Кіріспе

Американдық кәсіпкер және қайырымды (1933–2021)

Эли Брод (/b//r//oʊ//d/ BROHD'; 6 маусым 1933 – 30 сәуір 2021) – американдық кәсіпкер және қайырымды. 2019 жылғы маусымда Forbes журналы оны әлемдегі 233-ші, ал АҚШ-тағы 78-ші ең бай адам деп санады, оның күйі 6,7 миллиард долларға бағаланды. Ол мемлекеттік мектептерді (K–12) чартерлік мектеп моделіне өзгертуге, ғылыми және медициналық зерттеулерге, сондай-ақ көркем және сахналық өнерге жасаған қайырымдылық үлесімен белгілі болды.

Ерте өмір

Брод 1933 жылғы 6 маусымда Нью-Йорк қаласының Бронкс ауданында дүниеге келді. Оның әкесі – үй бояушы, анасы – киім тігуші болған. Брод Детройт мемлекеттік мектептерінде оқып, 1951 жылы Детройт орталық орта мектебін бітірді. 1963 жылы Брод компанияны Лос-Анджелеске көшірді. Одан кейін Кауфман зейнетке шығып, әйелі Глория Кауфманмен бірге белгілі қайырымдастық жұмыстарымен айналысты. Брод Sun Life компаниясын зейнетақы жинақтау саласындағы қуатты SunAmerica компаниясына айналдырды. SunAmerica 1989 жылы акционерлік қоғамға айналып, оның 42% үлесі Бродқа тиесілі болды. 1998 жылы ол үш апталық құпия келіссөздерден кейін SunAmerica компаниясын American International Group (AIG) компаниясына 17,8 миллиард долларға сатты. Брод 1999 жылға дейін SunAmerica компаниясының бас директоры болып қызмет етті, содан кейін қайырымдастыққа толық уақыт арнау үшін қызметтен кетті.

Жазу

2012 жылы Бродтың «Негізсіз болу өнері: Дәстүрлі емес ойлау сабақтары» кітабы Wiley and Sons баспасынан шықты және New York Times, Wall Street Journal, USA Today және Washington Post тізіміндегі ең сатылымды кітаптардың бірі болды. 2019 жылдың маусым айында The New York Times газеті Бродтың байлық салығын қолдау туралы пікір мақаласын жариялады.

Қайырымдылық және азаматтық белсенділік

Эли мен Эдит Броуд Broad Foundation және Broad Art Foundation сияқты Broad Foundation-терді құрды. Бұл ұйымдардың активтері 2,5 миллиард долларға жетеді. 2010 жылы құрылған жылдың өзінде Бродтар Giving Pledge-ке қол қойды, бұл бай адамдардың өз байлықтарының кем дегенде жартысын қайырымдылыққа беруге берген міндеттемесі. Бродтар жеке өзі байлықтарының 75%-ын қайырымдылыққа беруге уәде берді. 2017 жылдың қазан айына дейін Бродтар K 12 мемлекеттік мектептерін қолдау, ғылыми және медициналық зерттеулерді дамыту және заманауи өнерді мүмкіндігінше көп адамға жеткізу үшін 4 миллиардтан астам доллар жұмсады. Брод қордың мүшесі ретінде қалатынын және Broad Museum кеңесіндегі қызметін жалғастыратынын мәлімдеді. Брод денсаулығының жақсы екенін және "бір қадам артқа шегіну" уақыты келгенін айтты.

