Атлант мұхитындағы 2006 жылғы дауыл маусымы

Кіріспе

Атлант мұхитындағы дауыл маусымы

2006 жылғы Атлант мұхитындағы дауыл маусымы 1997 жылдан бері аймақтағы ең әрекетсіз маусым болды, онда тоғыз атаулы дауыл және Ұлттық дауыл орталығы анықтаған бір аталмаған тропикалық дауыл тіркелді. 2006 жыл – 2001 жылдан бері АҚШ-та құрлыққа түспеген алғашқы маусым және 1994 жылдан бері қазан айында тропикалық циклон қалыптаспаған алғашқы маусым. 2003, 2004 және 2005 жылдардағы жоғары белсенділіктен кейін, болжамдар 2006 жылғы маусымның сәл ғана әрекетсіз болатынын күтілген. Бірақ, керісінше, ол орташа деңгейден төмен болды, себебі белсенділіктің төмендеуіне Эль-Ниньоның орташа күшті құбылысының жылдам қалыптасуы, тропикалық Атлант мұхитындағы Сахара ауасының болуы және Бермуда аймағындағы Азор антициклонына қатысты күшті екінші жоғары қысым аймағының тұрақты болуы себеп болды. 2 қазаннан кейін тропикалық циклон тіркелген жоқ. Маусым 10 маусымда Кариб теңізінен АҚШ-тың шығыс жағалауына қарай жылжыған «Альберто» тропикалық даулының қалыптасуымен басталды. «Эрнесто» даулы қатты жаңбырды Гаитиге әкелді және Гаити мен АҚШ-та кем дегенде жеті адамның өліміне тікелей себеп болды. «Эрнестодан» кейін «Хелене» және «Гордон» дауылдары сияқты маусымның ең күшті дауылдарының арасында төрт дауыл қалыптасты. Барлығы, маусымда 14 адам қаза тауып, 500 миллион долларлық зиян келтірді. 2006 жылы 2005 жылдың желтоқсанында пайда болып, қаңтар айының басына дейін сақталған «Зета» тропикалық даулы да тіркелді, мұндай оқиғалардың тарихта екіншісі. Бұл дауыл сол күнтізбелік жылда қалыптасқандықтан, 2005 жылғы маусымның бір бөлігі деп есептеледі.

Маусым алдындағы болжамы

2005 жылдың 5 желтоқсанында Клоцбахтың командасы 2006 жылғы маусымға арналған алғашқы ұзақ мерзімді болжамын жариялады, онда орташадан көп – 17 атаулы дауыл, олардың тоғызы – қатты дауыл, ал бесеуі – 3-ші санатты немесе одан да күшті дауылдар болады деп болжанды. 2006 жылдың 22 мамырында NOAA 2006 жылғы маусымға арналған маусымға дейінгі болжамын шығарды. Болжамға сәйкес, 13–16 атаулы дауыл, олардың 8–10-ы – қатты дауылға, ал 4–6-сы – ірі дауылға айналуы мүмкін.

Маусым ортасындағы перспективалар

2006 жылдың 3 тамызында Клоцбахтың командасы маусымдық болжамын 15 атаулы дауылға дейін төмендетті, олардың 7-сі дауылға, ал 3-і үлкен дауылға айналуы мүмкін екенін атап өтті, сонымен қатар жыл басындағы жағдайларға қарағанда қазіргі жағдай дауылдар үшін аз қолайлы болғанын мәлімдеді. Тропикалық Атлантикадағы теңіз деңгейіндегі қысым мен пассат желдің күші қалыпты деңгейден жоғары болды, ал теңіз беті температурасының аномалиясы төмендеу тенденциясын көрсетті. 2006 жылдың 8 тамызында NOAA маусымдық болжамын 12–15 атаулы дауылға, 7–9 дауылға және 3–4 үлкен дауылға түзетті. Бұл түзетуге себеп – қолайсыз қоршаған орта жағдайлары, Ла-Нинья құбылысының әлсіреуі және АҚШ-тың шығысы мен Атлантиканың батысының үстіндегі "өте тұрақты жоғары қысым белдемінің" болмауы болды. 1 қыркүйекте Клоцбахтың командасы маусымдық болжамын қайта қарап, 13 атаулы дауыл, 5 дауыл және 2 үлкен дауыл болады деген болжам жасады. Команда бір айдан кейін, 3 қазанда, тағы да маусымдық дауылдар санын азайтты, жаңа болжам бойынша 11 атаулы дауыл, 6 дауыл және 2 үлкен дауыл күтілуде, бұл ағымдағы Эль-Ниньо құбылысымен байланысты.

