Кіріспе

Ассамның 2-ші премьер-министрі

Гопинатх Бордолой (6 маусым 1890 – 5 тамыз 1950) – саясаткер, Үндістан тәуелсіздігі үшін күрескен белсенді және саяси қайраткер, 1946 жылдан 1950 жылға дейін Ассамның 1-ші бас министрі қызметін атқарған. Ол сонымен қатар Солтүстік-Шығыс шекаралық тайпалық аймақтар мен Ассамның шеттетілген және ішінара шеттетілген аймақтар субкомитетінің төрағасы болды. Ол саяси құрал ретінде зорлықсыздық принципін қолдаған Гандидің жақтасы еді. Ассам мен оның халқына деген өзімшілдік және адалдығы үшін Ассамның сол кездегі губернаторы Джейрам Дас Дулатрам оған "Локприя" ("баршаға сүйікті") атағын берді.

Ерте өмір және білім

Гопинат Бордолой 1890 жылғы 6 маусымда Раха қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Буддесвар Бордолой, анасы Пранесуари Бордолой болды. 12 жасында анасынан айырылған. 1907 жылы емтиханды тапсырған соң, Котон колледжіне (бұл кезде Калькутта университетінің құрамындағы колледж, қазір дербес автономды университет) оқуға түсті. Ол I.A. емтиханын 1-ші санатта тапсырды. 1909 жылы беделді Шотланд шіркеу колледжіне (сонымен қатар Калькутта университетінің құрамында) оқуға түсіп, 1911 жылы бітірді. 1914 жылы Калькутта университетінен магистратураны аяқтады. Үш жыл заң оқыды, бірақ соңғы емтиханға түспей, Гувахатиге қайтып келді. Кейін Тарун Рам Фуканның өтінішімен Сонарам орта мектебінің директоры қызметін уақытша атқарды. Сол кезде заңгерлік емтиханға түсіп, 1917 жылы Гувахатиде заңгерлік практикамен айналыса бастады. Гопинат Бордолоидің біртұтас Ассамның бас министрі болуына оның саяси шеберлігі, көрнекті тұлғасы, адалдығы және мінез-құлқы себеп болды, бұл оның әріптестерін ғана емес, түрлі қауым өкілдерін де қызықтырды. Оның қабілеті мен зиялылығының арқасында Ассамдағы Конгресс партиясы күшті саяси күшке айналды. Бас министр ретіндегі ең маңызды еңбектері – жер салығын тоқтату, көшіп келген мұсылмандарға жер беруді тоқтату, жергілікті халықтың құқықтарын қорғау және т.б. Жаңа үкімет ұзаққа созылмады, себебі 1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталды. 1940 жылы Гопинат Бордолои кабинеті Мохандас К. Гандидің тілегімен отставкаға кетті. 1940 жылғы желтоқсанда ол қайтадан тұтқындалды. Бірақ денсаулығының нашарлауына байланысты бір жылға жетпей түрмеден босатылды. 1942 жылғы тамызда «Үндістанды тастау» қозғалысы басталғанда, Конгресс партиясы тыйым салынды және барлық жетекшілері тұтқындалды. Осы уақытта М. Садулла екінші дүниежүзілік соғыста британдықтарға көмектесуге уәде беріп, үкімет құрды және тағы да қауымдық шиеленістерге қатысты. 1944 жылы түрмеден босатылған Гопинат Бордолой басқа жетекшілердің көмегімен үкіметке қарсы күресті бастады. М. Садулла мәселені талқылауға келісті. Келісімге қол жеткізілді, онда барлық саяси тұтқындардың дереу босатылуы, шерулер мен жиналыстарға тыйым салудың алынуы, көшіп келген мұсылмандарды қайта оңалту процесін түзету және т.б. кірді. 1945 жылғы шілдеде британдықтар Үндістан үшін жаңа конституция құру туралы шешім қабылдады, бұл орталық және аймақтық сайлаулар өткізуден кейін іске асырылды. Конгресс партиясы 1946 жылғы сайлауға қатысып, 108 орынның 61-ін алып, Ассамблеядағы басты партияға айналды. Олар үкімет құрды, ал Гопинат Бордолой бірауыздан бас министр болып тағайындалды.

Министрлер кабинетінің комиссиясы мен Бордолоидің рөлі

Британ үкіметі 1946 жылы Үндістанның тәуелсіздігі талаптарын талқылау үшін Кабинет миссиясын құрды. Миссия мүшелері Шимла және Делиде Конгресс пен Мұсылман лигасымен кездесулер өткізді. Олардың жоспарында конституциялық орган құруға үміткерлерді іріктеу үшін штаттарды үш топқа бөлу көзделген, ал үшінші топқа Ассам мен Бенгал кірді. Гопинат Бордолои жоспарда Ассам үшін қауіпті белгілер бар екенін сезінді, себебі бұл Ассамның жергілікті өкілдерінің Бенгалмен салыстырғанда азшылыққа айналуына әкелуі мүмкін еді. Бұл Ассам халқының құқықтарына зор зиян келтіретін еді. Ассам провинциялық Конгресс комитеті топтастыру жоспарына қарсы шығуға шешім қабылдады. Гопинат Бордолои Үндістан Ұлттық Конгресінің жұмыс комитетіне, Кабинет комитетіне және вице-корольге Ассам өкілдері Ассамның конституциясын өздері жасайтынын және топқа қосылу-қосылмау мәселесін өздері шешетінін мәлімдеді. Кейін Кабинет комиссиясы әр штат үшін топтастыру міндетті болады, бірақ қалаған жағдайда кейіннен топтан шығуға болады деп хабарлады. Бұл жағдайды одан әрі уландырды. Бордолои бұл мәселені талқылау үшін Үндістан Ұлттық Конгресінің басшыларымен кездесті, бірақ ешқандай нәтижеге қол жеткізбеді. Содан кейін Ассам Конгресс комитетімен бірге Ассамда жаппай науқан бастауға шешім қабылдады. Тек осыдан кейін ғана Үндістан Ұлттық Конгресінің жұмыс комитеті оларға Ассамблеяда бірауыздан шешім қабылдауға кеңес берді. Кейін Ассамблея мүшелері жұмыс формуласын ұсынды, онда Ассамнан он өкіл ешқандай топқа қосылмай, өздерінің конституциясын жасайды және содан кейін Ұлттық комитетпен бірігіп, Үндістан конституциясын құрады. 1947 жылы лорд Маунтбеттен жаңа вице-король болып тағайындалды. Ол Мұсылман лигасы, Конгресс және Махатма Гандимен жеке-жеке кездесулер өткізді. Олар топтастырудың орнына, мәңгілік шешім ретінде бөлінуге келісті. Үндістан мен Пәкістан тәуелсіз мемлекеттер болып жарияланды. Осылайша, Гопинат Бордолои Ассамның болашағын қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарды, әйтпесе ол Шығыс Пәкістанның құрамына кірер еді. Гопинат Бордолоидің толық бойынан жасалған мүсіні 2002 жылғы 1 қазанда Үндістан Президенті А.П.Дж. Абдул Каламның қатысуымен Парламент үйінде ашылды.