Білім

Eli and Edythe Broad Foundation білім беру жұмысының мақсаты – мүмкіндігі шектеулі қауымдастықтардағы оқушыларға білім алу мүмкіндіктерін кеңейту, осылайша олардың толыққанды әлеуетін іске асыруға көмектесу. 1999 жылы құрылғаннан бері қор 650 миллион доллар көлемінде гранттар берді. 2001 жылы Брод мектеп жүйесінің басшыларын дамытуға бағытталған «Брод орталығы» коммерциялық емес ұйымы құрылды. Broad Prize сыйлығы Америкадағы үлкен қалалық мектеп округтерінің оқушылар үлпаларын жақсартудағы және аз қамтылған оқушылар мен түрлі этникалық топтар арасындағы үлпалардың алшақтығын қысқартудағы ең үлкен жетістіктерін мойындады. 2012 жылы қор Мемлекеттік жарғылық мектептерге арналған Broad Prize сыйлығын тағайындады, ол елдегі ең үздік жарғылық басқару ұйымына 250 000 доллар сыйлық берді. 17 жыл ішінде жалпы сомасы 18 миллион долларға жуық сыйлық ақшасы колледж стипендияларын және колледжге дайындық бағдарламаларын қолдауға жұмсалды. Екі сыйлық та 2019 жылы ресми түрде тоқтатылды. Коммерциялық емес ұйымға екі жоғары іріктеуден өтетін кәсіби даму бағдарламасы кіреді: Broad Academy және Қалалық білім берудегі Broad Residency. Broad Academy қалалық мемлекеттік мектеп округтерінің, мемлекеттік жарғылық мектептер желілерінің және мемлекеттік білім беру департаменттерінің қазіргі және болашақ суперинтенданттарын ұйымдарының тиімділігін арттыру және олардың әсерін күшейту жұмыстарында қолдайды. Қалалық білім берудегі Broad Residency – екі жылдық бағдарлама, ол білім беру саласында аккредиттелген магистр дәрежесін алумен қатар қалалық мемлекеттік мектептерде басқарушылық лауазымдарда жұмыс істейтін жас және орта деңгейдегі мамандарды үйлестіреді.

Шарт мектептері

2015 жылы Los Angeles Times газеті Eli and Edythe Broad Foundation және басқа да чартер мектептерін қолдайтындар дайындаған 44 беттік құпия ұсынысты алды, ол Лос-Анджелес мемлекеттік мектептерінің 50 пайызын чартерлік мектептерге айналдыру мақсатында жасалған. Осының нәтижесінде Great Public Schools Now атты коммерциялық емес ұйым құрылды.

Өнер

Брод 1979 жылы Лос-Анджелестегі Қазіргі заманғы өнер мұражайының құрылтайшы төрағасы болды және 1984 жылға дейін басқарма төрағасы қызметін атқарды. Ол мұражайдың алғашқы директорын таңдап алды және мұражай үшін Панза коллекциясын сатып алу бойынша келіссөздер жүргізді. 2008 жылы Broad қоры мұражайға 30 миллион доллар сыйлады. Бұл сыйлық мұражайдың тәуелсіздігін сақтап, Лос-Анджелес округінің өнер мұражайымен (LACMA) бірігуден бас тарту шартымен берілді. Брод Лос-Анджелес округінің өнер мұражайының (LACMA) өмір бойына сенімді мүшесі болды. 2003 жылы Broad қоры мұражайды жаңғырту және Broad Contemporary Art Museum құру, сондай-ақ өнер сатып алу қорын дамыту мақсатында 60 миллион доллар бөлді. Бродтар Ричард Вагнердің "Der Ring des Nibelungen" опера циклын 2009–2010 маусымда Лос-Анджелеске әкелу үшін Лос-Анджелес операсына 6 миллион доллар сыйлады. 2013 жылдың маусым айында Бродтар L.A. Opera-ның бас директоры лауазымын (2019 жылы қызметтен кеткен Пласидо Доминго осы лауазымды атқарған) қаржыландыруды жалғастыру үшін 7 миллион доллар берді. Бродтар 2008 жылы Санта-Моника колледжіндегі музыка және сахналық өнер орталығы үшін, Eli and Edythe Broad Stage үшін және оған іргелес Edye Black Box қойылымдар алаңы үшін 10 миллион долларлық бағдарламалық қор құруға қаражат бөлді. Барлығы, Бродтар Лос-Анджелес өнер мекемелеріне шамамен 1 миллиард доллар көмектесті. Брод Лос-Анджелесті "дүниежүзінің мәдени астанасы" деп атады.

Кең

2010 жылдың тамызында Эли Броуд Лос-Анджелесте заманауи өнер мұражайын салуды жариялады. Дилер Скофидио + Ренфро архитектуралық конкурс арқылы шамамен 120 000 шаршы фут (11 148 шаршы метр) аумақты, көрме алаңдарын, кеңселерді және автотұрақтарды қамтитын мұражайды жобалауға таңдалды. 2015 жылдың ақпан айында мұражай салынып жатқан кезде, арнайы инсталляцияның алдын ала көрсетіліміне шамамен 3500 адам келді. «The Broad» мұражайы 2015 жылдың 20 қыркүйегінде, жексенбі күні Бродтар тарапынан ашылды. Бүгінгі күнге дейін ол 2,5 миллионнан астам келушіні қабылдады.

