Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сүйек жарақаттарынан емделу
Healing from bone injury
Сүйек жазылуы немесе сынықтардың жазылуы – бұл дене сынық сүйекті жазылуына көмектесетін көбелек процесі. Әдетте, сүйек сынықтарының емделуі дәрігердің орын ауысқан сүйектерді қайта орналастыруынан (итеруден) тұрады, анестезиямен немесе анестезиясыз, олардың орнын бекіту және содан кейін сүйектің табиғи жазылу процесін күту. Жеткілікті мөлшердегі қоректік заттардың қабылдануы сынықтардың жазылуының толықтығына маңызды әсер ететіні анықталды. Жасы, сүйек түрі, дәрілік терапия және бұрыннан бар сүйек патологиясы – жазылуға әсер ететін факторлар. Сүйек жазылудың мақсаты – басқа тіндерде байқалатын, құрылымдық әлсіздік немесе деформация тудыратын із қалдырмай жаңа сүйек жасау. Сүйектің толық жазылу процесі шығу немесе сыну бұрышына байланысты болуы мүмкін. Сүйек қалыптасуы әдетте жазылу процесінің барлық кезеңін қамтиды, бірақ кейбір жағдайларда сынықтың ішіндегі сүйек миы соңғы қайта құру кезеңінен екі немесе одан аз апта бұрын жазылуы мүмкін. Иммобилизация және хирургиялық араласу жазылуға көмектесе алады, бірақ сынық ақырында физиологиялық процестер арқылы жазылады. Жазылу процесін негізінен периостеум (сүйекті жабатын дәнекер тінді мембранасы) анықтайды. Периостеум – сүйек жазылуы үшін қажетті хондробластар мен остеобластарға айналатын алғашқы жасушалардың бір көзі. Алғашқы жасушалардың басқа көздері – сүйек кемігі (бар болса), эндостеум, кішкентай қан тамырлары және фибробластар.
Bone healing, or fracture healing, is a proliferative physiological process in which the body facilitates the repair of a bone fracture. Generally, bone fracture treatment consists of a doctor reducing (pushing) displaced bones back into place via relocation with or without anaesthetic, stabilizing their position to aid union, and then waiting for the bone's natural healing process to occur. Adequate nutrient intake has been found to significantly affect the integrity of the fracture repair. Age, bone type, drug therapy and pre existing bone pathology are factors that affect healing. The role of bone healing is to produce new bone without a scar as seen in other tissues which would be a structural weakness or deformity. The process of the entire regeneration of the bone can depend on the angle of dislocation or fracture. While the bone formation usually spans the entire duration of the healing process, in some instances, bone marrow within the fracture has healed two or fewer weeks before the final remodelling phase. While immobilization and surgery may facilitate healing, a fracture ultimately heals through physiological processes. The healing process is mainly determined by the periosteum (the connective tissue membrane covering the bone). The periosteum is one source of precursor cells that develop into chondroblasts and osteoblasts that are essential to the healing of bone. Other sources of precursor cells are the bone marrow (when present), endosteum, small blood vessels, and fibroblasts.
Негізгі емдеу
Бастапқы жазылу (немесе тікелей жазылу) тұрақты, анатомиялық дұрыс жағдайға келтіруді, ешқандай тігізгіштіктердің қалыптаспауын қажет етеді. Мұндай жазылуда сүйек ламеллалары, Хаверсиялық каналдар мен қан тамырлары каллус (сүйек тігізгіші) пайда болмай қайта құрылады. Бұл процесс бірнеше айдан бірнеше жылға дейін жалғасуы мүмкін.
Primary healing (also known as direct healing) requires a correct anatomical reduction which is stable, without any gap formation. Such healing requires only the remodeling of lamellar bone, the Haversian canals and the blood vessels without callus formation. This process may take a few months to a few years.
Реакция
Сүйек сынығынан кейін қан жасушалары жарақаттанған жерге жақын жиналады. Сынықтан кейін көп ұзамай қан тамырлары тарылып, қан кету тоқтатылады. Бірнеше сағат ішінде қан тамырларынан тыс қан жасушалары гематома деп аталатын қан қыстысын құрайды, ол кальоздың қалыптасуы үшін үлгі ретінде қызмет етеді. Бұл жасушалар, макрофагтарды қоса алғанда, цитокиндер сияқты қабыну медиаторларын (ісік некрозы факторы альфа (TNFα), интерлейкин 1 отбасысы (IL 1), интерлейкин 6 (IL 6), 11 (IL 11) және 18 (IL 18)) бөліп шығарады және қан капиллярларының өткізгіштігін арттырады. Қабыну 24 сағатта ең жоғары шағына қарайды және жеті күн ішінде аяқталады. TNFα ісік некрозы факторы рецепторы 1 (TNFR1) және ісік некрозы факторы рецепторы 2 арқылы мезенхималық дің жасушаларының (сүйек миынан шыққан) остеобласттар мен хондроциттерге дифференциациялануын қамтамасыз етеді. Стромальды жасушадан туындаған фактор 1 (SDF 1) және CXCR4 мезенхималық дің жасушаларын тартуды қамтамасыз етеді. IL 1 және IL 6 сүйек жазылуы үшін ең маңызды цитокиндер. IL 1 кальоз бен қан тамырларының қалыптасуын ынталандырады. IL 6 остеобласттар мен остеокласттардың дифференциациялануын күшейтеді.
After bone fracture, blood cells accumulate adjacent to the injury site. Soon after fracture, blood vessels constrict, stopping further bleeding. Within a few hours, the extravascular blood cells form a clot called a hematoma that acts as a template for callus formation. These cells, including macrophages, release inflammatory mediators such as cytokines (tumor necrosis factor alpha (TNFα), interleukin 1 family (IL 1), interleukin 6 (IL 6), 11 (IL 11), and 18 (IL 18)) and increase blood capillary permeability. Inflammation peaks by 24 hours and completes by seven days. Through tumor necrosis factor receptor 1 (TNFR1) and tumor necrosis factor receptor 2, TNFα mediates the differentiation of mesenchymal stem cell (originated from the bone marrow) into osteoblast and chondrocytes. Stromal cell derived factor 1 (SDF 1) and CXCR4 mediate recruitment of mesenchymal stem cells. IL 1 and IL 6 are the most important cytokines for bone healing. IL 1 promotes formation of callus and of blood vessels. IL 6 promotes differentiation of osteoblasts and osteoclasts.