Кіріспе

Құс түрлері

Зәйтүн ара жейтін құс немесе Мадагаскар ара жейтін құс (Merops superciliosus) – Merops туысына жататын, құсқа жақын түр. Ол Африканың оңтүстік жартысында Анголада; Ботсванада; Бурундиде; Комор аралдарында; Конго Демократиялық Республикасында; Джибутиде; Эритреяда; Эфиопияда; Кенияда; Мадагаскарда; Малавиде; Майоттада; Мозамбикте; Намибияда; Руандада; Сомалиде; Оңтүстік Суданда; Суданда; Танзанияда; Угандада; Замбияда; Зимбабведе кездеседі. Бұл кең таралған, көптеп кездесетін түр, сондықтан Халықаралық табиғатты қорғау одағы олардың сақтау статусын "алаңдауға жатпайды" деп бағалаған. Бриссон латынша атауларды қолданғанмен, олар есімдес жүйеге сәйкес келмейді және Зоологиялық номенклатура жөніндегі халықаралық комиссия тарапынан мойындалмайды. 1766 жылы швед табиғат зерттеушісі Карл Линней өзінің "Система Натурае" еңбегінің он екінші басылымын жаңартқанда, Бриссон бұрын сипаттаған 240 түрді қосты. Superciliosus деген сөз латын тілінде "көздің үстіндегі қабақ", "мақтаншақ" немесе "қабақты" деген мағынаны білдіреді. Екі түршесі бар:
M. s. superciliosus Linnaeus, 1766 – Шығыс Африка, Мадагаскар және Комор аралдары
M. s. alternans Clancey, 1971 – Батыс Ангола және Солтүстік-Батыс Намибия.

Сипаттама

Зәйтүн жейтін араның ұзындығы шамамен жетеді, ал құйрық қауырсындарының ұзындығы шамамен құрайды. Еркек және әйелдердің түсі шамамен бірдей, ересектердің қауырсыны қола-жасыл түсті, басы зәйтүн түсті, ал маңдайы, қабаулары, иегі және жаны ақ. Құйрық асты және құйрығы көк, құйрық қауырсындары қара түсті болса, басқа бөліктерінен ерекшеленеді.

Тарату

Зәйтүнді жейтін ара Шығыс Африка мен Мадагаскардың жайылымдарында және жағалаудағы тау ормандарында таралған. Анголаның жағалауында оқшауланған популяциясы да кездеседі. Екі түршесі бар: M. s. superciliosus Шығыс Эфиопияда, Сомалиде және Кенияда, сондай-ақ оңтүстікке қарай Шығыс Африка арқылы Мозамбик пен Замбези аңғарына дейін, Коморо аралдары мен Мадагаскарда кездеседі. Ал M. s. alternans Батыс Ангола мен Солтүстік-Батыс Намибияда таралған.

Экология

Олар ішінара көшіп-қонып, көбінесе тек ареалдарының оңтүстік бөлігінде ғана көбейеді, ал оңтүстік Африканың құрғақ маусымында солтүстікке қарай жылжып, жайылады. Оңтүстік Африканың жаңбырлы маусымының басында топыраққа қазылған ұясына төрт жұмыртқа салады, ал балапандар әдетте желтоқсан айының басында шыға бастайды. Көптеген ара жейтін құстардан өзгеше, бұл түр ұяда бірлесіп бағып-күтім жасамайды, және ұшқаннан кейін балапандардың тәуелділікке қалу мерзімі шамамен 19 күнге созылады, бұл орта белдеудегі пассирлеріне тән, ал көптеген Meropidae түрлеріне қарағанда екі есе аз.