Кіріспе
Американдық инвестор және меценат (1930 жылы туған) Уоррен Эдвард Баффетт (/bʌ//f//ɪ//t/ BUFit; 1930 жылдың 30 тамызында туған) – американдық бизнесмен, инвестор және меценат, қазіргі уақытта Berkshire Hathaway компаниясының негізін қалаушы, төрағасы және бас директоры. Инвестициялық табысының нәтижесінде Баффет әлемдегі ең танымал инвесторлардың біріне айналды. 2024 жылдың сәуір айына қарай, оның таза байлығы 139 миллиард долларды құрады, бұл оны әлемдегі тоғызыншы ең бай адамға айналдырды. Баффет Небраска штатының Омаха қаласында дүниеге келген. АҚШ конгрессмені және бизнесмен Говард Баффеттің ұлы, ол жастығынан бизнес пен инвестицияларға қызығушылық танытқан. 1947 жылы Пенсильвания университетінің Уортон мектебіне түсіп, 19 жасында Небраска университетін бітірген. Одан кейін Колумбия бизнес мектебін бітірді, онда Бенджамин Грэмнің құндылық инвестициялау тұжырымдамасы негізінде инвестициялық философиясын қалыптастырды. Экономикалық білімін жетілдіру үшін Нью-Йорк қаржы институтына оқуға түсіп, жақын арада бизнеспен айналыса бастады. Кейіннен ол Грэммен бірге бірнеше бизнес-жобалар мен инвестициялық серіктестіктер құрды. 1956 жылы Buffett Partnership Ltd. компаниясын құрды, ал оның инвестициялық фирмасы ақырында Berkshire Hathaway тоқыма өндірісі фирмасын сатып алып, оның атын өзгертіп, диверсификацияланған холдинг компания құрды. 1970 жылы Баффет компанияның төрағасы және басты акционері болды. 1978 жылы Баффеттің серіктесі және ұзақ жылдар бойы бизнес әріптесі Чарли Мангер вице-төраға болып қосылды. 1970 жылдан бері Баффет Американың ең ірі холдинг компанияларының және әлемдегі жетекші корпоративтік конгломераттардың бірі – Berkshire Hathaway компаниясының төрағасы және ең ірі акционері болып табылады. Әлемдік БАҚ оны бизнесі мен инвестициялық табысының арқасында үлкен байлық жинағандықтан «Омаханың оракулы» немесе «Данасы» деп атайды. Баффет құндылық инвестициялау принциптерін ұстануымен және байлығына қарамастан қарапайымдылығымен танымал. Баффет байлығының 99 пайызын қайырымдылыққа, негізінен Билл мен Мелинда Гейтс қоры арқылы беруге уәде берген. 2010 жылы Билл Гейтспен бірге «Giving Pledge» бағдарламасын құрды, онда миллиардерлер байлықтарының кем дегенде жартысын қайырымдылыққа беруге міндеттенді. Ол білімін Rose Hill Elementary School мектебінде бастады. 1942 жылы оның әкесі АҚШ Конгресіне төрт мерзімге сайланды, ал отбасы Вашингтонға көшкеннен кейін Уоррен бастауыш мектепті бітіріп, Alice Deal Junior High School мектебіне оқыды және 1947 жылы Woodrow Wilson High School мектебін бітірді, оның жоғары сынып оқушыларының жылнамасында: «математиканы жақсы көреді; болашақ қор брокері» деп жазылған. Орта мектепті бітіргеннен кейін және қосымша кәсіпкерлік және инвестициялық жобаларында табысқа жеткеннен кейін Баффет колледжді тастап, тікелей бизнеске кіргісі келді, бірақ әкесі оның қалауын қабылдамады. Баффет жас кезінде бизнеске және инвестицияларға қызығушылық танытқан. 7 жасында Омаха қалалық кітапханасынан алған «1000 доллар табудың мың жолы» атты кітап оған үлкен әсер еткен. Баффеттің балалық шағының көп бөлігі кәсіпкерлік әрекеттермен өтті. Оның алғашқы бизнес-жобаларының бірі – үйден-үйге шайнама жеміс, Coca-Cola және апталық журналдарды сату. Ол әкесінің азық-түлік дүкенінде жұмыс істеген. Орта мектепте оқып жүрген кезінде газет таратып, гольф доптары мен маркаларды сатудан, сондай-ақ автомобильдерді жуудан ақша тапқан. 1944 жылы алғашқы табыс салығын толтырғанда Баффет велосипеді мен сағатын пайдаланғаны үшін 35 доллар шегерім сұраған. 1945 жылы, орта мектептің екінші курсында, Баффет пен оның досы 25 долларға қолданылған флипер машинасын сатып алып, жергілікті шаштаразға орнатқан. Бірнеше ай ішінде Омахадағы үш шаштаразға бірнеше машина орнатылды. Кейіннен олар бұл бизнесті соғыс ардагеріне 1200 долларға сатқан. Баффеттің қор нарығы мен инвестицияларға деген қызығушылығы мектеп кезінде әкесінің брокерлік кеңсесіне жақын орналасқан аймақтық қор брокерлігінің клиенттер залында өткізген уақытына дейін жетеді. Оның әкесі жас Уорреннің бизнес пен инвестицияларға деген қызығушылығын арттыруға тырысқан, тіпті оны 10 жасында Нью-Йорк қор биржасына алып барған. 11 жасында ол өзі үшін Cities Service Preferred компаниясының үш акциясын және сеңлісі Дорис Баффет үшін үш акцияны сатып алған (ол да меценат болған). 15 жасында Уоррен Washington Post газетін жеткізу арқылы айына 175 доллардан астам табыс тапқан. Орта мектепте ол әкесіне тиесілі бизнеске инвестиция салған және 40 акрлық шаруашылық жерді жалға берген шаруаға сатып алған. Ол 14 жасында 1200 доллар жинаған ақшасына жер сатып алған. Кейін ол Небраска университетіне ауысып, 19 жасында бизнес әкімшілігі саласындағы бакалавр ғылымы дәрежесін алған. Гарвард бизнес мектебіне түсуден бас тартылғаннан кейін Баффет Бенджамин Грэм онда оқытатынын білгеннен кейін Колумбия университетінің Колумбия бизнес мектебіне түсті. 1951 жылы Колумбияда экономика ғылымының магистрі дәрежесін алған. Бітіргеннен кейін Баффет Нью-Йорк қаржы институтына оқуға түсті. Инвестициялаудың негізгі идеялары – акцияларды бизнес ретінде қарау, нарықтың құбылуын өзіңізге пайдалы ету және қауіпсіздік шегін іздеу. Осыны Бен Грэм бізге үйретті. Жүз жылдан кейін де олар инвестициялаудың негізгі тасқаластары болып қала береді.
