Кіріспе

Ирандағы университет

Payame Noor University (PNU; парсы тілінде: Dāneŝgāhe Payāme Nur) – Иранның Тегерандағы штаб-квартирасы орналасқан мемлекеттік университеті. 1988 жылы құрылған, ғылым, зерттеу және технология министрлігіне бағынатын заңды тұлға. "Payame Noor" парсы тілінде "жарық хабары" деген мағынаны білдіреді. ПНУ 1988 жылы Абу Райхан әл-Бируни университеті мен Иранның ашық университеті бірігіп құрылды. Университет 28 оқу орталығында бес мамандық бойынша алғашқы студенттерді қабылдады. Payame Noor University Иранның ең беделді университеттерінің бірі саналады және елдегі жетекші білім беру мекемелерінің қатарында лайықты орын алады. Иранның ең жас университеттерінің бірі болғанына қарамастан, Payame Noor University халықаралық рейтингтерде жоғары көрсеткіштерге ие. 2013 жылдан бері университет Ирандағы бір студентке шаққандағы жарияланған мақалалар саны бойынша рекордты ұстап тұр.

Бірігу/Шағынды азайту

2023 жылдың тамызында Иран үкіметі оны толығымен таратуға әрекеттенді, бірақ көп ұзамай бұл тоқтатылды. Иран үкіметінің бағдарламасы бірнеше мың университеттерді жапты немесе біріктірді. Кейбіреулері Техникалық және кәсіптік университеттерге айналдырылды, ал қалғандары мемлекеттік университеттер құрамына енді.

Тарих

ПНУ – 1986 жылы Мәдени революцияның Жоғарғы Кеңесінің (SCCR) отырыс шешімдері (№ 94 және 97) бойынша құрылған, заманауи инновациялық университет. ПНУ 1988 жылы Иранда Абу Райхан әл-Бируни университеті мен Иранның ашық университеті бірігіп құрылды. Пайаме Нур университетінің Тегерандағы кампустарының бірі (бұрынғы Дамаванд колледжі немесе Дамаванд жоғары білім беру институты) 1976 жылы аяқталды және Талиэсин Ассошиэйтед Архитекторлары (Фрэнк Ллойд Райт қоры) мен Уильям Уэсли Петерс жобалап салған Ирандағы үш ғимараттың бірі болып табылады.

