Кіріспе
Электр қуатымен жұмыс істейтін айналмалы немесе тербелмелі жарақатты бритва.
Электрлік бритва (құрғақ бритва, электрлік бритва немесе жай ғана бритва деп те аталады) – электр қуатымен жұмыс істейтін айналмалы немесе тербелмелі жарақатты бритва. Электрлік бритваны пайдалану үшін көбінесе шаш қаймағы, сабын немесе су қажет болмайды. Бритва кішкентай тұрақты ток қозғалтқышымен жұмыс істейді, ол батареямен немесе желілік электр қуатымен қоректенеді. Көптеген қазіргі заманғы бритвалар қайта зарядталатын батареялармен жұмыс істейді. Балама ретінде, айнымалы токпен қуатталатын соленоидпен басқарылатын электромеханикалық осциллятор қолданылуы мүмкін. Өте ерте заманғы кейбір механикалық бритваларда электр қозғалтқышы болмаған және оларды қолмен іске қосу қажет болған, мысалы, дөңгелекті айналдыру үшін шнурды тарту арқылы. Электрлік бритвалар екі негізгі түрге бөлінеді: фольгалы немесе айналмалы типтегі. Пайдаланушылар көбінесе олардың бірін таңдайды. Көптеген қазіргі заманғы бритвалар сымсыз, оларды желілік зарядтағышпен зарядтауға болады немесе тазалау және зарядтау құрылғысына қоюға болады.
Тарих
Электрмен жұмыс істейтін бритваға патент алған алғашқы адам – Нью-Йорк азаматы, инженер Джон Фрэнсис О’Рурк. Оның АҚШ-тағы 616554 нөмірімен тіркелген патенты 1898 жылы алынған. Алғашқы жұмыс істейтін электрлік бритваны 1915 жылы неміс инженері Иоганн Брюкер ойлап тапты. 1930 жылы американдық полковник Джейкоб Шик алғашқы электрлік бритваға патент алғандай, одан кейін басқалар да осы салада жұмыс істеді. «Ремингтон Рэнд» корпорациясы электрлік бритваны одан әрі жетілдіріп, 1937 жылы алғаш рет өндіріске шығарды. Тағы бір маңызды өнертапқыш – Нидерландыдағы «Philips Laboratories» зертханасының профессоры Александр Хоровиц, ол айналмалы (роторлық) электрлік бритва тұжырымын ойлап тапты. Оның құрамында шашты тері деңгейінде кесетін кескіштерден тұратын қырқу басы бар. «Braun» компаниясынан Роланд Ульман – қазіргі заманғы электрлік бритваның дамуына үлкен үлес қосып, шешуші рөл атқарған өнертапқыш. Ол бритваларда резеңке мен металл элементтерін бірінші болып біріктірді және «Braun» үшін 100-ден астам электрлік бритва жасады. Мансабының барысында Ульман құрғақ бритвалар саласындағы жаңалықтар үшін 100-ден астам патент алды. Ірі өндірушілер өнімдерінің шашты кесу механизмін бірнеше жыл сайын жаңарып отырады. Әрбір өндіруші кесу механизмінің бірнеше буынын бір уақытта сатады, әр буын үшін әртүрлі мүмкіндіктері мен қосымша жабдықтары бар бірнеше модельдерді ұсынады, осылайша әртүрлі баға сегменттерін қамтиды. Жақсартулар уақыт өте келе төмен бағалы модельдерге «жетіп» келеді. Электрлік бритваның алғашқы үлгілері тек құрғақ теріде қолдануға арналған еді. Көптеген қазіргі электрлік бритвалар ылғалды және құрғақ қолдануға бейімделген, оларды ағын сумен немесе жиынтықтағы тазартқыш машинамен тазалауға болады, бұл тазалауға жұмсалатын күш-жігерді азайтады. Мұндай бритваны қолдана бастағанда шыдамдылық қажет, себебі тері электрлік бритваның шашты көтеріп кесу әдісіне бейімделуіне біраз уақыт керек. Электрлік қырқуға арналған арнайы ылғалдандырғыштар бар.
