Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотландиядағы крикетке шолу
Overview of cricket in Scotland
Крикет Шотландияда көршілес Англиядағыдан гөрі әлдеқайда төмен деңгейде дамыған. Шотландия тест матчтары өткізетін он екі жетекші крикет елдерінің қатарына кірмейді, бірақ Шотландия ұлттық құрамасына енді Криккет әлем чемпионатында (1999, 2007 және 2015 жылдары Шотландия қатысқан) ойнамаған кезде де, толық бір күндік халықаралық матчтарды өткізуге рұқсат берілді. Шотландияда жақсы қалыптасқан демалыс крикет жүйесі бар. 2016 жылы Шотландияда шамамен 17 000 адам крикет ойнайды деп есептелді. Халықаралық деңгейде Шотландия ең жоғары сападағы «қауымдас» (тест емес) командалардың бірі саналады және Англия мен Ирландия сияқты көршілес толық құқықты мүшелермен, сондай-ақ Нидерланды сияқты жоғары дәрежелі қауымдас командамен тарихи бәсекелестікке ие.
Cricket has a considerably lower profile in Scotland than it has in neighbouring England. Scotland is not one of the twelve leading cricketing nations which play Test matches, but the Scottish national team is now allowed to play full One Day Internationals even outside the Cricket World Cup, in which Scotland competed in 1999, 2007, and 2015. Scotland has a well established recreational cricket structure. In 2016 it was estimated that around 17,000 people play cricket in Scotland. At international level, Scotland is ranked as one of the highest 'associate' (non Test) teams, and has historic rivalries both with its neighbouring full members England and Ireland, and fellow high ranked associate, Netherlands.
Тарих
Шотландияда крикетке кем дегенде 225 жылдан бері тарих бар. Жазбаларда сақталған алғашқы матч 1785 жылдың қыркүйегінде Алоадағы Шау паркінде өткен. Ойынды 1745 жылы Бонни Принс Чарли бастаған якобит көтерілісінен кейін елде гарнизонға орналасқан ағылшын сарбаздары арқылы Шотландияға кеңінен таныстырды. Ең көне белгілі клубтың Келсо (жазбалар 1820 жылға дейін) екендігі бекер емес. Пертте крикеттің пайда болуы да осы себепке байланысты. Басқа аймақтарда, соның ішінде Шотландия шекараларында, ойынды қағаз, тоқыма және темір өнеркәсібіндегі ағылшын жұмысшыларының көшіп келушілері енгізген сезіледі, ал Эдинбургте ойынды 19-шы ғасырдың ортасында аймақтағы жетекші мектептер, ең алдымен Корольдік жоғары мектеп және Эдинбург академиясы қабылдады. Кез келген деңгейдегі алғашқы өкілдік ойын 1849 жылы өтті, ол кезде All England XI командасы Шотландияның 22 ойыншыдан тұратын командасымен ойнау үшін Эдинбургке келді. Бұл матч үлкен қызығушылық тудырды және келесі бірнеше жылда ұқсас сапарлар жасалды, басқа қалалар мен қалаларда да өкілдік ойындар өткізілді. Шотландия матчтары 1865 жылдан бастап он бір ойыншыдан тұратын командалармен өткізілді, барлығы 30-дан астам елге қарсы, соның ішінде барлық тесттік ойыншы елдер және көптеген басқа да таңдалған командалар, әрине, MCC де бар. Бірақ Шотландияның халықаралық беделінің дамуы 20-шы ғасырдың көп бөлігінде назардан тыс қалды, тек Ирландияға, MCC-ге, турлы тесттік командаларға және кейбір округтік командаларға қарсы үш күндік матчтар ғана «бірінші сынып» мәртебесіне ие болды. 1980 жылы Шотландия Англияның Бенсон және Хеджес кубогы мен NatWest Trophy бір күндік жарыстарына қатысуға шақырылды. 1992 жылы Шотландия Ұлыбритания Крикет Кеңесінің құрамынан шығып, крикет саласында Англиямен байланысын тоқтатты және 1994 жылы Халықаралық Крикет Кеңесінің (ICC) қауымдастырылған мүшесі болып сайланды. Бұл Шотландияға әлемдік крикетте өз даусын білдіруге мүмкіндік берді және ұлттық команда 1997 жылдың наурыз-сәуір айларында Куала-Лумпурда өткен ICC трофиіне алғаш рет қатысты. Үшінші орын Шотландияға 1999 жылы Англияда өткен ICC әлем чемпионатына жолдама берді, ал Шотландияның өзі Эдинбургтегі Гранж клубында екі матч (Жаңа Зеландия және Бангладеш командаларына қарсы) өткізді. 2003 жылғы әлем чемпионатына ілікпесе де, Шотландия крикетті кәсіби деңгейде дамытуға үлкен үлес қосты. Бұл дамудың бірінші қадамы – Шотландияның 2003 жылы үш жылға ағылшынның жексенбілік лигасына қабылдануы болды. Бұл Шотландияның бір күндік халықаралық мәртебеге жетуі үшін қажетті тәжірибе деңгейін ойыншылар мен әкімшілерге беру үшін ағылшын округтеріне қарсы кемінде 18 матч ойнауды білдірді. Шотландияның халықаралық командасы үшін сәтті кезең болды, олар 2004 жылдың қарашасында алғашқы (үш күндік) ICC континентальдық кубогын жеңіп алды, содан кейін 2005 жылы Дублинде ICC трофиін жеңіп, ескі қарсыластары Ирландияны жеңіп, шотландтарды әлемдік рейтингте 12-орынға қойды. Бұл Шотландияға 2007 жылы Батыс Индияда өткен әлем чемпионатына қатысуға мүмкіндік берді. Ең қиын топқа түскеніне қарамастан, турнирде ешқандай жетістікке қол жеткізе алмады және 2011 жылғы әлем чемпионатына ілікпегені үшін де өкінді. Халықаралық командалар өткен бірнеше жылдағы бірнеше негізгі ойыншыларды зейнеткерлікке шығару арқылы жаңа кезеңге енді. 2011 жылға дейін Шотландия толыққанды бәсекеге қабілетті командамен қайта пайда болды, ең бастысы Ауғанстан, Нидерланды (екі рет) және Ирландияға қарсы төрт бір күндік матчты қатарынан жеңіп алды. Шри-Ланкадан жеңілгеннен кейін, олар CB40 жарысында Нортгемптоншир мен Уорикширді қатарынан жеңіп, табысты жолын жалғастырды.