Маусымдық жиынтық

Зета тропикалық дауыл 2005 жылдың 30 желтоқсанында пайда болды және 2006 жылдың 6 қаңтарына дейін жалғасты. Оның өмір сүруінің көп бөлігі 2006 жылы болғанымен, ол ресми түрде 2005 жылғы Атлантика мұхитындағы дауыл маусымының дауылдарының бірі болып саналады, себебі ол сол жылы қалыптасты. Зета, Алис дауылымен бірге, тарихында екі күнтізбелік жылға созылған Солтүстік Атлантикадағы екінші тропикалық циклон атанды. Маусым 2006 жылдың 1 маусымында басталып, 2006 жылдың 30 қарашасында аяқталды. Бұл мерзім әдетте әр жылдың Атлантика бассейнінде тропикалық циклондардың көпшілігі пайда болатын кезеңін көрсетеді. Маусым басталғалы 10 күн өткен соң, Кариб теңізінде Альберто тропикалық дауыл пайда болды. Маусым ішінде Атлантикада тек бір тропикалық циклон – Альберто Мексикаға әсер етті. Ұлттық дауыл орталығы маусым алдында 13–16 атаулы дауыл, 8–10 дауыл және 4–6 ірі дауыл болатынын болжады. Сонымен қатар, Атлантиканың батысындағы теңіз бетінің температурасы орташа деңгейден төмен немесе орташа деңгейге жуық болды. Ал 2005 жылғы маусымда теңіз бетінің температурасы орташадан жоғары болды. Жалпы, маусымның белсенділігі 79 көрсеткішімен төмен жинақталған циклон энергиясы (ACE) арқылы көрінді. ACE – дауылдың күші мен оның қанша уақытқа созылғанының көбейтіндісі, сондықтан ұзаққа созылған дауылдар мен аса күшті дауылдардың ACE көрсеткіші жоғары болады. ACE тек тропикалық дауыл күшіне жеткен немесе одан да күшті тропикалық жүйелерге қатысты толық хабарламалар үшін есептеледі. Субтропикалық циклондар есепке алынбайды.

Альберто тропикалық дауыл

10 маусымда Белиз жағалауындағы кең ауқымды төмен қысым аймағымен байланысты ауа райының бұзылуы, Кариб теңізінің жылы суларында осы маусымның алғашқы тропикалық депрессиясына ұласты. Оңтүстік-батыс тік желдің бастапқыда күшті дамуына кедерес келтіргенімен, Флоридаға жақындағанда депрессия 11 маусымда тропикалық дауылға айналды. Лоп ағысының жылы, терең сулары арқылы өту дамуды жеделдетті, және циклон дауылдық күшке жақын ең жоғары жел жылдамдығына жетті. Континенттік шельфтің салқын суларына өткеннен кейін әлсіреу байқалды, ал Альберто 14 маусымда Флорида штатының Адамс Бич маңына құрлыққа шықты. Альберто Солтүстік Каролинада рекордты жаңбыр жаудырды, ең жоғарғы көрсеткішінде жетті. Флоридада екі адам қаза тапты, ал келген зиян 250 000 долларға (2006 жылғы АҚШ доллары) бағаланды. Кейін дауыл Новая Шотландияның оңтүстігіне қарай 370 шақырымдай жерде төрт теңізшінің жоғалып кетуіне себеп болды. Ол ыдырап, екі төмен қысым аймағын қалдырды. Солтүстік Каролинаға жақын оңтүстік аймақ Берил тропикалық дауылға айналды, ал солтүстік жүйе 16 шілдеде Массачусетс штатының Кейп-Код қаласының оңтүстік-оңтүстік-шығысында экстратропикалық төмен қысымға айналды. Сол күні желдің солтүстік-шығысқа қарай жылы сулар үстінен қозғалғанда, ол соққыдан бөлініп кетті. Конвекция орталыққа жақын дамыды, және жүйе 17 шілдеде Нантакеттен оңтүстік-шығысқа қарай 386 шақырымдай жерде тропикалық депрессияға айналды. Жүйе бастапқыда кең және анық емес болды, бірақ төменгі деңгейдегі айналым 18 шілдеде Солтүстік Каролина жағалауынан шығыс-оңтүстік-шығысқа қарай 465 шақырымдай жерде тропикалық депрессия деп белгіленуге жеткілікті деңгейде ұйымдастырылды. Сол күні депрессия айналымның шығыс жағында ұйымдастырылған жаңбыр жолақтарын қалыптастырды, нәтижесінде NHC оны Берил тропикалық дауылға дейін көтерді. Дауылдың басталуы, әдетте, АҚШ-тың шығыс жағалауына параллель субтропикалық жотаның батыс шетімен солтүстікке қарай қозғалды. Желдің аз қиылуы және қолайлы ағыны бар Берил 20 шілдеде ең жоғары қарқындылығына жетті. Судың салқындауы Берилдің әлсіреуіне себеп болды, өйткені ол жақындап келе жатқан тропосфералық ойыстың алдында солтүстік-шығысқа қарай бұрылды. 21 шілде күні таңертең дауыл Нантакет аралына 85 км/сағ жылдамдықпен соқты. Көп ұзамай Берил экстратропикалық циклонға айналды, ол 22 шілдеде Ньюфаундленд үстінде басқа экстратропикалық циклонмен бірігуге дейін Новая Шотландия арқылы өтті. Дауыл жақындағанда Нантакет аралының оңтүстік жағалауындағы толқындардың биіктігі 3 метрге жетті, нәтижесінде құтқарушылар ағыннан төрт адамды құтқарып алды. Нантакетте жауған жаңбыр мөлшері шамалы болды, желдің күркіреуіне дейін жетті. Оның жолында орташа желдің болғаны, оның ең жоғарғы деңгейі Жаңа Шотландияның оңтүстігінде болды. Дауыл Атлантика Канадасында көшелердің суға батуына және электр қуатының үзілуіне себеп болды.