Warren Edward Buffett ('/b//ʌ//f//ᵻ//t/ BUFit; born August 30, 1930) is an American businessman, investor, and philanthropist who currently serves as the co founder, chairman and CEO of Berkshire Hathaway. As a result of his investment success, Buffett is one of the best known investors in the world. As of April 2024, he had a net worth of $139 billion, making him the ninth richest person in the world. Buffett was born in Omaha, Nebraska. The son of US congressman and businessman Howard Buffett, he developed an interest in business and investing during his youth. He entered the Wharton School of the University of Pennsylvania in 1947 before graduating from the University of Nebraska at 19. He went on to graduate from Columbia Business School, where he molded his investment philosophy around the concept of value investing pioneered by Benjamin Graham. He attended New York Institute of Finance to focus on his economics background and soon pursued a business career. He later began various business ventures and investment partnerships, including one with Graham. He created Buffett Partnership Ltd. in 1956 and his investment firm eventually acquired a textile manufacturing firm, Berkshire Hathaway, assuming its name to create a diversified holding company. Buffett emerged as the company's chairman and majority shareholder in 1970. In 1978, fellow investor and long time business associate Charlie Munger joined Buffett as vice chairman. Since 1970, Buffett has presided as the chairman and largest shareholder of Berkshire Hathaway, one of America's foremost holding companies and world's leading corporate conglomerates. He has been referred to as the "Oracle" or "Sage" of Omaha by global media as a result of having accumulated a massive fortune derived from his business and investment success. He is noted for his adherence to the principles of value investing, and his frugality despite his wealth. Buffett has pledged to give away 99 percent of his fortune to philanthropic causes, primarily via the Bill & Melinda Gates Foundation. He founded the Giving Pledge in 2010 with Bill Gates, whereby billionaires pledge to give away at least half of their fortunes. He began his education at Rose Hill Elementary School. In 1942, his father was elected to the first of four terms in the United States Congress, and after moving with his family to Washington, D. C., Warren finished elementary school, attended Alice Deal Junior High School and graduated from what was then Woodrow Wilson High School in 1947, where his senior yearbook picture reads: "likes math; a future stockbroker". After finishing high school and finding success with his side entrepreneurial and investment ventures, Buffett wanted to skip college to go directly into business but was overruled by his father. Buffett showcased an interest in business and investing at a young age. He was inspired by a book he borrowed from the Omaha public library at age seven, One Thousand Ways to Make $1000. Much of Buffett's early childhood years were enlivened with entrepreneurial ventures. In one of his first business ventures, Buffett sold chewing gum, Coca Cola, and weekly magazines door to door. He worked in his grandfather's grocery store. While still in high school, he made money delivering newspapers, selling golf balls and stamps, and detailing cars, among other means. On his first income tax return in 1944, Buffett took a $35 deduction for the use of his bicycle and watch on his paper route. In 1945, as a high school sophomore, Buffett and a friend spent $25 to purchase a used pinball machine, which they placed in the local barber shop. Within months, they owned several machines in three different barber shops across Omaha. They later sold the business to a war veteran for a tidy sum of $1200. Buffett's interest in the stock market and investing dated back to his schoolboy days he spent in the customers' lounge of a regional stock brokerage near his father's own brokerage office. His father took interest in cultivating and educating the young Warren's curiosity surrounding the subject of business and investing, even at one point taking him to visit the New York Stock Exchange when he was 10. At 11, he bought three shares of Cities