Туралы

Пайаме Нур университеті – Иранның ірі және беделді мемлекеттік университеттерінің бірі. Бұл жаһандық мега университет, оның атауы парсы тілінде «жарық хабары» дегенді білдіреді. 2020 жылы университетте 502 кампус болған. ПНУ бакалавриат, магистратура және PhD дәрежелерін ұсынады. Бұл университеттің түлектері Ғылым, зерттеу және технология министрлігінің ресми дипломын алады. Бұл университет студенттеріне берілген дипломдар ел ішінде және за рубежом жоғары білім беру орындарында оқуларын жалғастыруға және барлық мемлекеттік мекемелер мен ұйымдарда жұмысқа орналасуға мүмкіндік береді. Пайаме Нур университеті балалар мен жасөспірімдерді кодтау саласында дамыту және анықтау жөніндегі ұлттық жоспар бойынша ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойды. Сондай-ақ, ПНУ Ислам әлеміндегі виртуалды университеттер желісінің екінші жалпы жиналысын өткізеді. Білім беру жүйесі, Иранның жоғары білім беру жүйесі сияқты, екі семестрден және бір жазғы семестрден тұрады. Дегенмен, ПНУ-дағы оқу кестесі орталық ережелеріне сәйкес өзгеше. Payame Noor University-нің мақсаттарының бірі – университеттермен және беделді халықаралық ғылыми қауымдастықтармен ғылыми ақпарат алмасуды кеңейту. Үндістанның Ұлттық исламдық кешені, Малайзияның Ислам және халықаралық мультимедиасы, Тишрин, Афтара және Дамаск (Сирия). Университет сонымен қатар әлемдегі бірнеше беделді халықаралық ғылыми қауымдастықтардың белсенді мүшесі болып табылады, мысалы Азия ашық университеттер қауымдастығы (AAOU), Ашық және қашықтықтан білім беру жөніндегі халықаралық кеңес (ICDE), Ислам ынтымақтастық ұйымы (OIC), UNITWIN/ЮНЕСКО, Иран Ұлттық ғылым қоры (INSF) және Ислам әлемінің университеттері федерациясы (FUIW), Ислам әлемінің білім беру, ғылыми және мәдени ұйымы (ICESCO). ПНУ – ЮНЕСКО-ның Экологиялық білім беру кафедрасы. Пайаме Нур университеті Ирандағы алғашқы университет ретінде 2008 жылдан бастап 500 түлекті магистрлік деңгейде экологиялық білім беру курсын жобалау және іске асыруды қолға алды, ал 2012 жылы 40 PhD үміткерімен Экологиялық білім беру бойынша PhD курсын жобалады және іске қосты. Бұл пәннің білім беру және ғылыми-зерттеу мақсаттарын жүзеге асыру үшін 2012 жылдан бері шығарылып келе жатқан «Экологиялық білім және тұрақты даму» ғылыми журналына Ғылым, зерттеу және технология министрлігінен рұқсат алынды. Пайаме Нур университетіндегі Экологиялық білім беру тобы 2009, 2010 және 2011 жылдары бірнеше фестивальдар мен көрмелер өткізді, ал 2011 жылы Экологиялық білім берудің бірінші ұлттық конференциясы өтті. Экологиялық білім беру қауымдастығы 2015 жылдан бастап 540 мүшелігімен қызметін бастады, оның барлық мүшелері магистрлік және докторлық білім алушылар. 2017 жылы Пайаме Нур университетінде ЮНЕСКО-ның Экологиялық білім беру кафедрасын құруға қатысты, бұл бағдарлама академиялық, азаматтық қоғам, жергілікті қоғамдастықтар, зерттеушілер мен саясаткерлер, үкіметтік және үкіметтік емес ұйымдар (ҮЕҰ) арасындағы қолда бар әлеуеттер мен ынтымақтастық арқылы өзінің мақсаттарына жетеді деп күтілуде. Пайам Нур университеті UNITWIN мүшесі. UNITWIN – университеттерді бауырластыру және желі құру схемасының аббревиатурасы. Бұл ЮНЕСКО бағдарламасы 1992 жылы құрылған. UNITWIN/ЮНЕСКО кафедралар бағдарламасы жоғары оқу орындарында ЮНЕСКО кафедраларын және UNITWIN желілерін құрудан тұрады. UNITWIN/ЮНЕСКО кафедралар бағдарламасы халықаралық университеттер арасындағы ынтымақтастықты және желі құруды қолдайды, білім алмасу және бірлескен жұмыс арқылы институттардың әлеуетін арттырады. Бағдарлама ЮНЕСКО-ның құзыреті салаларына қатысты негізгі басымдықтар салаларында – білім беру, табиғи және әлеуметтік ғылымдар, мәдениет және коммуникация салаларында ЮНЕСКО кафедраларын және UNITWIN желілерін құруды қолдайды. Бұл желі арқылы бүкіл әлемдегі жоғары білім беру және ғылыми-зерттеу мекемелері өздерінің адам және материалдық ресурстарын біріктіріп, өзекті мәселелерді шешіп, өздерінің қоғамдарын дамытуға үлес қосады. Көп жағдайда желілер мен кафедралар ғылыми-зерттеу орталықтары ретінде және академиялық, азаматтық қоғам, жергілікті қоғамдастықтар, зерттеушілер мен саясаткерлер арасындағы байланыстарды нығайтушылар ретінде қызмет етеді. Олар саясатты қалыптастыруда, жаңа оқыту бастамаларын құруда, зерттеулер арқылы инновацияларды дамытуда және мәдени әртүрлілікті насихаттаумен қатар, қолданыстағы университет бағдарламаларын байытуға ықпал етуде пайдалы болып шықты. 2017 жылдың мамыр айына қарай бағдарлама аясында әлемнің 116 елінде шамамен 70 пәнді қамтитын 700-ге жуық кафедра құрылған. Қазіргі таңдағыда экологиялық білім беру және тұрақты даму саласында 24 ЮНЕСКО кафедрасы бар. 2017 жылдың наурыз айында Пайаме Нур университеті Ирандағы 14-ші ЮНЕСКО кафедрасы ретінде таңдалды және 4 жылға экологиялық білім беру, әсіресе қалдықтарды басқару саласында кафедра құруға ЮНЕСКО-дан бекітілді. Доктор Сейед Мохаммад Шобеири кафедра меңгерушісі болып тағайындалды және бағдарламаны басқарады.

