Кіріспе
Кеу сарайы – Темаза өзенінің жағасындағы Кеу бағының аумағында орналасқан британдық патша сарайы. Алғашқыда үлкен кешен болған, оның қалдықтары аз ғана сақталған. 1631 жылы салынған, бірақ одан бұрынғы ғимараттың негізінде бой көтерген, ең бастысы – Голланд үйі. Онда шамамен 1728 жылдан 1818 жылға дейін патшалық отбасы тұрған, ал 1844 жылы қысқа мерзімге қайтадан пайдаланылған. Голланд үйі бірінші санаттағы ескерткіш ретінде тіркелген және келушілерге ашық. Оны «Тарихи патша сарайлары» атты тәуелсіз қайырымдылық қоры күтіп ұстайды, ол үкіметтен немесе патшадан қаржы алмайды. Голланд үйінің жанында 18 ғасырға тән қызметтік қанаттың бір бөлігі орналасқан, ал жақын жерде бұрынғы үй иесінің үйі, сыра қайнату орны және ас үй блогы бар. Бұл ғимараттардың көпшілігі жекеменшік, бірақ ас үйлерге кіруге болады. Ас үйлер, Ұлы Пагода және Королева Шарлоттаның үйі де «Тарихи патша сарайлары» қорының басқаруында.
Kew Palace is a British royal palace within the grounds of Kew Gardens on the banks of the River Thames. Originally a large complex, few elements of it survive. Dating to 1631 but built atop the undercroft of an earlier building, the main survivor is known as the Dutch House. Its royal occupation lasted from around 1728 until 1818, with a final short lived occupation in 1844. The Dutch House is Grade I listed, and open to visitors. It is cared for by an independent charity, Historic Royal Palaces, which receives no funding from the government or the Crown. Alongside the Dutch House is a part of its 18th century service wing, whilst nearby are a former housekeeper's cottage, brewhouse and kitchen block – most of these buildings are private, though the kitchens are open to the public. These kitchens, the Great Pagoda and Queen Charlotte's Cottage are also run by Historic Royal Palaces.
Фортрейлер мен капельдер
Голландиялық үйдің астында 16 ғасырдағы ғимараттың жертөлері орналасқан. Бұл жер Джон Дадлиге тиесілі болған, ал 1558 жылы оның ұлы Роберт Дадлиге, Лестердің 1-ші графына, Елизавета I-нің балалық шақтағы досы және сарайдағы сүйіктісіне қайтарылды. Бұл ғимарат батысқа қараған кірпіштен салынған және 1563 жылы Роберт Дадли Елизаветаны Кьюдегі үйінде қабылдаған болуы мүмкін – сол кездегі Елизаветаның басты сарайларының бірі жақын орналасқан Ричмонд сарайы еді. 1619 жылы жертөленің үстіндегі ғимаратты Сэмюэл Фортри жалға алды, ол 1631 жылы жертөлден басқа барлық құрылыстарды бұзып, оның орнына оңтүстікке қарап тұрған жаңа, үлкен сарай салды. Автор Сэмюэл Фортрейдің әкесі, Сэмюэл Фортри аға, Лилль маңынан шыққан әулеттен тараған саудагер болған, бірақ оның тегі туралы кейінгі шатасу ғимараттың «Голландиялық үй» деп аталуына себеп болды. Бұл атау сонымен қатар үйдің голланд стиліндегі сәулетіне байланысты туды, ол «шеберлік манері» деп аталады және голландтық фронтондармен ерекшеленеді. Аталған стиль сол кезде Нидерландыдан гөрі Лондон, Шығыс Англия және Шығыс Кентте кең таралған. 1697 жылы Фортрейдің ұрпақтары ғимаратты күшті саудагер және Лондон қаласының бұрынғы мэрі сэр Ричард Леветтке жалға берді, ол кейіннен оны өзінің қызы Мэриге мұра етіп қалдырды.