Service Preferred for himself, and three for his sister Doris Buffett (who also became a philanthropist). At 15, Warren made more than $175 monthly delivering Washington Post newspapers. In high school, he invested in a business owned by his father and bought a 40 acre farm worked by a tenant farmer. He bought the land when he was 14 years old with $1,200 of his savings. He then transferred to the University of Nebraska where at 19, he graduated with a Bachelor of Science in business administration. After being rejected by Harvard Business School, Buffett enrolled at Columbia Business School of Columbia University upon learning that Benjamin Graham taught there. He earned a Master of Science in economics from Columbia in 1951. After graduating, Buffett attended the New York Institute of Finance. The basic ideas of investing are to look at stocks as business, use the market's fluctuations to your advantage, and seek a margin of safety. That's what Ben Graham taught us. A hundred years from now they will still be the cornerstones of investing.|Warren Buffett
Кәсіпкерлік мансабының алғашқы жылдары
Баффет 1951 жылдан 1954 жылға дейін Баффет Фальк & Co. компаниясында инвестициялық сатушы ретінде жұмыс істеді; 1954 жылдан 1956 жылға дейін Graham Newman Corp. компаниясында бағалы қағаздарды талдаушы ретінде; 1956 жылдан 1969 жылға дейін Buffett Partnership, Ltd. компаниясында жалпы серіктес ретінде; ал 1970 жылдан Berkshire Hathaway Inc. компаниясының төрағасы және бас директоры болып жұмыс істеді. 1951 жылы Баффет Грэмнің GEICO сақтандыру компаниясының директорлар кеңесінде екенін білді. Сенбі күні Вашингтонға пойызбен бара жатып, GEICO штаб-пәтерінің есігін соғып, күзетші кіргізіп алды. Ол жерде ол GEICO вице-президенті Лоример Дэвидсонмен кездесті және екеуі сақтандыру бизнесі туралы сағаттап әңгімелесті. Дэвидсон кейін Баффеттің өмір бойына досы және үлкен әсеріне ие болды, сондай-ақ ол Баффетті он бес минуттан кейін "ерекше адам" деп тапқанын еске алды. Баффет Уолл-стритте жұмыс істегісі келді, бірақ әкесі де, Бен Грэм да оны одан бас тартып кеңес берді. Ол Грэмге ақысыз жұмыс істеуге ұсыныс жасады, бірақ Грэм бас тартты. Баффет Омахаға оралып, Дэйл Карнегидің көпшілік алдында сөйлеу курсын оқығанда акциялық брокер болып жұмыс істеді. Оқыған білімін пайдаланып, Небраска университетінің Омахадағы кешкі "Инвестициялық принциптер" сабағын оқытуға сенімді болды. Оның студенттерінің орташа жасы өзінен екі есе асып түсті. Осы уақытта ол қосымша инвестиция ретінде Синклер жанармай бекетін сатып алды, бірақ ол табысты болмады. 1952 жылы Баффет Сьюзан Томпсонға Дунди пресвитериан шіркеуінде үйленді. Келесі жылы олардың тұңғыш қызы Сьюзан Элис дүниеге келді. 1954 жылы Баффет Бенджамин Грэмнің серіктестігінде жұмысқа қабылданды. Оның бастапқы жалақысы жылына 12 000 доллар болды (қазіргі шамамен $). Ол жерде ол Уолтер Шлосспен тығыз жұмыс істеді. Грэм акцияларды таңдауда олардың бағасы мен нақты құндылығы арасындағы арақатынасты ескере отырып, қауіпсіздіктің кең маржасын қамтамасыз етуді талап етті. Сол жылы Баффеттердің екінші баласы Говард Грэм дүниеге келді. 1956 жылы Бенджамин Грэм зейнетке шығып, серіктестігін жапты. Осы кезде Баффеттің жеке жинақтары 174 000 доллардан асты (қазіргі шамамен 1 миллион доллар), сонымен қатар ол Баффет Партнершип Лтд-ді құрды. 1957 жылы Баффет үш инвестициялық серіктестікпен айналысты. Ол Омахада бес бөлмелі үй сатып алды, онда ол әлі күнге дейін тұрады. 1958 жылы Баффеттердің үшінші баласы Питер Эндрю дүниеге келді. Баффет сол жылы бес серіктестікті басқарды. 1959 жылы компания алты серіктестікке дейін өсті және Баффет болашақ серіктесі Чарли Мангермен танысты. 1960 жылы Баффет жеті инвестициялық серіктестікті басқарды. Ол өзінің серіктестерінің бірінен, дәрігерден, әрқайсысы 10 000 доллар инвестиция салатын 10 дәрігерді табуын сұрады. Ақырында, он бір дәрігер келісім берді, ал Баффет олардың ақшасын өзінің 100 долларлық бастапқы инвестициясымен біріктірді. 1961 жылы Баффет серіктестіктің 35% активтері Санборн карта компаниясына инвестицияланғанын мәлімдеді. Ол Санборн акциялары 1958 жылы бір акциясы 45 долларға сатылғанын, бірақ компанияның инвестициялық портфелі бір акциясы 65 долларға бағаланғанын түсіндірді. Бұл Санборнның карта бизнесі "минус 20 долларға" бағаланғанын білдіреді. Баффет ақырында белсенді инвестор ретінде компанияның 23% акцияларын сатып алып, директорлар кеңесінде орын алды және басқа наразы акционерлермен бірлесіп, акциялардың 44% бақылауын алды. Акциялардың иесіз қалған жағдайын болдырмау үшін, директорлар кеңесі акцияларды адал бағамен қайта сатып алуды ұсынды, төлемді инвестициялық портфельдің бір бөлігінен жасады. Акциялардың 77% қайтадан сатылды. Баффет екі жыл ішінде инвестициядан 50 пайыздық табыс алды.
