Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солтүстік Африка жылқысы Барб немесе Бербер жылқысы (бербер: Ayis Amaziɣ, ⴰⵢⵢⵙ ⴰⵎⴰⵣⵉⴳ; حصان بربري) – зор күш-қуатқа және төзімділікке ие Солтүстік Африканың мінетін жылқы тұқымы. Ол Магриб аймағының бербер немесе амазиг халқымен тығыз байланысты. Бұл тұқым қазіргі көптеген жылқы тұқымдарына, оның ішінде Солтүстік және Батыс Африкадағы жылқыларға әсер еткен.
North African breed of horse
The Barb or Berber horse (Berber: Ayis Amaziɣ, ⴰⵢⵢⵙ ⴰⵎⴰⵣⵉⴳ; حصان بربري) is a North African breed of riding horse with great hardiness and stamina. It is closely associated with the Berber or Amazigh peoples of the Maghreb. It has influenced a number of modern breeds, including many in northern and western Africa.
Тарих
Еуропаға әкелінген кезде, барбтарды кейде арабтар деп жаңылыстырып қабылдады, бірақ олардың физикалық ерекшеліктері мүлдем бөлек. Еуропалықтар олардың мөлшерінің ұқсас екенін және оларды баптаушылардың бербер мұсылмандары екенін, олар араб тілінде сөйлейтін еді, деп байқады. Мұндай шатасудың бір мысалы – таза қанды тұқымның негізін қалаушылардың бірі болған Годольфин арабтысы, ол араб айғыры болғанымен, тунистік тегіне байланысты "Годольфин барб" деп аталды. Барбтар қазір негізінен Алжир, Марокко, Испания және Оңтүстік Францияда өсіріледі. Солтүстік Африкадағы экономикалық қиындықтардың салдарынан таза қанды барбтардың саны азайып барады. 1987 жылы Алжирде құрылған Барб аттарының әлемдік ұйымы осы тұқымды дамыту және сақтау мақсатында құрылды. 2014 жылы Халықаралық ат спорты федерациясы Нормандияда өткен Әлемдік ат спорты ойындарында барбты Құрметті жылқы деп мойындады.
When imported to Europe, the Barbs were sometimes mistaken for Arabians, although they have distinctly different physical characteristics. The Europeans saw that their size was similar and their handlers were Berber Muslims who spoke Arabic. An example of such confusion is that the Godolphin Arabian, one of the foundation sires of the Thoroughbred, was an Arabian stallion but, due to his Tunisian origins, was referred to as the "Godolphin Barb." The Barb is now bred primarily in Algeria, Morocco, Spain and southern France. Due to difficult economic times in North Africa, the number of purebred Barbs is decreasing. The World Organization of the Barb Horse, founded in Algeria in 1987, was formed to promote and preserve the breed. In 2014, the International Equestrian Federation recognized the Barb horse as their Horse of Honor at the World Equestrian Games in Normandy.
Басқа тұқымдарға әсері
Барб бүкіл әлемдегі жарыс тұқымдарына арабтан басқа ешқандай жылқыға қарағанда көбірек әсер еткен болуы мүмкін. Солтүстік Африкадан келген берберлер VIII ғасырдың басында Еуропаға қазіргі барбтардың алдағы ата-аналары болған аттарын алып келді. Барб аттары Иберия түбегіндегі қоныс аударушылармен бірге 300 жыл бойы Омейядтардың қолдауымен испандық жылқылармен шағылыстырылып, андалусиялық (және лузитанолық) жылқыны шығарды. "Барбария" аттары туралы тарихи жазбаларда 14 ғасырда Англия королі Ричард II-нің меншігінде болған Роан Барбариясы да бар. Барб аттарын басқа еуропалықтар, оның ішінде итальяндықтар да жоғары бағалаған, олардың ақсүйек отбасылары ірі жарыс шаруашылықтарын құрған. 16 ғасырда Генрих VIII Мантуялық Федерико Гонзагадан бірнеше Барбария аттарын сатып алып, жеті бие және бір торыны әкелді. Ол Барбтар мен андалусиялықтарды сатып алуды жалғастырды. Корольдік аңғарлар Кромвельдің кезінде сатылып кеткеннен кейін, Англиядағы жеке меншік иелері Барбтарды бағалай берді және оларды таза тұқымды жылқыны дамыту үшін пайдаланды. Барбтың әсері Аргентиналық Криолло, Пасо Фино және Батыс жарты шардағы көптеген басқа тұқымдарда, соның ішінде американдық кварталдық жылқы, мустанг және аппалузада да көрінеді. Барб басқа тұқымдардың тегін анықтауда маңызды рөл атқарғанына қарамастан, араб жылқысына қарағанда кем танымал, мүмкін, оның сыртқы түрі осылай бағаланбағандықтан. Барбтың басқа да маңызды қасиеттері – оның күш-қуаты мен төзімділігі, азықпен қамтамасыз етудің қиын жағдайында да тірі қалу қабілеті, қысқа қашықтықтағы жылдамдығы мен сенімділігі. Барб аттары "күшті денелі, қысқа, жинақы, салмақты дененің оңай көтерілуіне мүмкіндік беретін, үйренуге құштар және мінезі жұмсақ" деп бағаланған. Осы қасиеттерінің арқасында 16 ғасырдан бастап Париж және Еуропаның басқа да астаналарында аттарды дрессажға да баптады. 16 ғасыр мен одан кейінгі жылдары патшалық тұлғалардың жылқы үстіндегі портреттерінде көбінесе олар дрессаж позында бейнеленген.
The Barb may have had more influence on the racing breeds throughout the world than any other horse except the Arabian. Berber invaders from North Africa took their horses, the forerunners of today's Barbs, to Europe from the early eighth century onwards. Once established with settlers on the Iberian peninsula, the Barb horse was bred with Spanish stock under 300 years of Umayyad patronage to develop the Andalusian (and the Lusitano). Historical references to "Barbary" horses include Roan Barbary, owned by King Richard II of England in the 14th century. The Barb horses were valued by other Europeans, including the Italians, whose noble families established large racing stables. During the 16th century, Henry VIII purchased a number of Barbary horses from Federico Gonzaga of Mantua, importing seven mares and a stallion. He continued to buy other Barbs and Andalusians. After the Royal Stables were sold off under Cromwell, private owners in England continued to value the Barbs and used them to develop the Thoroughbred. The influence of the Barb is also evident in the Argentinian Criollo, the Paso Fino, and many other Western Hemisphere breeds, including the American Quarter Horse, the Mustang and the Appaloosa. Despite its importance as a progenitor of other breeds, the Barb is less renowned than the Arab, possibly because it was considered a less attractive looking breed. In other important qualities, the Barb has the same stamina and endurance, the same ability to thrive on meager rations, and the same sure footedness and speed over short distances. The Barb also was valued for its "strong, short coupled body, perfect for collection— the posture that makes weight bearing easiest for the horse—its eagerness to learn and its gentle nature." Because of these characteristics, beginning in the 16th century, the horses were also trained for dressage, in Paris and other European capitals. Sixteenth century and later portraits of royalty on horses frequently portrayed the latter in dressage positions.