Кью үйі
1631 жылы салынған үйдің қарсысында тағы бір сарай тұрды, бұл сарайдың шығу тегі Тюдор дәуіріне дейін баруы мүмкін. Оны күнделік жазушы Джон Эвелин жиі келіп, Ричард Беннеттен оның қызы Доротиге, Генри Капельдің әйеліне өтті. Дороти мен Генри баласыз болғандықтан, үй Доротидің шөбересі Елизаветаға, Уэльс принцінің хатшысы Сэмюэл Молиноның әйеліне, содан кейін Молиноның дәрігері Натаниел Сент-Андреге тиесілі болды. Бұл сарай ақырында 1802 жылы бұзылып кетті.
Аугуста мен Георг III
Фредерик Ақ үйге байланысты бақтарды жаңартуға кірісті, бірақ 1751 жылы "түнге дейін бақта, ылғал жаңбыр мен ақжайын астында жұмысшыларын қадағалап күткеннен кейін" ауруға шалдықты, ол өкпелік эмболиямен күшейіп, өлімге алып келді. Оның әйелі Аугуста балаларымен бірге Ақ үйде тұрып, бақтарды қайта жаңғыртуды жалғастырды. Оған күйеуінің досы, Бьют графы Джон Стюарт кеңес берді және ағылшын сәндік бағбандығының ең көрнекті шеберлерінің бірі сэр Уильям Чемберс көмектесті. Фредериктің қарындасы Амелия, болжам бойынша, 1730-1740 жылдар аралығында Голланд үйінде тұрған, бірақ 1751 жылы Ричмонд саябағының сақшысы болып тағайындалғаннан кейін көшіп кеткен сияқты. Бұл Голланд үйі Аугустаның үлкен ұлдары Джордж (болашақ Джордж III) және Эдвард үшін мектепке айналуы мүмкін болды, оларды Бьют пен Чемберс оқытты. 1760 жылы Джордж таққа отырды, бір жылдан кейін Мекленбург-Штрелицтің Шарлоттасына үйленді және отбасы мүшелерінің саны арта келе, жазғы резиденциясы ретінде Ричмонд лоджына көшті. 1762 мен 1783 жылдар аралығында Джордж пен Шарлоттаның он бес баласы дүниеге келді. Чемберс 1761-62 жылдары Аугуста үшін Кьюдегі апельсинхана мен пагоданы салды, бірақ сол онжылдықта ол көбінесе Карлтон үйінде тұрды. Дегенмен, Аугуста 1772 жылы қайтыс болғанға дейін Голланд үйі мен Ақ үйді өз иелігінде сақтап тұрды, содан кейін олар Джорджқа өтті, ол Ричмонд лоджын бұзып, жазғы резиденциясын Ақ үйге көшірді. Ол сондай-ақ соңғы ғимаратты өзінің өнер коллекциясын, оның ішінде Каналеттоның көптеген туындыларын және жақын жерде тұратын Зоффанидің Уффици галереясының суретін орналастыру үшін пайдаланды, ол Сент-Анн шіркеуіне жерленген. Джордж Голланд үйін мектеп ретінде пайдалануды жалғастырды, енді оның үлкен ұлдары Джордж пен Фредерик үшін. Осының салдарынан ол "Уэльс принцінің үйі" немесе "Бұрынғы Уэльс принцінің үйі" деп аталды, бірақ болашақ Джордж IV бала кезінен кейін онда тұрмады. Корольдік балалардың шағын отбасылары Кью Гриндегі үйлерде орналастырылды, ал корольдік тәрбиеші Леди Шарлотта Финч та жергілікті жерде тұрды. Шамамен 1771-72 жылдарға жасалған суретте ол Голланд үйінің аумағында балалармен бірге бейнеленген. 