Беркширді қабылдау
1962 жылы Баффет серіктестіктері арқылы миллионер атанды, оның 1962 жылғы қаңтардағы активтері 7 178 500 доллардан асып, оның ішінде 1 025 000 доллардан астамы Баффетке тиесілі болды. Ол бұл серіктестіктерді біріктірді. Баффет Berkshire Hathaway тоқыма өндірісі компаниясына инвестиция салып, кейіннен оны бақылауына алды. Ол компания иесі Сейбери Стэнтоннан Berkshire акцияларын сатып ала бастады, сосын оны жұмыстан шығарды. Баффеттің серіктестіктері акцияларды бірлігіне 7,60 доллардан сатып ала бастады. 1965 жылы Баффеттің серіктестіктері Berkshire акцияларын белсенді түрде сатып алғанда, бір акциясына 14,86 доллар төледі, ал компанияның айналым капиталы бір акциясына 19 долларға бағаланды. Бұл зауыттар мен жабдықтардың құнын қамтымады. Баффет Berkshire Hathaway басқаруын директорлар кеңесінің отырысында қолға алды және компанияны басқару үшін Кен Чейсті жаңа президент етіп тағайындады. 1966 жылы Баффет серіктестікті жаңа инвестициялар үшін жапты. Кейін ол тоқыма бизнесінің өзінің ең нашар мәмілесі болғанын айтты. Ол бизнесті сақтандыру саласына көшірді, ал 1985 жылы Berkshire Hathaway компаниясының негізгі бизнесі болған соңғы фабрика сатылды. Екінші хатында Баффет жеке бизнеске жасаған алғашқы инвестициясын жариялады – Baltimore қаласындағы жеке меншік Hochschild, Kohn and Co универмагы. 1967 жылы Berkshire алғашқы және жалғыз дивидендін – акцияға 10 центтен төледі. 1969 жылы Баффет серіктестікті таратып, оның активтерін, Berkshire Hathaway акцияларын қоса, серіктестеріне берді. 1970 жылы Баффет акционерлерге жылдық хаттар жазуды бастады. Ол жылына 50 000 доллар жалақысымен және басқа инвестициялардан түскен табысымен ғана күн көріп өтті. 1973 жылы Berkshire Washington Post Company акцияларын сатып ала бастады. Баффет компанияны және оның бас газетін басқарған Кэтрин Грэммен жақын дос болып, оның директорлар кеңесіне кірді. 1974 жылы SEC Баффет пен Berkshire-тің Wesco Financial сатып алуына қатысты ресми тергеуді бастады, себебі мүдделердің қақтығысуы болуы мүмкін еді. Қандай да бір айып тағылмады. 1977 жылы Berkshire Buffalo Evening News газетін 32,5 миллион долларға сатып алды. Оның бәсекелесі Buffalo Courier Express газеті монополияға қарсы шаралар қолдануды бастады. Екі газет те Courier Express 1982 жылы жабылып қалғанға дейін шығынға ұшырады. 1979 жылы Berkshire ABC акцияларын сатып ала бастады. 1985 жылғы 18 наурызда Capital Cities компаниясы ABC-ні 3,5 миллиард долларға сатып алуды жариялады, бұл БАҚ индустриясын таң қалдырды, өйткені ABC сол кезде Capital Cities-тен төрт есе үлкен болды. Баффет келісімді қаржыландыруға көмектесіп, біріккен компанияның 25% үлесін алды. Жаңадан құрылған Capital Cities/ABC (немесе CapCities/ABC) компаниясы Федералды байланыс комиссиясының ережелеріне байланысты кейбір станцияларды сатуға мәжбүр болды. Екі компания да бірнеше радиостанцияларға сол нарықтарда иелік етті. 1987 жылы Berkshire Hathaway Salomon Inc компаниясының 12% акцияларын сатып алып, оны ең ірі акционеріне және Баффетті директорға айналдырды. 1990 жылы Джон Гатфреундқа (Salomon Brothers компаниясының бұрынғы бас директоры) қатысты жанжал орын алды. Заңсыз саудагер Пол Мозер қазыналық ережелерге рұқсат етілгеннен артық ұсыныстар жасады. Бұл туралы Гатфреундқа хабарлағанда, ол дереу саудагерді жұмыстан шығармады. Гатфреунд 1991 жылғы тамызда компаниядан кетті. Баффет дағдарыс аяқталғанға дейін Salomon компаниясының төрағасы болды. 1988 жылы Баффет Coca-Cola компаниясының акцияларын сатып ала бастады, соңында компанияның 7% -ын 1,02 миллиард долларға сатып алды. Бұл Berkshire-тің ең табысты инвестицияларының бірі болып шықты және ол әлі де сақталып тұр.