Гранд-авеню жобасы

2000 жылы Брод Лос-Анджелестегі Гранд-авенюді одан әрі дамытуды үйлестіріп, қадағалауды жүзеге асырған Гранд-авеню комитетін құрды. Ол 2003 жылдың қазан айында есігін ашқан Уолт Дисней концерт залын салуға арналған қайырымдылық науқанына қатысты. Брод жобаны жүзеге асырушы Related Companies компаниясынан Grand Park-ты 2012 жылдың жазында ашуға мүмкіндік берген 50 миллион долларлық авансты алуда шешуші роль атқарды.

Жоғары білім беру филантропиялық жұмыс

Бродтың алғашқы қоғамдық кеңес мүшелігі және білім беруге салған маңызды инвестициясы 1970 жылы Питцер колледжіне 10 миллион доллар көлеміндегі үлесі болды. 1973 жылы ол оқу орнының басқарма төрағасы болып тағайындалды. 1991 жылы Брод өзі бітірген, Мичиган мемлекеттік университетінде (MSU) күндізгі MBA бағдарламасы үшін Илай Брод бизнес мектебі мен Илай Брод басқару мектебіне 20 миллион доллар қаржы бөлді. Бродтар Илай мен Эдит Л. Брод атындағы бизнес кафедрасының деканы лауазымын қаржыландыруға 5 миллион доллар берді. 2000 жылы Брод Ричард Мейердің жобалауымен салынған UCLA-дағы Broad Art Center-ге 23,2 миллион доллар сыйлады. Элай мен Эдит Броуд архитектура саласындағы сыйлықтың иегері Заха Хадид жобалаған Элай мен Эдит Броуд атындағы өнер мұражайын салуға MSU-ға 28 миллион доллар бөлді. Мұражай 2012 жылдың қараша айында ашылды. 2014 жылы Broad Foundation MSU-дегі Broad Art Museum-ге көрмелерді қолдау үшін 5 миллион долларлық сыйлық жариялады. Сол жылы Бродтар сондай-ақ Илай Брод бизнес мектебін кеңейтуге 25 миллион долларлық грант жариялады, осылайша жұбайлардың MSU-ға салған жалпы үлесі шамамен 100 миллион долларға жетті.

Ғылыми және медициналық зерттеулер

Broad Foundation ғылыми және медициналық зерттеулерге алғашқы ірі инвестициясын ішек қабыну аурулары (ІҚБ) саласында жасады. Содан бері қор геномика және дің жасушаларын зерттеуге бағытталған өрісін кеңейтті. 2001 жылы Бродтар ІҚБ-ны емдеуді дамыту үшін инновациялық зерттеулерді қаржыландыру мақсатында "Broad медициналық зерттеулер бағдарламасын" құрды. 2013 жылы бұл бағдарлама Американың Крон және колит қорымен біріктірілді. 2003 жылы Эли мен Эдит Броуд MIT және Гарвардтың Broad институтын құру үшін 100 миллион долларлық бастапқы қаржыны бөлді. Институттың мақсаты – геномиканы пайдаланып адам ауруларының биологиясын түсіну арқылы адам денсаулығын жақсарту және жаңа терапиялық бағыттарды қалыптастыру. Келесі жылы олар тағы 100 миллион доллар, ал 2009 жылы институтты тәуелсіз коммерциялық емес ұйымға айналдыру және оның қорын құру үшін тағы 400 миллион доллар берді. Қазіргі таңда Broad институты 4000-нан астам ғалымды біріктіреді және жылдық бюджеті 400 миллион доллардан асады. Оңтүстік Калифорния университетіндегі (USC) Эли және Эдит Броудтың регенеративтік медицина және дің жасушаларын зерттеу орталығы – бұл сайлаушылар құрған Калифорниялық регенеративтік медицина институты, USC-дің Keck медицина мектебі және 2006 жылы 30 миллион доллар көмек көрсеткен Эли мен Эдит Броуд қоры арасындағы мемлекеттік-жеке серіктестіктің нәтижесі. 2007 жылы Бродтар Лос-Анджелестегі Калифорния университетінің (UCLA) Эли және Эдит Броудтың регенеративтік медицина және дің жасушаларын зерттеу орталығына 20 миллион доллар сыйлады. Бір жыл өткен соң, олар Сан-Францискодағы Калифорния университетіне Эли мен Эдит Броудтың регенерациялық медицина және дің жасушаларын зерттеу орталығының жаңа кеңсесіне үлкен қаржылай көмек көрсетті, ол 2011 жылдың ақпан айында ашылды. Эли Брод сонымен қатар Калифорния технология институтының (Caltech) қамқорлар кеңесінің өмірлік мүшесі болды және ол Биологиялық ғылымдар орталығын қаржыландырды. 2009 жылы Бродтар Caltech және UCLA-дағы Трансляциялық медицина орталығын қаржыландыру үшін 5 миллион доллар бөлді. 2018 жылы Бродтар Caltech-тің экс-президенті Дэвид Балтимордың құрметіне профессорлық қызметін құру үшін Caltech-ке 5 миллион доллар беруге уәде берді.