1771 жылғы картада Голланд үйі мен өзен арасындағы жер әлі де Линкольн қонақүйінің адвокаты және сэр Ричард Леветтің немересі Левет Блэкборнға тиесілі екені көрсетілген. Бұл ғимараттар мен жерлерді корольдік отбасы 1781 жылдың 13 қазанына дейін ғана жалға алғанын көрсетеді, содан кейін Джордж III Леветттерден оны 20 000 фунт стерлингке сатып алды. Жеті жылдан кейін Джордж 1788 жылдың қарашасынан 1789 жылдың наурызына дейін "ақылдан адасудың" алғашқы кезеңінде Ақ үйде ұсталды, оның әйелі Шарлотта мен қыздары жоғарғы қабаттарда, ал төсек бөлмесінің күзетшілері Голланд үйінде тұрды. Содан кейін Ақ үйдің күйреуіне рұқсат етілді, бірақ 1801 жылы екінші рет ауруға шалдыққан кезде оны сол жерде орналастыруға болады, ал Шарлотта мен оның қыздары Джорджтың жазылуын күту үшін Голланд үйіне көшіп барды. Ақ үй 1802 жылы бұзылды, сондықтан 1804 жылы "ақылдан адасудың" үшінші кезеңі басталғанда Джордж Голланд үйінің жаңартылған бір қабатты шаруашылық қанатында және, мүмкін, Голланд үйінің бірінші қабатында орналастырылды, ал Шарлотта мен ханшайымдар Голланд үйінің бірінші және екінші қабаттарында тұрды. (Осы шаруашылық қанаты негізінен 1881 жылы бұзылды, бірақ бастапқыда ол Голланд үйінің батыс жағына тікелей қосылған еді.)
Қоғамға ашық
Георг IV сонымен қатар Голландиялық үйді бұзуды жоспарлаған, бірақ ол жоспар іске аспады. 1818 жылы сол жерде үйленгендігінің ықпалымен, оның інісі Вильгельм IV үйге батыс қанатты қосып, оны қайта пайдалану жоспарларын тапсырды, бірақ бұл да орындалмады. Вильям Голландиялық үйді өзінің қарындасы Викторияға, Кент герцогинясына, оған және оның қызына (болашақ королева Викторияға) ұсынды, бірақ ол оны «принцесса мен маған тұруға мүлдем жарамсыз, өте ыңғайсыз және жиһазсыз ескі үй» деп бас тартты. Королева Виктория 1844 жылғы жазда үш баласын қысқа мерзімге сол үйге жіберді, бірақ келесі жылы ол және принц Альберт Уайт аралындағы Осборн үйін жазғы резиденция ретінде қайта жаңартуға кірісті. Осылайша Голландиялық үй 1898 жылға дейін бос тұрды, содан кейін ол оны және королева Шарлоттаның коттеджін өзінің Алмаз мерейтойын атап өту үшін Кью бағына берді. Осы кезде сарайдың атқоймасы мен Голландиялық үйдің көп бөлігі бұзылып, шамамен 1881 жылы қиратылған. 1969 жылы үйдің арт жағына 17 ғасырлық Голландия бағының көшірмесі салынды. Голландиялық үй 1996 жылға дейін жұртшылыққа ашық болды, содан кейін ауқымды қалпына келтіру жобасы басталды. Бұл жоба ғимаратты физикалық жағдайға келтірумен қатар, Шотландиялық шебер тоқымашы Иан Дейл жасаған кезеңдік маталар мен безендірулерді тоқуды қамтыды. 1880 жылдары бұзылған дәретхана шахтасының орнына батыс қанатына мүгедектерге арналған лифт шахтасы орнатылды. Ғимарат 2006 жылғы 21 сәуірде Уэльс принці Чарльз өткізген королева Елизавета II-нің 80 жылдық мерейтойына арналған кешкі асқа пайдаланылды – бірнеше күннен кейін ол қайтадан келушілерге арналған нысан ретінде ашылды. Сарай 2006 жылғы BBC телеарнасының «Сарайлардан әңгімелер» атты деректік фильмінде көрсетілді. Оны «Тарихи патшалық сарайлар» басқарады, сонымен қатар Патшалық асханаларға (2012 жылы жұртшылыққа қайта ашылды) және Пагодаға (2018 жылы жұртшылыққа ашылды) жауапкершілікті де алды.