Миллиардер ретінде
1998 жылы Баффетт General Re (Gen Re) компаниясын күрделі қиындықтар тудырған келісім бойынша еншілес компания ретінде сатып алды. Rational Walk инвестициялық сайтының мәліметінше, «қосымша сақтандыру стандарттары жеткіліксіз болды», ал «мәселелі туынды құралдар жинағы» көп жылдық және маңызды шығындардан кейін шешілді. Кейіннен 2002 жылы Баффетт Морис Р. Гринбергпен AIG компаниясында байланысқа түскеннен кейін Gen Re қайта сақтандыру қызметтерін ұсынды. 2005 жылы AIG-ге қатысты есептесудегі алаяздыққа қатысты тергеу кезінде Gen Re басшылары күдікке ілікті. 2005 жылдың 15 наурызында Нью-Йорк штатының реттеушілері AIG күмәнді мәмілелер мен дұрыс емес есеп беруге қатысқан деп мәлімдегеннен кейін AIG директорлар кеңесі Гринбергті төраға және бас директор лауазымынан кетіруге мәжбүр етті. 2006 жылдың 9 ақпанында AIG 1,6 миллиард доллар көлемінде айыппұл төлеуге келісті. 2010 жылы АҚШ үкіметі Gen Re компаниясымен 92 миллион долларлық келісімге келді, бұл Berkshire Hathaway еншілес компаниясына AIG ісі бойынша қудалаудан қашуға мүмкіндік берді. Gen Re сондай-ақ «корпоративтік басқару жеңілдіктерін» енгізуге міндеттелді, бұл Berkshire Hathaway бас қаржы директорының General Re аудиторлық комитетінің отырыстарына қатысуын және тәуелсіз директор тағайындалуын талап етті. 2007 жылы акционерлерге жолдаған хатында Баффетт өзінің инвестициялық бизнесін басқару үшін жас мұрагер немесе бірнеше мұрагерлерді іздеп жүргенін хабарлады.
2007-2008 жылдардағы қаржы дағдарысы
2007 және 2008 жылдардағы субстандартты ипотекалық несиелер дағдарысы кезінде, 2007 жылдан бастап Ұлы рецессияның бір бөлігі кезінде Баффеттің капиталды тым ерте жұмсағаны, нәтижесінде тиімсіз мәмілелер жасалғаны туралы сынға ұшырады. "Америкалық сатып алыңыз. Мен солаймын" деді ол 2008 жылы "Нью-Йорк Таймс" газетінде жарияланған мақаласында. Баффет 2007 жылы басталған қаржы секторындағы құлдырауды "табиғи әділеттілік" деп атады. 2008 жылдың үшінші тоқсанында Баффеттің Berkshire Hathaway компаниясының табысы 77%-ға төмендеді, ал кейінірек жасаған бірнеше келісімдері нарықтағы бағаға қарай есептелгенде үлкен шығынға ұшырады. Berkshire Hathaway Goldman Sachs-тің 10% -дық мәңгілік артықшылықты акцияларын сатып алды. 2008 жылдың соңында Баффеттің кейбір опциондары (тек мерзімі біткен кезде ғана еуропалық опциондар) ол сатқан (жазған) 6,73 миллиард долларға жуық шығынмен жұмыс істеді. Әлеуетті шығынның масштабы SEC-ті Berkshire-тен келісімшарттарды бағалау үшін қолданылған факторларды "көбірек ашып көрсетуді" талап етуге мәжбүр етті. 2008 жылы Баффет әлемдегі ең бай адам атанды, Forbes журналы оның жалпы байлығын 62 миллиард долларға, ал Yahoo! – 58 миллиард долларға бағалады. Ол 13 жыл қатарынан Forbes тізімінде бірінші орында тұрған Билл Гейтсті тақтан түсірді. 2009 жылы Гейтс Forbes тізімінде көшбасшылықты қайта иеленді, ал Баффет екінші орынға түсті. Екеуінің де байлығы төмендеді – Forbes журналының мәліметінше, Баффет 2008/2009 жылдары 12 ай ішінде 25 миллиард доллар жоғалтты. 2008 жылдың қазан айында БАҚ Баффеттің General Electric (GE) артықшылықты акцияларын сатып алуға келіскенін хабарлады. Амалға асыруға арнайы жеңілдіктер кірді: ол келісімге қол қойғаннан кейінгі бес жыл ішінде GE акцияларының үш миллиард акциясын 22,25 доллардан сатып алу опциясын алды, сондай-ақ Баффет 10% дивиденд алды (үш жыл ішінде қайта шақыру мүмкіндігімен). 2009 жылдың ақпанында Баффет жеке портфелінен Procter & Gamble Co. және Johnson & Johnson акцияларының бір бөлігін сатты. Кейбір сарапшылардың пікірінше, 1998 жылы 86 долларға жеткен "Coca-Cola" компаниясы сияқты Berkshire-тің ірі активтерін сақтап қалудың мәні бар ма деген сұрақ туды. Баффет компанияның 2004 жылғы жылдық есебінде қашан сату керектігін білудің қиындықтары туралы былай деді:
Бұл әрқашан таза артқа қарау айнасынан қарағанда оңай көрінеді. Алайда, өкінішке орай, инвесторлар қарауы тиіс – алдыңғы шыны, ал ол әрқашан тұманды болады. 2009 жылдың наурызында Баффет кабельдік телеарнадағы сұхбатында экономика "құлай бастағанын" айтты. "Экономика ғана емес, адамдардың мінез-құлқы да өзгерді, мен мұндай өзгерістерді бұрын көрген емеспін" деді ол. Сонымен қатар, Баффет 1970-ші жылдардағы инфляция деңгейінің қайта оралуынан қорқып отырды, бұл жылдар бойы ауыр стагфляцияға әкелді.
2023 ProPublica мәлімдемесі
2023 жылы ProPublica жариялаған, IRS құпия деректерінің жария болуына негізделген мақалада Баффеттің Berkshire Hathaway компаниясы сатып алған немесе сатқан компаниялардың акцияларын жеке портфелінде саудалағаны айтылды, бұл мүдделер қақтығысына қатысты алаңдаушылық тудырды. 2009 және 2012 жылдар аралығында үш күні Баффетт Johnson & Johnson, Walmart және Wells Fargo акцияларын сатқан, сатудан түскен жалпы сома 80 миллион долларды құрады. Баффетт бұл мәселеге қатысты ешқандай түсіндірме бермесе де, Berkshire Hathaway вице-президенті Чарли Мангер бұл айыптауларды жоққа шығарып: "Уоррен Баффеттің өзінің пайдасы үшін өте жаман нәрсе жасап жатқанына ең аз күдік те болмайды" деді.
Инвестициялық философия
Баффеттің жазбаларына оның жылдық есептері мен түрлі мақалалары кіреді. Коммуникаторлар Баффетті керемет әңгімеші ретінде таниды, бұл оның акционерлерге жыл сайынғы хаттарынан көрінеді. Ол инфляцияның зиянды әсері туралы ескертті:
"Арифметика инфляцияның біздің заң шығарушы органдарымыз қабылдаған кез келген салықтан әлдеқайда қиратушы салық екенін анық көрсетеді. Инфляциялық салық капиталды жеңуге керемет қабілетті. 5 пайыздық салым шотта ақшасы бар жесір әйелге, нөлдік инфляция кезеңінде өзінің пайыздық табысына 100 пайыздық табыс салығын төлесе де, немесе 5 пайыздық инфляция жылдарында табыс салығын төлемесе де, ешқандай айырмашылық жоқ."|Баффет|Fortune (1977)
"Грэм мен Доддсвилльдің суперинвесторлары" атты мақаласында Баффет, S&P 500 индексін жеңудің "таза кездейсоқтық" екенін айтқан академиялық тиімді нарық гипотезасын, Грэм мен Доддтың құнды инвестициялау мектебінің студенттерінің жетістіктерін көрсете отырып, жоққа шығарды. Баффет өзінен басқа Уолтер Дж. Шлосс, Том Кнап, Эд Андерсон (Tweedy, Browne LLC), Уильям Дж. Руан (Sequoia Fund), Чарли Мангер (Баффеттің Berkshire-тегі серіктесі), Рик Гуэрин (Pacific Partners Ltd.) және Стэн Перлметр (Perlmeter Investments) есімдерін атады. 1999 жылғы қарашада Fortune журналында ол инвесторлардың шындыққа сай келмейтін үміттері туралы ескертті:
"Мен қор нарығы туралы айтқандарымды қорытындылайын: Менің ойымша, акциялардың келесі 17 жылда өткен 17 жылдағыдай өнім көрсетуіне сенімді дәлел табу өте қиын. Егер мен бағалаудан және дивидендтерден жиынтықта ең ықтимал табысты таңдасам, тұрақты пайыздық мөлшерлемелер, 2% инфляция және осы зиянды үйкеліс шығындары бар әлемде, ол 6% болар еді!"|Баффет|Fortune (1999)
Индекстік қорлар белсенді басқарумен салыстырғанда
Баффет ақшаларын басқаруға қызығушылық танытпаған немесе уақыты жетпеген адамдар үшін индекстік қорларды ұсынған. Баффет белсенді басқарудың ұзақ мерзімді перспективада нарықтың өзінен жақсы нәтиже беруіне күмәнді және жеке және институционалдық инвесторларға кең ауқымды, әртараптандырылған қор нарығының индекстерін бағалайтын төмен құнға ие индекстік қорларға ақшаларын ауыстыруды кеңес береді. Баффет акционерлерге жолдаған хатында: «Волл-стриттегілер триллиондаған долларды жоғары комиссия алып басқаратын болса, пайданы көбінесе клиенттер емес, менеджерлер алып қалады», - деген. 2007 жылы Баффет көптеген менеджерлермен қарапайым S&P 500 индекстік қорының, жоғары комиссия алатын хедж-фондтардан жақсы нәтиже көрсететініне тікелей тікелей сынақ қойды. 2017 жылға қарай, индекстік қор Баффетке қарсы бәс тіккен барлық хедж-фондтарды озып кетті. Бұл жағдай туралы «Barron's», «Insider» және «Seeking Alpha» сияқты көптеген басылымдарда жарияланды.