Cricket in Scotland is at least 225 years old. The first match for which records are available was played in September 1785 at Schaw Park, Alloa. The game was more generally introduced to Scotland by English soldiers garrisoned in the country in the years following the Jacobite rising led by Bonnie Prince Charlie in 1745; and it is no coincidence that the oldest known club is Kelso (records date back to 1820), in the Borders, then a garrison town. The origins of cricket in Perth, where cricket was also played at a very early stage, was also for the same reason. In other areas, including the Borders of Scotland, the game seems to have been introduced by immigrant English workers in the paper, textile and iron industries, while in Edinburgh the game was taken up in the mid nineteenth century by the main Schools in the area, most prominently initially by the Royal High School & Edinburgh Academy. The first representative game of any standing was in 1849, when the All England XI came to Edinburgh to play a 22 man team representing Scotland. This match provoked great interest and similar visits followed over the next few years, representative games also being played in other Cities & Towns. Scotland matches played on an eleven a side basis date from 1865, against a total of more than 30 countries, including all the Test playing nations, and numerous other select teams, including, of course, the MCC. But the development of Scotland's international standing was more or less ignored for the best part of the 20th century, with three day matches against Ireland, MCC, touring Test teams and the occasional County side being the only ones granted 'first class' status. In 1980, Scotland was invited to take part in England's Benson and Hedges Cup and NatWest Trophy one day competitions. In a further development, Scotland resigned from membership of the UK Cricket Council in 1992, effectively severing links with England in the cricketing sense, and in 1994 was elected to Associate Membership of the International Cricket Council (ICC). This gave Scotland its own voice in world cricket and the national team took part for the first time in the ICC Trophy held in Kuala Lumpur in March/April 1997. Third place qualified Scotland for the ICC World Cup in 1999 hosted by England, and Scotland themselves hosted two games (against New Zealand & Bangladesh) at The Grange Club in Edinburgh. Although failing to qualify for the 2003 World Cup, Scotland made significant inroads in professionalising the game in Scotland. The first part of this was Scotland's acceptance into the English Sunday League competition in 2003, for a period of three years. This involved playing a minimum of 18 matches of top class cricket against the English counties, giving both players and administrators the level of experience necessary for Scotland's progress to One Day International status. In a halcyon period for the Scotland International side, they won the inaugural (three day) ICC Intercontinental Cup in November 2004, and then the 2005 ICC Trophy in Dublin by beating old rivals Ireland, putting the Scots into 12th place in the global rankings. This gave Scotland qualification for the 2007 World Cup in the West Indies. Placed in the hardest Group, no successes were achieved in the Tournament and there was further disappointment at not achieving qualification for the 2011 World Cup. The International teams then entered a transitional phase, with the retiral of several key players from the previous few years. It was 2011 before Scotland emerged with a fully competitive team, most notably winning four consecutive One Day Internationals against Afghanistan, Netherlands (twice) and Ireland. Following defeat by Sri Lanka, they continued a successful path by beating Northamptonshire and Warwickshire on consecutive days in the CB40 Competition.