Қаруларды бақылау

2009 жылдан бастап Broad Foundation UC Davis Медициналық мектебі мен Медициналық орталығының Зорлық-зомбылықтың алдын алу зерттеу бағдарламасында атыс қаруларына байланысты зорлық-зомбылық және қару қауіпсіздігі заңдарындағы кемшіліктерді зерттеуді қаржыландырды. 2013 жылдың тамызында Брод Колорадо Сенатының президенті Джон Морс пен сенатор Анжела Жиронды қайта шақыруға қарсы 250 000 доллар сыйлық берді. Олар қаруды бақылау шараларын, соның ішінде 15 оқтан артық сыйымдылығы бар дүңгіршектерге тыйым салуды қолдағандары үшін қайта шақырылып жатқан болатын. Брод 2014 жылы құрылған Everytown For Gun Safety қаруды бақылау тобының кеңесші комитетіне кірді. 2018 жылы ол осы топқа 1 миллион доллар көмектесетінін уәделеді.

Көркем туындылар жинағы

Илай Броудты өнер әлеміне әйелі Эдиттің коллекция жинауға деген қызығушылығы әкелді. Олардың алғашқы маңызды сатып алуы 1973 жылы болды, ол Эдьемен бірге Ван Гогтың "Cabanes a Saintes Maries, 1888" атты суретін сатып алды. Өнер коллекционері және MCA бас директоры Тафт Шрайбер оларға кеңесші болды. Бродтардың алғашқы сатып алуларында Миро, Пикассо және Матисстің танымал туындылары болды. Көп ұзамай, олар Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі өнерге назар аудара бастады. Илай мен Эдит Броуд 1984 жылы өнер қорын құрды, мақсаты – олардың кең заманауи өнер коллекциясын көпшілікке қолжетімді ету. Бродтардың соғыстан кейінгі және заманауи өнерге бағытталған екі коллекциясы бар: дерлік 600 туындыдан тұратын жеке коллекциясы және Broad Art Foundation қорының шамамен 1500 туындыдан тұратын коллекциясы. Олардың коллекциясының 40 пайызы дилер Ларри Гагосиан арқылы сатып алынған.

Жеке өмір

1990 жылдардың басында Бродтар Франк О. Гериге Брентвудтағы негізгі үйін жобалауды тапсырды. Оны Геридің бастапқы жобалары негізінде Лэнгдон Уилсон архитектура фирмасы салды. 1990 жылдардың соңында Брод Малибудағы екі учаскеге 5,65 миллион доллар төледі және Ричард Мейерге жағалаудағы үйді жобалауды тапсырды, ол 2002 жылы аяқталды. Бродтың қайтыс болғаннан кейін екі ай өткен соң үй 51,65 миллион долларға сатылды. Брод 2021 жылдың 30 сәуірінде Лос-Анджелестегі Синай медициналық орталығында ұзақ аурудан кейін 87 жасында қайтыс болды. 1998 жылы ол Америка жетістіктері академиясының Алтын тақта сыйлығымен марапатталды. 2004 жылдан 2009 жылға дейін Смитсондар институтының регенті болып қызмет етті. 2007 жылы Карнеги медалін және 2009 жылдың наурыз айында Дэвид Рокфеллер сыйлығын алды. 2013 жылдың қазан айында Бродтарға Philanthropy Roundtable ұйымының Уильям Э. Саймон филантропиялық көшбасшылық сыйлығы табысталды. Брод Future Generation Art Prize кеңесінің құрамында болды. 2016 жылы ол Time журналының "Ең ықпалды 100 адам" тізіміне енді. 2018 жылы Брод пен оның әйелі Вашингтондағы Джон Ф. Кеннеди атындағы сахналық өнер орталығындағы ең көрнекті қайырымдастықтары ретінде танылды. Осы жылы олар American Federation of the Arts мәдени көшбасшылық сыйлығымен марапатталды. 2019 жылы олар Оңтүстік Калифорния университетінен құрметті ғылыми дәреже алды.