Электрлік бритюралар
1940 жылдардың соңында аккумулятормен жұмыс істейтін алғашқы электрлік қырғыштар нарыққа шықты. 1960 жылы Remington алғашқы қайта зарядталатын аккумулятормен жұмыс істейтін электрлік қырғышты ұсынды. Аккумулятормен жұмыс істейтін электрлік қырғыштар бұрын никель-кадмий немесе, соңғы кезде, никель-металл гидриді аккумуляторларын пайдаланатын. Кейбір заманауи қырғыштар литий-иондық аккумуляторларды қолданады (олар «жад әсерінен» зардап тартпайды). Аккумулятормен жабылатын қырғыштарда кірістірілген немесе сыртқы зарядтау құрылғылары болады. Кейбір қырғыштар тікелей розеткаға қосылатын, шығып тұратын немесе ашылатын штепсельмен немесе ажыратылатын айнымалы ток сымымен жабдықталуы мүмкін. Басқа қырғыштарда айнымалы токты тұрақты токқа түрлендіру қажеттілігін жоққа шығарып, электр тогының соқтығысу қаупін азайтатын, айнымалы ток розеткасына қосылатын және негізгі контактілерде тұрақты токпен қамтамасыз ететін қоректендіру базасы бар. Электр тогының соқтығысу қаупін болдырмау үшін, ылғал жағдайында қолдануға арналған қырғыштар әдетте сыммен жұмыс істеуге мүмкіндік бермейді және зарядтау адаптерінің сымы ажыратылғанға дейін немесе қырғыш зарядтау базасынан алынғанға дейін қосылмайды. 2017 жылы Xiaomi USB-C зарядтағышпен электрлік қырғыш шығарды.
Бұршақ пен кескіш
Электрлік бритва мен электрлік триммер құрылысы жағынан негізінен бірдей құрылғылар, бірақ негізгі айырмашылық олардың қолданылуында және жиынтығындағы пышақтарында. Электрлік бритвалар таза қыру үшін арнайы жасалған. Олардың батарея қуаты аз, бірақ шашты қыруға қатысты күштірек. Ал электрлік триммерлер таза қыруға арналмаған. Оларға қажетті пішін мен өлшемге сәйкес сақалды күтіп, қыруға көмектесетін арнайы түйреуіштер жиынтығымен бірге келеді.
Жалпы
Кейбір модельдер, көбінесе "саяхатқа арналған бритвалар" (немесе "саяхатқа арналған шағырғыштар") деп сатылады, алынып тағылатын, қайта зарядталатын немесе бір рет қолданылатын батареяларды пайдаланады, әдетте AA немесе AAA өлшемді. Бұл, саяхат кезінде зарядтау құрылын алып жүрудің орнына, батареяны сатып алуға мүмкіндік береді.
Суға төзімді және ылғал/құрғақ электрлі қырғыш машиналар
Қазіргі заманғы көптеген электрлік қырқыштар суға төзімді, бұл пайдаланушыға оларды сумен тазалауға мүмкіндік береді. Электр қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін, қырқышты сумен тазалау алдында оның зарядтау/қуаттандыру сымы ажыратылуы керек. Кейбір қырқыштар "Құрғақ/Ылғал" деп белгіленеді, яғни оларды ылғал ортада, жақын қырқу үшін қолдануға болады. Мұндай модельдер әрқашан аккумулятормен жұмыс істейді және көбінесе электроникасы зарядтау құрылғысы қосылғанда құрылғыны қосуға рұқсат бермейді. Бұл электр қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін қажет, себебі ваннада немесе душта қосылған қырқышты пайдалану қауіпті. Philips/Norelco CoolSkin және NIVEA FOR MEN қырқыштары арнайы NIVEA гелі бар арнайы картридждерді қолдана отырып, ылғалда жақын қырқу үшін жасалған.
Қыздар үшін шаштараз
Әйелдерге арналған шашты қыру машинасы – әйелдердің денесіндегі шашты қыруға арналған құрылғы. Оның дизайны көбінесе ерлерге арналған фольгалы шашты қыру машинасына ұқсас болады. Көп жағдайда, қыруға арналған қосымша, эпилятордың мүмкіндігі болып табылады және ол жеке бас бөлігі ретінде (эпиляциялық бастан өзгеше) беріледі.
Дене шашын қырқу
Дәстүрлі ерлер шаш қырқу машиналары беттегі сақалды қырқуға арналған. Дегенмен, Philips/Norelco компаниясының BodyGroom сияқты өнімдері денедегі шашты қырқуды жеңілдету үшін жасалған.