Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Католик кардиналы
Catholic cardinal
Бранденбургтың Альберті (Albrecht von Brandenburg; 28 маусым 1490 – 24 қыркүйек 1545) – неміс кардиналы, сайлаушы, 1514 жылдан 1545 жылға дейін Майнц архиепископы, 1513 жылдан 1545 жылға дейін Магдебург архиепископы. Әйгілі күнәдан арылу кешірімін сату арқылы, ол Мартин Лютердің реформациясының бастамашысы және оның бекем қарсыласы болды.
Albert of Brandenburg (Albrecht von Brandenburg; 28 June 149024 September 1545) was a German cardinal, elector, Archbishop of Mainz from 1514 to 1545, and Archbishop of Magdeburg from 1513 to 1545. Through his notorious sale of indulgences, he became the catalyst for Martin Luther's Reformation and its staunch opponent.
Мансап
Шпредедегі Кёльн қаласында, қазіргі Берлиннің орталық бөлігінде, Хогенцоллерн әулеті билеген жерде дүниеге келген Альберт, Бранденбург электоры Иоганн Цицерон мен Тюрингия маркграфинясы Маргареттың кіші ұлы болды. 1499 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін, Альберттің ағасы Иоахим I Нестор Бранденбург электоры болды, ал Альберт Бранденбург маркграфы титулын ғана алды. Альберт Франкфурт (Одер) университетінде білім алды, 1513 жылы 23 жасында Магдебург архиепископы және Халберштадт диоцезінің әкімшісі болып тағайындалды. 1514 жылы ол Майнц архиепископы болып сайланды, соның салдарынан Майнц электоратының билеушісі және Киелі Рим империясының архиканцлері атанды. Майнц соборлық шіркеуінің мүшелері оны сайлау арқылы, Майнц архиепископтығына қарасты Эрфурт қаласын көрші Саксония герцогтарының экспансиялық саясатынан қорғауда Бранденбург электорының қолдауын күтті. Алайда, бұл таңдау канондық заңға қайшы келді, себебі бір адам бірнеше епископтық лауазымды бір уақытта атқаруға тыйым салынған еді. Альберт сондай-ақ, диоцезді басқаруға қажетті талаптарға сай келмеді, өйткені ол әлі жетілмеген және жоғары білімі болмады; сондықтан 1513 жылы оқудан босатылды. Альберт Рим Куриясының растау төлемақысын төлеу үшін Якоб Фуггерден 20 000 гульдер қарыз алды (симония деп қараңыз). 1514 жылы Альберт папа Лев X-ке өзінің үш диоцезінде, сондай-ақ туған Бранденбург диоцезінде ерекше индульгенция жариялауды ұсынды, ал түскен табыстың жартысы жаңа Санкт-Петр базиликасын салуға, екінші жартысы Альберттің жеке кассасына жұмсалмақ болды. Папалық бұйрық 1515 жылдың 31 наурызында жарияланды. 1517 жылы Альбертке Саксония мен Бранденбургте индульгенцияны жариялау міндеті жүктелді. Бұл оған он мың дукатқа түсті, ал Альберт индульгенцияны уағыздау үшін Иоганн Тетцельді жұмысқа алды. Кейін Мартин Лютер Тетцельдің іс-әрекетіне қарсылық білдіріп, Альбертке хат жолдады. Тетцельдің іс-әрекетіне наразылық ретінде Лютер өзінің әйгілі 95 тезисін жазды, бұл Реформацияға әкелді. Лютер бұл тезистерді Альбертке 1517 жылдың 31 қазанында жіберді, ал дәстүр бойынша, оның бір данасын Виттенбергтегі Касл шіркеуінің есігіне іліп қойды. Альберт Лютердің ересін сезіп, тезистерді Римге жіберді. Майнц архиепископы ретінде ол 1515 және 1516 жылдары Майнцте тұратын еврейлерді қуғынмен шығаруға тырысты, бірақ сәтті болмады. 1518 жылы, 28 жасында, ол кардинал болып тағайындалды. 1519 жылғы император сайлауы жақындағанда, екі жетекші үміткердің (Испания королі Карл I және Франция королі Франциск I) жақтастары Майнц архиепископының дауысын алуға тырысты, және Альберт өзінің дауысы үшін көп ақша алған болуы мүмкін. Сайлаушылар ақырында Карлді таңдады, ол V Карл императоры атанды.