Жеке өмір
1949 жылы Баффетт, жігітінің укулеледе ойнаған қызына ғашық болады. Оған теңесу үшін ол да бір укулеле сатып алып, содан бері ойнап келеді. Оның назарын аудару әрекеті сәтсіз аяқталғанымен, музыкаға деген қызығушылығы Сьюзан Томпсонның өміріне еніп, олардың үйленуіне себеп болды. Баффетт акционерлер жиналысында және басқа да мүмкіндіктерде осы аспапта ойнауды ұнатады. Оның аспапқа деген сүйіспеншілігінің нәтижесінде Дэйв Талсма екі жекелей жасалған Dairy Queen укулелесін тапсырыс берді, олардың бірі қайырымдылық аукционында сатылды. Баффетт 1952 жылы Сьюзан Баффеттке (туған Томпсонға) үйленді. Олардың үш баласы болды: Сюзи, Говард және Питер. 1977 жылдан бастап жұбайлар бөлек тұра бастады, бірақ Сьюзан Баффетт 2004 жылдың шілдесінде қайтыс болғанға дейін некеде болды. Олардың қызы Сюзи Омахада тұрады, Girls, Inc. ұлттық кеңесінің мүшесі және Сьюзан А. Баффетт қоры арқылы қайырымдылық қызметтерін атқарады. 2006 жылы 76 жасқа толған күні Баффетт ұзақ жылдар бойы бірге болған Астрид Менкске үйленді, ол сол кезде 60 жаста болды – ол әйелі Сан-Францискоға кеткеннен 1977 жылдан бері онымен бірге тұрды. Сьюзан олардың танысуын әйелі Сан-Францискоға әншілік мансабын іздеу үшін кетпес бұрын ұйымдастырған. Үшеуі де жақын болды, достарына жолдаған Рождестволық ақпараттарда "Уоррен, Сюзи және Астрид" деп қол қойылды. Сьюзан бұл қарым-қатынас туралы Чарли Роуз шоуындағы сұхбатында, өмірінен бұрын-соңды болмаған жағдайды бөлісіп, аз ғана сөздермен сипаттады. Баффетт 2006 жылы ұлы Питердің асырап алған қызы Никольді танымады, оның себебі – Никольдің Джейми Джонсонның "The One Percent" атты деректі фильміне қатысуы, онда АҚШ-тағы байлар мен қарапайым азаматтар арасындағы экономикалық теңсіздік күшейіп бара жатқаны көрсетілген. Бірінші әйелі Никольді "өте жақын немерелердің бірі" деп атаса да, Баффетт Никольге хат жазып: "Мен сені немере ретінде эмоционалды және заңды түрде қабылдаған жоқпын, сондай-ақ отбасымның қалған мүшелері де сені қыз немесе туыс ретінде қабылдаған жоқ", - деді. 2022 жылға қарай Баффетт немересімен қайта табысты. Оның 2006 жылғы жылдық жалақысы шамамен 100 000 доллар болды, бұл сонымен салыстырғанда салыстырмалы компаниялардағы жоғары басшылардың жалақысынан әлдеқайда төмен. 2008 жылы ол барлығы 175 000 доллар табыс тапты, оның ішінде жалақысы 100 000 доллар болды. Ол 1958 жылы 31 500 долларға сатып алған Омаханың орталық Дунди ауданындағы үйінде тұруын жалғастырды, бұл бүгінгі құнынан әлдеқайда арзан. Ол сондай-ақ 1971 жылы 150 000 долларға сатып алған Калифорния штатының Лагуна-Бич қаласындағы демалыс үйіне ие болды. Ол оны 2018 жылы 7,5 миллион долларға сатты. 1989 жылы Беркширдің қаражатынан 6,7 миллион долларға жеке ұшақ сатып алғаннан кейін Баффетт оны "Ақталуға келмейтін" деп атады, кейін "Қажетсіз" деп өзгертті. Бұл басқа бас директорлардың ысырапшылдығына қарсы бұрынғы айыптауларынан және қоғамдық көлікті пайдалану тарихынан айырмашылықты білдірді. Баффетт ұшақты 1999 жылдың ортасына дейін сатты және содан бері көбінесе Беркширдің ұшу қызметтерімен ұшады. Баффетт бридж ойынына әуес, ол Гейтс пен чемпион Шарон Осбергпен ойнайды; ол аптасына 12 сағат осы ойынды ойнайды деп айтылады. 