Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Жаңа Зеландияның ұлттық елтаңбасы – Жаңа Зеландия мемлекетін бейнелейтін геральдикалық символ. Оның дизайны Жаңа Зеландияның екі мәдениетті ұлт ретіндегі тарихын көрсетеді, бір жағында еуропалық әйел бейнесі, екінші жағында маори рангaтирaсы (басшысы) бейнеленген. Орталық қалқандағы символдар Жаңа Зеландияның саудасын, ауыл шаруашылығы мен өнеркәсібін көрсетеді, ал тәж – Жаңа Зеландияның конституциялық монархия статусын көрсетеді. Елтаңба 1911 жылғы 26 тамызда король Георг V-нің жарлығымен бекітілді және 1956 жылы Елизавета II-нің бұйрығымен өзгертілді. Елтаңбаны пайдалану Жаңа Зеландия үкіметімен шектелген, алайда бұл символ мемлекеттік наградаларда кеңінен қолданылады; ол полиция формасында және ұлттық паспорттың мұқабасында қолданылады.
National coat of arms of New Zealand
The coat of arms of New Zealand is the heraldic symbol representing the South Pacific island country of New Zealand. Its design reflects New Zealand's history as a bicultural nation, with a European female figure on one side and a Māori rangatira (chief) on the other. The symbols on the central shield represent New Zealand's trade, agriculture and industry, and a Crown represents New Zealand's status as a constitutional monarchy. The arms were granted by warrant of King George V on 26 August 1911, and modified by Queen Elizabeth II in 1956. While the use of the coat of arms is restricted to the New Zealand Government, the symbol enjoys wide use on state decorations; it appears on the uniform of the police and is on the cover of the national passport.
Тарих
1911 жылға дейін Жаңа Зеландия Ұлыбританиямен бірдей патшалық гербін қолданды. Жаңа Зеландияның өзін-өзі басқаруының дамуымен, әсіресе 1907 жылы доминион мәртебесін берумен, жаңа герб қажет деп шешілді. 1908 жылы ресми түрде өткізілген байқауға 78 жоба қабылданды. Орталық қалқан 1911 жылдан бері өзгермеген. Ол төрт бөлікті қалқаннан тұрады, оның бірінші бөлігінде Оңтүстік Крест шоқжұлдызының төрт жұлдызы бар (ұлттық туда бейнеленген, бірақ жұлдыздар әртүрлі пропорцияда); екінші бөлігінде алтын жүн; үшіншісінде бидай бағы; төртіншісінде екі балға (қараңыз § Символика). Мұның бәрінің үстінен тар тік жолақ – үш кеме бейнеленген, олар теңіз саудасының маңыздылығын көрсетеді және "Еуропалық көшіп келушілердің 19-ғасырдағы елді мекендеуін еске түсіреді". Патшалық жарлықта елтаңбаның дизайны көрсетілгенімен, 1940-шы жылдардың ортасына қарай кем дегенде 20 нұсқа қолданыста болды. Королева Елизавета II 1956 жылы жаңартылған нұсқаны бекітті; ол сондай-ақ гербте Сент-Эдвардтың тәжін қолдануға рұқсат берді. Бұл үлгі әлі күнге дейін қолданыста. Бірінші бөлім ұлттық тудағы төрт жұлдызды бейнелейді, олар Crux шоқжұлдызындағы жұлдыздар шоғырын көрсетеді; екінші бөлім алтын жұнды бейнелейді, бұл елдің мал шаруашылығы саласын көрсетеді; үшінші бөлім ауыл шаруашылығы үшін бидай бағын бейнелейді; ал төртінші бөлім кен өндірісі үшін қиылысқан балғаларды бейнелейді. Тар жолақта үш кеме бейнеленген, бұл теңіз саудасының маңыздылығын және барлық жаңа зеландиялықтардың көшпендік табиғатын көрсетеді. Оң жақтағы қолдаушы – Жаңа Зеландияның туын ұстаған еуропалық әйел, ал сол жақтағы қолдаушы – тайаха (соғыс қаруы) ұстап тұрған және кайтака (лентадан жасалған плащ) киген маори рангaтирaсы (басшысы). Әйел бейнесі 20 ғасырдың бірінші жартысында Жаңа Зеландияның кең таралған ұлттық символы Зеландияның бейнесі деп есептеледі. Сонымен қатар, ол "елдің түпкілікті емес азаматтарының" барлығын көрсетеді. Герб – ұлттық егемендіктің символы. Осылайша, гербті ресми түрде пайдалану Жаңа Зеландия үкіметінің құзырында. Герб сонымен қатар барлық Парламент актілерінде және Жаңа Зеландия паспортының мұқабасында бейнеленген, күміс жапырақтың (silver fern) бейнесімен бірге, Жаңа Зеландияның тағы бір танымал символы. 1962 жылдан бері корольдік символымен белгіленген гербтің туы, Жаңа Зеландияның монархы ретінде королеваның жеке туы болып табылады. Жаңа Зеландияның генерал-губернаторының туы 2008 жылдан бері көк түсті фонға гербтің қалқанын бейнелейді. Патшалық сапарлар немесе мерекелік шаралар сияқты ерекше жағдайларда жеке тұлғалар мен жеке ұйымдар гербті уақытша көрсетуге құқылы. Оны Мәдениет және мұра министрлігінің рұқсатымен ғана пайдалануға немесе жариялауға болады.
Until 1911, New Zealand used the same royal coat of arms as the United Kingdom. With the evolution of New Zealand self government, especially the granting of dominion status in 1907, it was decided that a new coat of arms was required. An official competition held in 1908 received 78 designs. The central shield has remained unaltered since 1911. It comprises a quartered shield containing in the first quarter four stars representing the Southern Cross constellation (as depicted on the national flag, but with the stars in different proportions); in the second quarter, a golden fleece; in the third, a wheat sheaf; and in the fourth, two hammers (see § Symbolism). Over all this is a pale—a broad vertical strip—with three ships representing the importance of maritime trade and "recalling the 19th century settlement of the country by European migrants". Although the royal warrant specified the design of the coat of arms, by the mid 1940s at least 20 variants were in use. Queen Elizabeth II approved a revised version in 1956; she also expressly authorised the use of the St Edward's Crown in the arms. That design is still in use today. The first quadrant depicts the four stars on the national flag, representing the asterism within the constellation of Crux; the second quadrant depicts a golden fleece, representing the nation's farming industry; the third depicts a sheaf of wheat for agriculture; and the fourth quadrant depicts crossed hammers for mining. The pale depicts three ships, representing the importance of sea trade, and the immigrant nature of all New Zealanders. The dexter supporter is a European woman carrying the flag of New Zealand, while the sinister supporter is a Māori rangatira (chief) holding a taiaha (fighting weapon) and wearing a kaitaka (flax cloak). The female figure is said to be a depiction of Zealandia, a common national personification of New Zealand during the first half of the 20th century. It also broadly represents all "non indigenous citizens of the country". The arms are a symbol of national sovereignty. As such, official usage of the coat of arms is restricted to the New Zealand Government. The coat of arms also feature on all Acts of Parliament; and on the cover of the New Zealand passport, alongside the silver fern, another popular symbol of New Zealand. Since 1962, a banner of the arms, defaced with a royal symbol, has formed the sovereign's personal flag for New Zealand, for use by the Queen in her capacity as monarch of New Zealand. The flag of the governor general of New Zealand has, since 2008, featured the shield of the arms on a blue background. On a few special occasions, such as royal visits or jubilee celebrations, individuals and private organisations can display the coat of arms temporarily. It can only be used or published with the permission of the Ministry for Culture and Heritage.