Born in Cölln on the Spree, now a central part of Berlin, into the ruling House of Hohenzollern, Albert was the younger son of John Cicero, Elector of Brandenburg and Margaret of Thuringia. After their father's death in 1499, Albert's older brother Joachim I Nestor became elector of Brandenburg while Albert held only the title of a margrave of Brandenburg. Albert studied at the university of Frankfurt (Oder), and in 1513 became Archbishop of Magdeburg at the age of 23 and administrator of the Diocese of Halberstadt. In 1514 he was also elected Archbishop of Mainz and thus sovereign of the Electorate of Mainz and archchancellor of the Holy Roman Empire. By electing him, the Mainz cathedral chapter hoped for the support of the Elector of Brandenburg in defending the city of Erfurt, which belonged to the archbishopric of Mainz, against the expansionist efforts of the neighboring Saxon dukes. However, this choice violated the canonical prohibition to hold more than one bishopric. Albert also did not meet the requirements for taking over any diocese, since he had not yet reached the age, and he didn't have a college degree; therefore he received a study dispensation in 1513. Albert borrowed 20,000 guilders from Jacob Fugger to pay the confirmation fee to the Roman Curia (see: simony). In 1514 Albert suggested to Pope Leo X that a special indulgence be announced in his three dioceses as well as in his native diocese of Brandenburg and that half of the income should be used for the construction of the new St. Peter's Basilica and half for Albert's own cash register. The papal bull was issued on 31 March 1515. The indulgence was entrusted to Albert in 1517 for publication in Saxony and Brandenburg. It cost him the considerable sum of ten thousand ducats, and Albert employed Johann Tetzel for the actual preaching of the indulgence. Later, Martin Luther addressed a letter of protest to Albert concerning the conduct of Tetzel. Largely in reaction to Tetzel's actions, Luther wrote his famous Ninety five Theses, which led to the Reformation. Luther sent these to Albert on 31 October 1517, and according to a disputable tradition, nailed a copy to the door of Castle Church in Wittenberg. Albert forwarded the theses to Rome, suspecting Luther of heresy. As Archbishop of Mainz, he tried unsuccessfully in 1515 and 1516 to expel the Jews living in Mainz. In 1518, at the age of 28, he was made a cardinal. When the imperial election of 1519 drew near, partisans of the two leading candidates (kings Charles I of Spain and Francis I of France) eagerly solicited the vote of the Prince Archbishop of Mainz, and Albert appears to have received a large amount of money for his vote. The electors eventually chose Charles, who became the Emperor Charles V.
Альберттің кең көзқарастары мен либералдық идеялары, оның жетекші гуманистермен хат алысуы, ол өзінің сарайына тартқан Ульрих фон Хуттенмен достығы және оның саяси амбициялары, оны протестантизмге көндіруге болады деген үміт тудырды; бірақ 1525 жылғы неміс шаруалары соғысынан кейін ол өзін католицизмнің жақтасы ретінде көрсетті және 1525 жылдың шілдесінде Дессау лигасына қосылған князьдердің қатарында болды. Соғыстар, тонау және сатудан туған шығындарға қарамастан, Ашафенбург коллекциясы Еуропадағы ең ірі Кранах коллекциясы болып саналады. 17 құрбандық алтарінің қанаттарынан басқа, олардың кейбіреулері бірнеше панельдерден тұрады, және Кранах шеберханасынан алынған жекелеген суреттермен қатар, 9 үлкен Кранахтың және 2 кіші Кранахтың авторлық туындылары қойылған. Сонымен қатар, Ханс Балдунг Гриннің айқышқа шегелендіру тобы және Кранахтың шәкірттері салған көптеген суреттер бар. Мектептен шыққан кейбір алтарьлар мен суреттер де Санкт-Петер-унд-Александр шіркеуінде және оның мұражайында сақталған. Басқа суреттер Мюнхендегі Альте Пинакотекада орналасқан.
Albert's large and liberal ideas, his correspondence with leading humanists, his friendship with Ulrich von Hutten whom he drew to his court, and his political ambitions, appear to have raised hopes that he could be won over to Protestantism; but after the German Peasants' War of 1525 he ranged himself definitely among the supporters of Catholicism, and was among the princes who joined the League of Dessau in July 1525. Despite the losses caused by wars, looting and sales, the Aschaffenburg collection is considered the largest Cranach collection in Europe. In addition to 17 altar wings, some of which consist of several panels, and individual paintings from the Cranach workshop, 9 autographed works by the older and 2 by the younger Cranach are on display. In addition, a crucifixion group by Hans Baldung Grien and a large number of paintings by Cranach's students. Some other altars and paintings from the school are also preserved in the St. Peter und Alexander's church and its museum. Other paintings are in the Alte Pinakothek in Munich.
Өлім
Альберт 1545 жылы Майнц қаласындағы Мартинсбургта қайтыс болды. Оның қабірі Майнц соборында.
Albert died at the Martinsburg, Mainz in 1545. His tomb is in Mainz Cathedral.