Кіріспе
Американдық автор және табиғатты қорғаушы (1896–1956)
Луис Бромфилд (27 желтоқсан 1896 – 18 наурыз 1956) – американдық жазушы және табиғатты қорғаушы. 1920-ші жылдары көптеп сатылатын романдардың авторы болған ол, 1930-шы жылдардың соңында фермерлікпен айналысып, АҚШ-тағы тұрақты және органикалық егіншіліктің алғашқы қолдаушыларының біріне айналды. Ол 1927 жылы «Тұңғыш күз» романы үшін Пулитцер сыйлығын жеңіп алды, Огайо штатының Мансфилд қаласының жанында Malabar Farm атты тәжірибелік шаруашылығын құрды және экологиялық қозғалыстың бастапқы кезеңінде маңызды рөл атқарды.
Ерте өмір
Льюис Брамфилд 1896 жылы Огайо штатының Мансфилд қаласында банк кассирі және жылжымайтын мүлікке салым салған Чарльз Брамфилд пен Огайо фермерінің қызы Аннет Мари Колтер Брамфилдтің отбасында дүниеге келді. (Брамфилд кейіннен өзінің есімін "Луис Бромфилд" деп өзгертіп, оны көбірек беделді есім деп ойлады.) Бала кезінде Бромфилд әкесінің фермасында жұмыс істеуді ұнатты. 1914 жылы ол Корнелл университетіне ауыл шаруашылығын оқуға түсті. Бірақ отбасының қаржылық жағдайы нашарлағандықтан, ол бір семестрден кейін оқуын тоқтатуға мәжбүр болды. Үлкен қарызға батқан ата-анасы Мансфилд қаласының орталық бөлігіндегі үйін сатып, Бромфилдтің әкесінің қала шетіндегі фермасына көшіп кетті. 1915-1916 жылдары Бромфилд өнімсіз отбасылық ферманы жаңғыртуға тырысты, ал кейіннен бұл тәжірибесі туралы өзінің автобиографиялық "Ферма" романында ащы пікірлер білдірді. 1916 жылы ол Колумбия университетіне журналистиканы оқуға түсті, онда Phi Delta Theta студенттік бауырластығына қабылданды. Колумбиядағы оқуы ұзаққа соқпады; ол Бірінші дүниежүзілік соғыста американдық далалық қызметке ерікті болу үшін бір жылдан кем уақыт өткен соң оқуын тастады. Бромфилд АҚШ армиясының 577-ші бөлімінде қызмет етті және француз жаяу әскеріне бекітілді. Ол Людендорф шабуылы мен 100 күндік шабуыл кезінде белсенді қатысты және 1918 жылдың жазында неміс әскеріне уақытша тұтқынға алынды. Кейіннен ол "Круа-де-Герр" орденімен марапатталғанын айтса да, француз және американдық әскери тізілімдерінде осы орден туралы ешқандай мәлімет жоқ.
Нью-Йорк
Бромфилд 1919 жылы әскерден босатылды. Ол Нью-Йорк қаласында журналист, сыншы, жарнама менеджері және басқа да жұмыстар істеді. 1921 жылы ол Массачусетс штатының Ипсвич қаласындағы отбасылық үйінің жанында өткен шағын салтанатта Мэри Апплтон Вудқа үйленді. Олардың үш қызы болды: Энн Бромфилд (1925-2001), Хоуп Бромфилд (1927-2016) және Эллен Бромфилд (1932-2019). 1924 жылы Бромфилд өзінің алғашқы романы «Жасыл шығанақ ағашын» жариялады, ондағы басты кейіпкер – еріншекті, тәуелсіз әйел, бұл ерекшелік оның көптеген келесі кітаптарында да кездеседі. «Иелік» атты екінші романы 1925 жылы жарық көрді. Стюарт Шерман, Джон Фаррар және сол заманғы басқа да көрнекті сыншылар оның алғашқы туындыларының сапасын жоғары бағалады.