Әкімшілік
Шотландия крикетіне басшылық ететін орган – Cricket Scotland, ол әйелдер крикетімен, жасөспірімдер крикетімен және ерлер ойынымен әкімшіліктейді. 1992 жылы Шотландия Крикет Одағы Ұлыбритания Крикет Кеңесінен кетіп, Англия мен Уэльстегі крикет ұйымдарымен байланысын тоқтатты. 1994 жылы Шотландия Халықаралық Крикет Кеңесінің қауымдас мүшесі атанды.
The governing body for Scottish cricket is Cricket Scotland, which administers women's cricket and junior cricket as well as the men's game. The then Scottish Cricket Union resigned from the UK Cricket Council in 1992, effectively severing links with the organisation of cricket in England and Wales. In 1994 Scotland became an Associate Member of the International Cricket Council.
Ерлер құрамасы
Шотландияның ерлер құрамасы 1999 жылы Крикет әлем чемпионатында бақ сынасты. Олар барлық бес матчта жеңіліске ұшырады, бірақ 2007 жылы Батыс Индияда өткен турнирге қатысу құқығын алды. Шотландия 2005 жылы Ирландияда өткен ICC Trophy квалификациялық турнирін жеңіп алды. 2007 жылы Шотландия алғашқы топтық кезеңде Австралия, Оңтүстік Африка және Нидерландымен күш сынасты. Шотландияның ұлттық құрамасының көп бөлігі әуесқойлар, алайда бірнеше шотланд спортшысы ағылшынның ішкі крикетінде және Англия ұлттық құрамасында, оның ішінде бұрынғы капитан Майк Деннесспен бірге кәсіби деңгейде ойнады. 2003 жылы шотланд командасына ағылшын ұлттық бір күндік крикет лигасына орын берілді, себебі кәсіби крикетшілермен үнемі ойнау арқылы ең үздік шотланд крикетшілерінің өнімділігі артады деп үміттенілді. Шотландия ұлттық құрамасы 2007, 2009, 2016, 2021 және 2022 жылдарғы T20 әлем чемпионаттарына қатысты, ал 2021 жылғы турнирде алғаш рет негізгі кезеңге өтті. Сонымен қатар, олар 2024 жылғы маусым айында Батыс Индия және АҚШ-та өтетін T20 әлем чемпионатына да жолдама алды.
The Scottish men's team competed in the Cricket World Cup in 1999. It lost all five of its matches but qualified for the 2007 event in the West Indies. Scotland won the qualifying tournament, the ICC Trophy, in Ireland in 2005. Scotland played Australia, South Africa and the Netherlands in the opening group stage in 2007. Most of the members of Scotland's national team are amateurs, although a few Scots have played professionally in English domestic cricket, and for the England national team, including former captain Mike Denness. In 2003, the Scottish team was granted a place in the English national one day cricket league in the hope that playing against professional cricketers on a regular basis would improve the performance level of the best Scottish cricketers. The Scottish national team qualified for the 2007 2009, 2016, 2021 and 2022 T20 World Cup tournaments, qualifying for the main round for the first time at the 2021 Tournament. They have also qualified for the upcoming edition of the T20 World Cup which will be hosted by West Indies and United States in June 2024.