On June 10, an area of disturbed weather associated with a broad low pressure area off the coast of Belize organized over the warm waters of the Caribbean into the first tropical depression of the season. Southwesterly vertical wind shear initially prevented significant development, but as it moved closer to Florida, the depression strengthened into a tropical storm on June 11. Passing over the warm, deep water of the Loop Current allowed accelerated development, and the cyclone reached its peak winds of , just shy of hurricane strength. Subsequent weakening occurred as it moved over the cooler waters of the continental shelf, and Alberto made landfall near Adams Beach, Florida, on June 14 with winds of about
Alberto caused record rainfall in North Carolina, peaking at In Florida, two people died, and damage was estimated at $250,000 (2006 USD). Later, the storm left four sailors missing about 230 mile (370 km) south of Nova Scotia. It decayed and dissipated, leaving behind two areas of low pressure. The southern area near North Carolina became Tropical Storm Beryl, and the northern system became an extratropical low on July 16, south southeast of Cape Cod, Massachusetts. The system separated itself from the dissipating front later that day while moving northeastward over warm waters. Convection developed near the center, and the system transitioned into a tropical depression early on July 17, about 240 mile (386 km) southeast of Nantucket, Massachusetts. The system was broad and ill defined at first, although the low level circulation became sufficiently organized to be designated a tropical depression on July 18, about 290 mi (465 km) east southeast of the coast of North Carolina. Later that day, the depression developed organized rainbands over the eastern periphery of the circulation, and as a result, the NHC upgraded it to Tropical Storm Beryl. The nascent storm moved generally northward at first along the western periphery of a subtropical ridge, parallel to the East Coast of the United States. With low wind shear and favorable outflow, Beryl intensified to reach a peak intensity of early on July 20. Cooler waters caused Beryl to weaken, as it turned northeastward ahead of an approaching trough. Early on July 21, the storm struck the island of Nantucket with winds of 50 mph (85 km/h). Shortly thereafter, Beryl transitioned into an extratropical cyclone, which moved through Nova Scotia before merging with another extratropical cyclone on July 22 over Newfoundland. Waves along the southern coast of Nantucket reached 10 feet (3 m) in height as the storm approached the island, resulting in four people being rescued by lifeguards from rip currents. Light rainfall, reaching , was recorded on Nantucket, and wind gusts reached The remnants of Tropical Storm Beryl dropped moderate precipitation in Atlantic Canada, with totals of up to ; in some locations of rain fell in an hour. Moderate winds were reported along its path, which peaked at in southern Nova Scotia. The storm caused minor street flooding and power outages across Atlantic Canada.