Студенттік өмір

Пайаме Нур университетінде көптеген спорттық, діни және мәдени орталықтар мен сабақтан тыс іс-шаралар бар, сондай-ақ жастардың бойындағы әлеуетті күшті дұрыс жолға бағыттауға тырысады. Пайаме Нур университетінің UPNA деп белгілі талдамалық жаңалықтар агенттігі де бар. Пайаме Нур университетінде 21-нен астам студенттік ғылыми қоғамдар жұмыс істейді.

Баспа ісі

Payame Noor University [Конференция] жүйесі – бұл Payame Noor University орталықтарына халықаралық, ұлттық және аймақтық деңгейде ғылыми конференцияларын өткізуге көмектесетін онлайн жүйе. Ол мақалаларды қабылдау және бағалаудың дәстүрлі әдістерімен келіспеушіліктер туралы алаңдауды болдырмайды. Бұл жүйе конференцияны ұйымдастырудың барлық кезеңдерін басқарады: веб-сайтты іске қосудан бастап, хабарлама таратудан, мақалаларды тіркеуге және қабылдауға дейін. 1988 жылдан 2018 жылға дейін редакцияда 2700-ге жуық кітап жарық көрді.

Рейтингтер

2019-2020 жылдары PNU Дүниежүзілік университеттер рейтингісі орталығы (CWUR) бойынша Иранда 27-орында, ал әлем бойынша 1626-орында саналады. ПНУ U.S. News & World Report журналының "Ирандағы ең үздік жаһандық университеттер" тізіміне кірмейді. QS World University Rankings PNU-ді рейтингтемейді. Әлемдік университеттердің академиялық рейтингісі де ПНУ-ді рейтингтемейді.

Даулар

2007 жылдың басында Иран университеттері бахаи дінін ұстанатын студенттерге қатысты әрекеттерінен сынға ұшырады. Қабылдау емтихандарынан діни идентификация алынып тасталғанымен, бахаилерді мемлекеттік деңгейде қуғындауға мүмкіндік берілді, нәтижесінде олардың діні анықталған соң студенттерді университеттен шығарып жіберген жағдайлар тіркелді. Бұл мәселе ерекше Payame Noor университетіне қатысты болды, себебі университет ресми хатында осы шараның үкімет саясаты екенін растады. Осы саясат бойынша 30-дан астам бахаи студенті университеттен шығарылды. Сонымен қатар, 2008 жылы университет араб тілін университеттың "екінші тілі" деп жариялады және барлық қызметтер парсы тілімен қатар араб тілінде де ұсынылатынын мәлімдеді. ПНУ Иранның "басылым базарының" бір бөлігі деп айыпталды, жергілікті саясаткерлер мен дипломаттар еңбек етпестен немесе оқуға қатыспастан жоғары білім дипломдарын алып отыр.

Орналасқан жерлер

2020 жылға қарай ПНУ-дың 502 кампусы бар, оның ішінде Иран мен әлемнің басқа да елдеріндегі кампустар бар.