Кіріспе
Метафиз (метафиздер) – эпифиз бен диафиз арасындағы ұзын сүйектің мойын бөлігі. Ол өсу аймағын, яғни балалық шақта өсетін сүйек бөлігін қамтиды. Метафиз құрамында мизенхималық шектеулі жасушалары бар, олар сүйек және май жасушаларын, сондай-ақ әртүрлі қан жасушаларын тудыратын гематопоэтикалық шектеулі жасушаларын, және сүйекті ыдырататын остеокласттарды құрайды. Осылайша, метафизде трабекулярлық (сүңгіш) сүйек, қан тамырлары және майлы тіндер (MAT) сияқты белсенді тіндер жиынтығы бар. Метафиз тіндер құрамына байланысты анатомиялық тұрғыдан үш бөлікке бөлінеді: шеміршек бөлігі (эпифиздік пластинка), сүйектік бөлігі (метафиз) және пластинка шетін қоршап тұрған талшықты бөлігі. Өсу аймағы хондрогенезді остеогенезбен үйлестіреді, яғни аралық шеміршек өсуін сүйек ұзындығының және енінің өсуімен бірге синхрондасады, соның арқасында жүктемеге төтеп беру және жергілікті және жүйелік күштер мен факторларға жауап беру тепе-теңдікке ие болады. Балалық шақта өсу аймағы сүйектің өсуіне мүмкіндік беретін шеміршек тінін қамтиды; ересек жасқа жеткенде (18-25 жас аралығында) өсу аймағының құрамы тоқтатылып, қатты сүйекке айналады. Ересек адамда метафиз салмақ көтеретін буын беттерінен диафизге жүктемені беруге қатысады.
The metaphysis (: metaphyses) is the neck portion of a long bone between the epiphysis and the diaphysis. It contains the growth plate, the part of the bone that grows during childhood, and as it grows it ossifies near the diaphysis and the epiphyses. The metaphysis contains a diverse population of cells including mesenchymal stem cells, which give rise to bone and fat cells, as well as hematopoietic stem cells which give rise to a variety of blood cells as well as bone destroying cells called osteoclasts. Thus the metaphysis contains a highly metabolic set of tissues including trabecular (spongy) bone, blood vessels , as well as Marrow Adipose Tissue (MAT). The metaphysis may be divided anatomically into three components based on tissue content: a cartilaginous component (epiphyseal plate), a bony component (metaphysis) and a fibrous component surrounding the periphery of the plate. The growth plate synchronizes chondrogenesis with osteogenesis or interstitial cartilage growth with both appositional bone elongation in conjunction with growth in width, so bearing load and responding to local and systemic forces and factors balance one another mechanically. During childhood, the growth plate contains the connecting cartilage enabling the bone to grow; at adulthood (between the ages of 18 and 25 years), the components of the growth plate stop growing altogether and completely ossify into solid bone. In an adult, the metaphysis functions to transfer loads from weight bearing joint surfaces to the diaphysis.
Клиникалық маңызы
Ұзын сүйектердің метафизалары қанайналыммен жақсы қамтамасыз етілгендіктен және тамырлардың тоқтауына байланысты, балаларда остеомиелит инфекциясы гематогендік жолмен таралуға бейім. Метафиздік ісіктер немесе зақымданулар: остеосаркома, хондросаркома, фибросаркома, остеобластома, энхондрома, талшықты дисплазия, қарапайым сүйек кистасы, аневризмалық сүйек кистасы, сүйекті емес фиброма және остеоидты остеома. Рахит ауруының дәрігерлер анықтауға тырысатын клиникалық белгілерінің бірі – рентген суретінде метафиздардағы шашақтанған және иілісқан (фрагментацияланған) өзгерістер.