Крис тропикалық дауыл

Шілде айының соңында тропикалық толқын Африка жағалауынан Атлант мұхитына қарай жылжыды. Осыған байланысты конвекция 1 тамызда Антигуадан шығысқа қарай 160 миль (257 км) жерде тропикалық депрессияға ұласты. Депрессия батысқа қарай жылжып, көп ұзамай Крис тропикалық дауылына айналды, содан кейін АҚШ Виргин аралдарының солтүстік-шығысындағы ең жоғары жел жылдамдығына жетті. Дауыл Багама аралдарына қарай жылжығанда одан әрі күшейіп, дауылға айналады деп болжаныпты. Алайда, Крис желдің қиылысуына тап болып, ұйымдаспады. 4 тамызда дауыл тропикалық депрессияға дейін әлсіреді және 5 тамызда Куба жағалауына жақындағанда тарады. Дауылдың әсері Испаниола және Кубада орташа жауын-шашынмен шектелді. "Royal Caribbean" сияқты круиздік компаниялар дауылдан қашу үшін кемелерін қайта бағыттап жіберді. Пуэрто-Рикода дауылдан жауған жаңбыр Фахардо өзенінің арнасынан асып төгуіне себеп болды. Су тасқыны аралдың солтүстік-шығыс бөлігіндегі тас жолды уақытша жабуға мәжбүр етті. Жаңбыр Испаниоланың, Түркс және Кайкос аралдарының, Багам аралдарының және Кубаның шығыс бөлігінде, сондай-ақ кейбір таулы аймақтарда жауды. Келесі күні толқынның ішінде кең аумақты төмен қысым пайда болды және конвекция әлсірегеніне қарамастан, төмен қысым аймағы жақсы ұйымдастырылып, су температурасы мен жоғары қабаттағы ең төменгі қиылыс депрессияның одан әрі күшеюіне жағдай жасады, сол күні төртінші тропикалық депрессияға айналды. Келесі күні депрессия күшейіп, Кабо-Вердеден оңтүстік-батысқа қарай 300 миль (485 км) жерде орналасқан Дебби тропикалық дауылына айналды. Конвекция орталықтың бір бөлігінде қайта дамыды, сондай-ақ жолақтық құрылымдар да қайта пайда болды. Ұйымдастыру жалғасты және Дебби келесі күні тағы да күшейді. Содан кейін оңтүстік желдің қиылысуы конвекцияны орталықтан солтүстікке ығыстырып, келесі күні Деббиді тропикалық депрессияға дейін әлсіретті. Көп ұзамай Дебби қалдық депрессияға айналды. Деббидің қалдықтары 28 тамызда тарап кеткенге дейін сақталды. Алайда, барлық ескертулер алты сағаттан кейін тоқтатылды, депрессия аралдардан алыстады. Оған қарамастан, депрессия Фогуде 35 миль/сағ (55 км/сағ) жылдамдықпен жел соқты. Дебби Мексика шығанағынан алыс болады деп болжанғанына қарамастан, дауылды қадағалап отырған инвесторлар мұнай орналымдарына тигізетін ықтимал әсерінен мұнай бағасының айтарлықтай өсуіне себеп болды.

In late July, a tropical wave moved off the coast of Africa and traversed the Atlantic Ocean. The associated convection organized and became a tropical depression on August 1 about 160 mile (257 km) east of Antigua. The depression tracked westward and soon intensified into Tropical Storm Chris before reaching peak winds of northeast of the United States Virgin Islands. The storm was forecast to strengthen further and become a hurricane as it moved into the Bahamas. However, Chris began to be affected by wind shear and became disorganized. The storm weakened to a tropical depression on August 4, and dissipated as it approached the Cuban coast on August 5. The storm's effects were limited to moderate rainfall in Hispaniola and Cuba. Cruise lines such as Royal Caribbean re routed their ships to avoid the storm. In Puerto Rico, rainfall from the storm caused the Fajardo River to overflow its banks. The floodwaters temporarily forced a closure of a highway in the northeastern portion of the island. Rainfall reached up to across portions of Hispaniola, the Turks and Caicos, the Bahamas, and eastern Cuba, and reached in some mountainous areas. A broad area of low pressure formed within the wave the next day and despite convection weakening, the area of low pressure remained well organized, becoming Tropical Depression Four later that day with water temperatures and minimal upper level shear conducive for further intensification. The next day, the depression intensified into Tropical Storm Debby about 300 mi (485 km) southwest of Cape Verde. Convection redeveloped over a portion of the center, while banding features redeveloped as well. Organization continued, and Debby once again peaked with the next day. Soon after, southerly wind shear displaced the convection to the north of the center, causing Debby to weaken into a tropical depression the next day. Soon after, Debby degenerated into a remnant low. The remnants of Debby persisted before dissipating on August 28. However, all warnings were discontinued six hours later, the depression moved away from the islands. Despite that, the depression produced a gust of 35 mph (55 km/h) at Fogo Despite Debby being forecast to remain far away from the Gulf of Mexico, investors tracking the storm caused the price of crude oil to rise significantly due to its potential impact to oil installations.