2006 жылы ол Баффетт кубогы үшін бридж матчының демеушісі болды. Гольфтегі Райдер кубогы үлгісінде, командалар шақыру арқылы таңдалады, әр ел бір әйел командасы мен бес ерлер командасын ұсынады. Ол Небраска футбол клубының өмір бойына адал жанкүйері және кестесіне қарай мүмкіндігінше көп ойындарға қатысады. Ол 2007 жылғы маусымнан кейін Бо Пелиниді жалдауды қолдады, "Бұл жерде жағдай қиын болып барады" деді. Ол 2009 жылы Оклахомаға қарсы ойынды Небрасканың қақпасынан бақылады, оны құрметті көмекші жаттықтырушы етіп тағайындады. Баффетт 2009 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. Баффетт Кристофер Уэббермен "Сырлы миллионерлер клубы" атты анимациялық сериалда DiC Entertainment компаниясының басшысы Энди Хейвардпен жұмыс істеді. Сериалда Баффетт пен Мунгер бейнеленген және балаларға денсаулыққа пайдалы қаржылық әдеттерді үйретеді. Баффетт пресвитериан дінінде тәрбиеленген, бірақ кейіннен өзін агностик деп сипаттады. 2006 жылдың желтоқсан айында Баффетт ұялы телефоны жоқ, жұмыс үстелінде компьютері жоқ және өзінің Cadillac DTS көлігін жүргізгені хабарланды. Осыған қарамастан, 2018 жылы Berkshire Hathaway акционерлерінің жиналысында ол Google-ді өзінің сүйікті іздеу жүйесі ретінде қолданатынын мәлімдеді. 2013 жылы оның ескі Nokia телефоны болды және өмірінде бір ғана электронды хат жіберді. 2020 жылдың ақпан айында Баффетт CNBC берген сұхбатында өзінің флип телефонын iPhone 11-ге айырбастағанын мәлімдеді. Баффетт әр күні бес газет оқиды, бастапқыда 2011 жылы компаниясы сатып алған Omaha World Herald газетінен бастайды. Баффетттің сөздері бизнес талқылауларын юмормен үйлестіруімен белгілі. Әр жыл сайын Баффетт Небраска штатының Омаха қаласындағы Qwest орталығында Berkshire Hathaway акционерлерінің жылдық жиналысын өткізеді, бұл АҚШ және басқа елдерден 20 000-нан астам келушіні тартады, осылайша "Капитализмнің Вудстогы" деген атқа ие болды. Баффетт дайындаған Berkshire-тің жылдық есептері мен акционерлерге арналған хаттары қаржылық медиада жиі жарияланады. Баффетттің жазбалары Библия және Мэй Уэст сияқты алуан түрлі көздерден алынған цитаталарды қамтиды, сондай-ақ орта батыстың стильіндегі кеңестер мен көптеген әзілдерді қамтиды. 2017 жылдың сәуір айында Баффетт (Coca Cola-ның әуесқой тұтынушысы және компанияның акционері) өзінің суретін Қытайдағы Cherry Coke өнімдеріне орналасуға келісті. Баффетт осы жарнама үшін ешқандай төлем алмады. Баффетт АҚШ-тың 44-ші президенті Барак Обамамен алыс туыс. Баффетт әнші-әндер авторы Джимми Баффетттің өмірінің соңына дейін жақын досы болды, олар бір-бірін "Шырақты Уоррен" және "Туыс Джимми" деп атады. Екеуі де ДНК-тесттен өтті, нәтижесінде олардың туыс еместігі анықталды.
Денсаулық
Баффет ішімдік ішпейді. 2012 жылдың 11 сәуірінде Баффетке I сатыдағы простата қатерлі ісігі анықталды. Ол шілде айының ортасынан бастап екі ай бойы күнделікті сәулелік терапиядан өтетінін хабарлады. Акционерлерге жолдаған хатында Баффет: "Мен өте жақсы сезінемін, әдеттегідей денсаулығым тамаша, ал күшім 100 пайызды құрайды" деді.