Париж мен Голливуд
1925 жылдың қарашасында Бромфилд Парижге көшіп барды, онда ол «жоғалған буынның» көптеген маңызды өкілдерімен, әсіресе Гертруда Стайнмен және Эрнест Хемингуэймен танысты. Оның үшінші романы – «Ерте күз», әйелінің пуритандық Жаңа Англиядағы өмірінің қатал бейнесі, 1927 жылы Пулитцер сыйлығын жеңіп алды. «Америкалық жас романда жазатын авторлардың арасында ол ең жақсы және ең маңыздысы», – деп жазды Джон Картер сол жылы «New York Times» газетінде. Бромфилд 1920 жылдардың соңы мен 1930 жылдардың басында көптеп сатылатын романдарын жазуын жалғастырды, олардың ішінде «Жақсы әйел», «Мисс Энни Спрагтың ерекше жағдайы» және «Ферма» романдары бар. «Ферма» – оның отбасының шаруашылық тарихын романтикалық безендіретін автобиографиялық туынды. Ол сондай-ақ Голливудта Сэмюэл Голдвин, кіші үшін шартты сценарист ретінде қысқа уақыт жұмыс істеді.
Сенлис пен Үндістан
1930 жылы ол Париждің солтүстігіндегі Сенлистегі 16 ғасырдағы ректорияның қайта жаңғыртылған ғимаратына, Пресбитер Сент-Этьенге көшті. Ол жерде ол Нонетт өзенінің жағалауында әсем бақ құрды, онда сол кезеңдегі суретшілер, жазушылар мен қоғам қайраткерлері арасында кеңінен танымал болған кештер өткізді. Тұрақты қонақтарының арасында Гертруда Стайн, Элис Б. Токлас, Эльза Шиапарелли, Долли Уайлд, Лесли Ховард, Ноэль Хаскинс Мерфи, Дуглас Фэрбенкс, сэр Фрэнсис Сирил Роуз, Ф. Скотт және Зелда Фицджеральд болды. Бірде Бромфилдтің Сенлистегі шаруашылығындағы апталық жиналыстардың жиі куәсі болған Джанет Фланнер, Бромфилдтің "кейбір адамдар марка жинағандай, адамдарды жинап, олардың құндылығын бағалайтынын" айтқан. Бромфилдтің бау-бақшаға деген құштарлығы 1930 жылдар бойы артып, Сенлистегі шаруалардан қарқынды бау-бақша шаруашылығының әдістерін үйренді. Жақын маңдағы Сент-Брайс-Сус-Фореттегі Павильон-Коломбтағы ресми бақтарды жобалаған Эдит Уортонмен жақын қарым-қатынас орнатты. Осы кезеңде Бромфилд Үндістанға екі рет ұзақ сапар жасады. Ол Индор штатындағы сэр Альберт Ховардтың топырақ институтына барды (онда Бромфилд алғашқы органикалық егіс әдістерімен танысты). Оның саяхаттары оның ең жоғары бағаланған бестселлерінің бірі – «Жаңбыр келді» (1937) романына әсер етті, ол 1939 жылы Мирна Лой мен Тайрон Пауэрдің қатысуымен танымал фильмге бейімделді. Кейіннен ол осы кітаптан түскен табыспен Малабар шаруашылығын қаржыландырып, «шаруашылыққа үнді атын қоюдан артық ештеңе сәйкес болмас еді, өйткені Үндістан оны мүмкін етті» деді. Испания Азамат соғысының соңында Бромфилд Париждегі Американдық жараланғандарға көмектесу комитетінің төрағасы болып қызмет етті, ол Авраам Линкольн бригадаларында күрескен еріктілерді елдеріне қайтаруға көмектесті. Осы еңбегі үшін ол Францияның Құрмет Легионымен марапатталды. Невилл Чемберленнің бағыныш саясатын ашық сынаған (әсіресе 1939 жылғы «Англия, өліп бара жатқан олигархия» кітабында), ол Мюнхен келісімінен кейін көп ұзамай Еуропадан Огайоға көшіп, балаларын «шынайы шаруашылықта» тәрбиелеуді жоспарлады.
