқа ойын мен оның қосымша жинағын бірге ұсынды. Бонустық сыйлық ретінде стратегиялық нұсқаулық, компьютерлік төсегі және Carmageddon логотипі бар былғары кілтсағат қосылды. Интерактивті жетістіктер марапаттарында Max Pack "Жылдың PC Action ойыны" номинациясына ие болды, бұл сыйлықты Интерактивті өнер және ғылым академиясы тапсырды. Gizmondo платформасы үшін ойынның порты жасалып жатты, бірақ оны шығару жоспарланбады. Carmageddon және Splat Pack қосымша жинағы 2012 жылдың 27 қыркүйегінде GOG.com сайтында қазіргі операциялық жүйелерге сәйкес жаңартылып шығарылды. Сонымен қатар, сол жылдың 17 қазанында Apple мобильді құрылғылары (iPod Touch, iPhone, iPad) үшін ойынның порты жарияланды. 2011 жылдың шілде айында Лос-Анджелес қаласы "Carmageddon" атты кең ауқымды медиа кампаниясын бастады, мақсаты 15-17 шілде күндері 405 тас жолының жабылуы туралы жүргізушілерді ескерту болды. Stainless Games бұл сәйкестікті пайдаланып, ойынның ресми сайтында "Л.А. Carmageddon-ды тойлайды" және "Иә, ресми! Carmageddon-ның қайта оралуы туралы жаңалық Калифорнияда үлкен қызығушылық тудырды, сондықтан биліктер ойынға толық апта арнауға шешім қабылдады!" деп жариялап, жаңа Carmageddon шығарылымдарын насихаттады. Android құрылғылары үшін ойынның порты 2013 жылдың 10 мамырында шығарылды.

Дау

Көптеген елдерде (соның ішінде Германияда және қысқа мерзімге Ұлыбританияда) ойынның алғашқы нұсқасы цензураланды. Цензураланған нұсқада адамдардың орнына жасыл қанды зомбилер немесе қара майлы роботтар болды, себебі адам емес кейіпкерлерді басып өту олардың рейтингтік кеңестерімен көбірек қабылданатындықтан. Ұлыбританияда BBFC барлық қан мен зорлық-зомбылықты алып тастамаса, ойынды сертификаттаудан бас тартты. Он айлық шағымдардан кейін BBFC бастапқы нұсқаны мақұлдады. Кейбір елдерде, Бразилия сияқты, ойынға толығымен тыйым салынды. Австралияда ойын MA15+ рейтингімен қысқартусыз жарияланды.

Қабылдау

Stainless Games негізін қалаушылардың мәлімдемесінше, Carmageddon сериясының барлығы екі миллионға жуық данасы сатылған. 2002 жылдың желтоқсанына дейін Carmageddon компьютерлік нұсқасының 118 500 данасы сатылды. GameSpot ойынның ашық, хаотикалық табиғатына ризашылық білдіріп, былай деді: "Carmageddon барлық американдық жарыс ойынының кең таралған танымалдылығын 70-ші жылдардағы культ фильмінің адам өлтіруге бейімділігімен біріктіріп, экранда бес жасар американдық баланың Matchbox және Hot Wheels көліктерімен тудыратын автомобильдік қиындықтарға тең келетін тәжірибе ұсынады". GamePro ойынның қарқындылығы мен ұзақ өмір сүруіне назар бөлгенмен, оның мағынасыз құрту мен қан төгілуге баса назар аударуы дәмсіз және ойын процесіне зиян келтіреді деген аралас пікір білдірді. Сондай-ақ, графиканың сапасының нашар екенін және пернетақта арқылы басқарудың "ашуды тудыратын және жайпақ" екенін атап өтті.

Мұра

Кармагеддонның екі жалғасы болды: Кармагеддон II: Карпокалипс қазір (1998) және Кармагеддон TDR 2000 (2000). SCI 2005 жылдың соңында Кармагеддон 4 ойынын шығаруды жоспарлаған. Ойын туралы ақпарат өте аз болды. 2005 жылдың тамызында SCI (сол кезде Eidos деген атпен жұмыс істеді) белгісіз себептермен Visual Science-тегі әзірлеуді тоқтатты. SCI және Eidos басқа жобаларға көшті, ал Square Enix Europe серияның авторлық құқығын алды.

Қайта іске қосу

Carmageddon: Reincarnation сериясының жаңа өрбуін Stainless Games компаниясы жасады, олар Carmageddon атауына құқықтарды қайта иеленіп, ойынды 2015 жылдың мамырында жариялады. Ойынды Microsoft Windows жүйесіне жүктеуге болады. Ойынды қаржыландырудың бір бөлігі Kickstarter кампаниясы арқылы жүзеге асырылды. Ойынның жаңартылған нұсқасы, Max Damage, келесі жылы Windows, PlayStation 4 және Xbox One платформалары үшін шығарылды.

THQ Nordic

2018 жылы THQ Nordic Carmageddon зияткерлік меншігіне құқықтарды сатып алды. 2021 жылдың 3 тамызында THQ Nordic өздерінің Wreckfest жарыс ойынында Carmageddon тақырыбында турнир өткізілетінін хабарлады. Турнирге "Bleak City" және "Devil's Canyon" атты екі жарыс трассасы, сондай-ақ Max Damage ойынынан Eagle R көлігі қосылған.