Эрнесто дауылы

Эрнесто дауылы 18 тамызда Африка жағалауынан бастау алған тропикалық толқыннан пайда болды. Толқын батысқа қарай жылжып, Батыс Атлантикаға жетіп, 24 тамызда Уиндуард аралдарының жанында тропикалық депрессияға айналды. Кариб теңізі арқылы батыс-солтүстік бағытта жылжып, 25 тамызда Эрнесто тропикалық дауылға күшейді. 27 тамызда Гаитидің оңтүстік-батысында дауыл қысқа мерзімге қана дауыл статусына ие болды, бірақ құрлыққа тию салдарынан әлсіреп қалды. Эрнесто 28 тамызда таңертең Гуатанамо шығанағына жақын жерде тропикалық дауыл ретінде құрлыққа шықты. Бір кезде дауыл Мексика шығанағында ірі дауылға айналып, Мексика шығанағының жағалауына қауіп төндіруі мүмкін деп болжанды. Алайда, Эрнесто күтілгеннен әлдеқайда шығысқа жылжып, 29 тамызда Флориданың оңтүстік жағалауына тропикалық дауыл ретінде құрлыққа шықты. Эрнесто Флорида арқылы өтіп, Кейп Канаверал маңында құрлықтан шыққанда тропикалық дауыл күшін сақтап қалды, ал 31 тамызда Солтүстік Каролинаға қайтадан құрлыққа шыққанда, дауыл күшіне жуық болды. Эрнесто 1 қыркүйекте Вирджинияда экстратропикалық циклонға айналып, 4 қыркүйекте Квебек үстінде толыққандай тарап кетті. Бермуда, Ливард аралдары, Виргин аралдары және Эспаньола аймағында үлкен толқындар, қайырымды ағыстар мен су астындағы ағындар тіркелді. Флоренс Бермудада желдің күшті соғуына және ауыр жаңбырға әкеп соқты, нәтижесінде 23 000 үй электр қуатынан айырылды. Барлығы, дауыл 200 000 АҚШ долларына (2006 жылғы АҚШ доллары) залал келтірді. Содан кейін Флоренс Ньюфаундлендке экстратропикалық дауыл ретінде қатты жаңбыр әкеліп, бір үйді қиратты және бірнеше үйге шағын зақымдар келтірді. Дауыл салдарынан қаза болғандар жоқ.

Гордон дауылы

1 қыркүйекте Африка жағалауынан тропикалық толқын пайда болды. Толқын бірнеше күн бойы Атлантика мұхитының батысына қарай жылжыды, содан кейін желдің әсері төмендеген аймаққа жетіп, төмен қысым аймағымен бірге тропикалық депрессияға ұйымдасты. Ол шығыс-солтүстік-шығысқа қарай жылжыды және 11 қыркүйекте Атлант мұхитының ашық суларында орналасқан Гордон тропикалық дауылға дейін күшейді. Гордон солтүстікке бұрылып, 13 қыркүйекте дауылға айналды. Ол Саффер-Симпсон шкаласы бойынша 3-ші санатқа дейін күшейіп, 14 қыркүйекте ең жоғары қарқындылығына жетті. Солтүстікке қарай жылжу барысында тропикалық қасиеттерін жоғалта бастады. 20 қыркүйекте жүйе Ұлыбританияға қатты жел мен ауыр жаңбырмен бірге экстратропикалық циклон ретінде әсер етті. Гордонның Ұлыбритания арқылы өтуі кезінде елдегі дауыл салдарынан 120 000 үй электр қуатынан айырылды.

Маусымдық әсерлер

Бұл 2006 жылғы Атлантика мұхитындағы дауыл маусымында қалыптасқан барлық дауылдардың тізімі. Онда олардың атауы, соқтығысу ұзақтығы, ең жоғары санатталуы мен қарқындылығы, әсер еткен аймақтар, келтірген зиян және қаза болғандардың саны көрсетілген. Қашандағы қазалар қосымша және тікелей емес (мысалы, жол апаты тікелей емес қазаға жатады), бірақ бәрібір сол дауылмен байланысты. Зиян мен қазалар дауыл экстратропикалық аймаққа өткенде, толқынға айналғанда немесе төмен қысымды аймақ болғандағы жалпы соманы қамтиды, ал барлық зиян сомасы 2006 жылғы АҚШ долларымен көрсетілген.