At the end of the Spanish Civil War, Bromfield served as the chairman of the Paris based Emergency Committee for American Wounded, which helped repatriate volunteers who had fought in the Abraham Lincoln Brigades. He later received the French Legion of Honor for this effort. An outspoken critic of Neville Chamberlain’s policy of appeasement (most notably in the 1939 book England, Dying Oligarchy), he left Europe shortly after the Munich Agreement with a hazy plan to move to Ohio and raise his children on an “honest to God farm.”
Өлу және қайтыс болу
Бромфилдтің ауыл шаруашылығы мен экологияға деген жаңа қызығушылығы оның әдеби беделінің құлдырауымен бірге келді. Малкольм Коули, Орвилл Прескотт және Эдмунд Уилсон сияқты сыншылар оның кейінгі туындыларын жасалма және сыртымнан ғана әдемі деп сынады. Дегенмен, Бромфилдтің кітаптары оқырмандардың арасында танымал болды; оның 1947 жылғы «Колорадо» романы 1 миллионнан астам дана сатылды. Бромфилдтің әдеби мансабы күңкейген кезде, ол үлкен қаржылық қиындықтарға тап болды, бұл оның тәжірибелік шаруашылығын және жосықсыз өмір салтын ұстап тұрудың жоғары құнымен күштелді. Көптеген сәтсіз бизнес жобаларының арасында ол Вичита-Фолс, Техас және Бразилияның Итатиба қалаларында Малабардың филиалдарын құру арқылы капитал жинауға тырысты. 1952 жылы әйелі Мэри қайтыс болғаннан кейін, ол өзінің бау-бақша шаруашылығы мен табиғатты қорғауға деген қызығушылығын бөліскен миллиардер Дорис Дьюкпен қарым-қатынас бастады. Бромфилд 1956 жылдың басында газет тілшісіне Дьюкпен «үйленуі мүмкін» екенін айтты. Бірақ олардың махаббаты оның денсаулығының нашарлауына байланысты тоқтап қалды. Ол 18 наурызда Колумбустағы университет ауруханасында миеломадан қайтыс болды.
Табысы мен мұрасы
Бромфилд қайтыс болғаннан кейін Малабар фермасы мемлекеттік саябаққа және туристік орталыққа айналды. Малабар фермасы мемлекеттік саябағы жыл сайын мыңдаған келушіні қабылдайды және Бромфилдтің басқару философиясының кейбір ерекшеліктерін сақтайды. Саябақтың ерекше белгілерінің бірі – Дорис Дьюк орманы, ол Дорис Дьюктің құрметіне аталған, оның көмегі Бромфилдтің қайтысынан кейін Малабардың құрылыстан сақталуына септігін тигізді. Бромфилдтің көптеген ауыл шаруашылығына қатысты жазбалары бүгінгі күнге дейін басылып келеді. Венделл Берри және Джоэл Салатин сияқты фермерлер мен қоршаған ортаны қорғаушылар Бромфилдті маңызды тұлға деп есептейді. 1989 жылы Луис Бромфилд қайтыс болғаннан кейін Огайо штатының Ауыл шаруашылығының Даңқ залына сайланды, ал 1996 жылдың желтоқсанында, оның туғанына 100 жыл толуына орай, Огайо штатының Ауыл шаруашылығы департаменті оның бюстін оның атымен аталған вестибюльге орналастырды. Бромфилдтің кіші қызы Эллен Бромфилд Гелд әкесінің ісін Бразилияда жалғастырды, ол күйеуі Карсон Гелдпен бірге 1952 жылы көшіп барды. Олар Fazenda Pau d’Alho атты ферма салды, ал Эллен танымал газет тілшісі және жазушы болды. Ол 2019 жылы дүние салды.