Өңірлік серия
Өңірлік Про Сериясы алғаш рет 2016 жылы Солтүстік теңіз Про Сериясын алмастырды, бұл жарыс Голландия Корольдік Криккет Федерациясы мен Шотландия Криккеті арасындағы бірлескен кәсіпорны болған. Бұл Шотландияның басты отандық жарысы. Турнирде үш команда қатысады: Батыс жауынгерлері, Шығыс рыцарлары және Каледондық жоталар. Әр команда Шотландияның әртүрлі аймағында орналасқан.
The Regional Pro Series was first launched in 2016 replacing the North Sea Pro Series a competition which was a joint venture between the Royal Dutch Cricket Board and Cricket Scotland. It is Scotland's premier domestic competition. The tournament consists of three teams; Western Warriors, Eastern Knights and Caledonian Highlanders. Each team is based in a different region of Scotland.
Твинти-20 крикет
Еуропалық Т20 лигасының бірінші маусымы, Т20 франшизалық турнирі, 2019 жылдың тамызында басталуға жоспарланған еді.
The first season of the European T20 league, a Twenty20 franchise based tournament, was scheduled to start in August 2019.
Шотландияның әйгілі крикетшілері
Тарихтағы ең белгілі крикетшілердің бірі – шотландтық, шотландтық ата-анасынан туған, Үндістанда дүниеге келген және "Аяқ теориясын" (Leg Theory) ойлап тапқан Дуглас Жардин. Жардин Британдық Үндістанда туып, Сент-Эндрюсте өскен, өмірінің көп бөлігін Англияда өткізген, Швейцарияда қайтыс болды, ал оның күлі Пертширде шашылды. Ол өз балаларына шотланд есімдерін қойды. Шотландиядан тағы бірнеше танымал крикетшілер шықты, олардың ішінде бұрынғы Англия капитаны Майк Деннес, Уорвикширдің универсалды ойыншысы Дуги Браун, сондай-ақ Англияның бұрынғы тестік ойыншылары Гэвин Гамильтон және Грегор Макгрегор бар, олар регбиден Шотландияны, ал крикеттен Англияны өкілдік еткен. Шотландияның тағы бір белгілі крикетшісі – Брайан Харди, ол 70-80 жылдардағы табысты Эссекс командасының маңызды ойыншысы болды. Шотландияның ең сәтті спиннерлерінің бірі және беделді журналист Иан Пиблс 1931 жылы Дональд Брэдменмен бірге жылдың крикетшісі атанды. Р. С. Робертсон Глазго Оксфорд университеті мен Сомерсет командаларында ойнады, кейін танымал крикет жазушысы және тілшісі болды. Оңтүстік Африкада туған, бұрынғы Англия капитаны Тони Грейг те шотландтық тегінің арқасында Англия құрамасына қатысуға құқылы болды. Сонымен қатар, шотландтар басқа елдер үшін де ойнады: Том Кэмпбелл Оңтүстік Африка үшін, ал Арчи Джексон Австралия үшін.
One of the most notable cricketers in history was a Scot, born in India of Scottish parents, Douglas Jardine, the inventor of "Leg Theory". Jardine was born in British India, brought up in St Andrews, spent most of his life in England, died in Switzerland and his ashes were scattered in Perthshire. He gave his own children Scottish names. A number of other prominent cricketers have come from Scotland, including the former England captain,Mike Denness, Warwickshire all rounder Dougie Brown, and former England test players Gavin Hamilton and Gregor MacGregor, who represented Scotland at rugby as well as England at cricket. Another notable Scottish cricketer was Brian Hardie, who was a major contributor to the successful Essex side of the 70's and 80's. One of the most successful Scottish spinners, and a respected journalist, was Ian Peebles, who was one of the cricketers of the year in 1931 alongside Donald Bradman. R. C. Robertson Glasgow played for Oxford University and Somerset and later became a prominent cricket writer and correspondent. The South African born former England captain Tony Greig also qualified to play for England due to his Scottish parentage. Finally Scots have also played for other countries: Tom Campbell for South Africa and Archie Jackson for Australia.