Кіріспе

Американдық гитарист (1940 жылы туған)

Jorma Ludwik Kaukonen, Jr. (23 желтоқсан 1940 жылы туған) – американдық блюз, фолк және рок гитарисі. Rolling Stone журналы оны 100 ең ұлы гитаристтер тізімінде 54-орынға қойды. 1996 жылы ол Jefferson Airplane тобының мүшесі ретінде Рок-н-ролл даңқы залына енгізілді.

Өмірбаян

Жорма Кауконен Вашингтон қаласында Беатрис Лав (туған есімі Левин) және Жорма Людвик Кауконен, ағасы отбасында дүниеге келген. Оның әкесінің ата-бабасы фин, ал анасының тарапынан орыс-иудей тегі бар. Ол музыкант Питер Кауконеннің үлкен ағасы. Бала кезінде Кауконен отбасы Пакистан, Филиппин және басқа да елдерде тұрды, олар әкесінің Сыртқы істер министрлігіндегі қызметімен бірге тағайындамадан тағайындамаға көшіп, соңында туған жеріне оралды. Пакистанда ол Карачи грамматикалық мектебінде оқыды. Вашингтонда жасөспірім шағында ол және досы Джек Касади «The Triumphs» тобын құрды, онда Кауконен ритм-гитарада, ал Касади жетекші гитарада ойнады. Кауконен Вашингтондан Антиохия колледжіне оқуға кетті, онда досы Ян Бьюкенен оған саусақпен ойнау әдісін үйретті. Бьюкенен сондай-ақ Кауконенді Реверенд Гари Дэвис музыкасымен таныстырды, оның әндері Кауконеннің мансабы бойындағы репертуарының маңызды бөлігі болып қала берді. 1962 жылы Кауконен Сан-Франциско шығанағына көшіп, Санта-Клара университетіне түсті. Осы кезеңде ол Сан-Хоседегі Беннер музыка компаниясында гитара сабақтары берді. Ол кофеханаларда жеке орындады және 1964 жылы «The Typewriter Tapes» деп аталған жазбада Дженис Джоплинге акустикалық гитарада сүйемелдеді, себебі Кауконеннің бірінші әйелі Маргарета фондық дыбыста теріп жатқандықтан жазбаға бөгет келді.

Джефферсон ұшағы

1965 жылы досы Боб Кинзи Кауконенді бұрынғы Санта-Клара студенті Пол Кантнермен таныстырды, ол Кауконенді Марти Балинмен бірге құрастырып жатқан тобына шақырды. Өзін кантри-блюз тазасы деп сипаттаған Кауконен бастапқыда тартынды, бірақ электр гитараның мүмкіндіктері оның қиялын оятып, кейіннен ол технологияға "құмар болды" деді. Топ әлі де атау іздеп жүргенде, Кауконен өзінің итіне "Көре алмайтын Лимон Джефферсон Ұшағы" деген ат қойған эксцентрикалық досынан шабыт алып, "Джефферсон Ұшағы" деген атауды ұсынды. Бас-гитарист жұмыстан босатылғанда Кауконен оның досы Касадиді (сол кезде Вашингтонда тұрған) оның орнына ұсынды. "Джефферсон Ұшағында" болған кезінде ол көп ән жазбағанмен, топтың әр альбомына, соның ішінде "Embryonic Journey" инструменталды әніне, дәстүрлі "Жақсы Көшелеуші" және B.B. Кингтің "Rock Me Baby" әндеріне, "Челсидегі үшінші апта" әніне (ол топтың тарауы туралы сезімдерін баяндады) және "Отпен Сынау" әніне үлес қосты – олардың барлығын ол әлі де ойнап жүр.

Ыстық туннель

1969–70 жылдары Кауконен мен Касады Hot Tuna тобын құрды, бұл оларға қалағанша ойнауға мүмкіндік берді. Hot Tuna-ның алғашқы құрамына Airplane вокалисі Марти Балин, Кауконеннің інісі Питер ритм-гитарада, ал Джои Ковингтон барабан мен вокалде ойнады. Бұл топтастыру (кіші Кауконен кеткеннен кейін гитарист Пол Зиглер қосылды) Ямайкадағы сәтсіз жазу сапарынан кейін тарады, оның жазбалары ешқашан жарық көрген жоқ. Сонымен қатар, жартылай акустикалық құрам (Кауконен, Касады электр басында және гармоникашы Уилл Скарлетт) гитаристке өзінің Пьемонт стиліндегі акустикалық блюздік саусақпен ойнау шеберлігін көрсетуге мүмкіндік берді. Топтың өзімен аттас алғашқы альбомы 1969 жылдың қыркүйегінде осы топтың тікелей жазған альбомы болды. 1971 жылдан 1973 жылға дейін Jefferson Airplane тобының біртіндеп тарауы кезінде Hot Tuna толыққанды электрлі аспаптарда ойнай бастады, ал келесі екі альбомына Airplane скрипкашысы Папа Джон Крич қосылды. Hot Tuna үшінші (және алғашқы студиялық) альбомы "Burgers" альбомынан "Ja Da (Keep on Truckin')" әні FM радиосында хитке айналды. Осы кезде Кауконеннің ән жазуы басымдыққа ие болды, бұл туралы келесі альбомы "The Phosphorescent Rat" тек бір кавер-әнді қамтығандығы дәлелдейді. Бесінші альбомы "America's Choice" (1974) шыққаннан бастап, барабаншы Боб Стилердің қосылуы дыбыстың күшеюіне және Kaukonen-нің көбінесе мистикалық мәтіндері бар, Cream стиліндегі қарқынды рокқа өтуіне ықпал етті. Осы кезеңде трио ұзақ концерттерімен және аспаптық джем-сессияларымен танымал болды. Hot Tuna 1970-ші жылдар бойы АҚШ және Еуропа бойынша қарқынды гастрольдік сапарлар жасады, бірақ 1978 жылы Hot Tuna тобының тарауымен, топтың мансабының бірінші кезеңі аяқталды. Касады SVT жаңа толқын тобын құру үшін кетіп қалды, ал Кауконен Hot Tuna-ның 1978 жылғы жойылған гастроліне брондалған орындарда жеке орындады.

Жалғыз

Кауконен өзінің жеке карьерасын топтың тарауына бірнеше жыл бұрын бастады, ол 1974 жылы Quah альбомын жазды. Джек Касады продюсерлік еткен Quah альбомында кейбір тректерге қосымша скрипкалар, сондай-ақ Кауконеннің досы Том Хобсон жазған және орындаған бірнеше тректер енді. Альбомның ашылу трегі "Genesis" 2007 жылғы "Margot at the Wedding" және 2014 жылғы "Transcendence" фильмдерінде пайда болды. 1979 жылы Кауконен өзінің екінші жеке альбомын, Jorma-ны шығарды. Сол жылы ол бірнеше бас/доп комбинацияларымен гастрольдік сапарға шықты (алғашқыда "Hidden Klitz", содан кейін "White Gland", және ақырында "Vital Parts" деп аталды), олардың құрамында Hot Tuna тобының допшысы Боб Стиллер де болды. Осы кезеңде ол жаңа имиджді сынады, қысқа, боялған шашы және денесіне, арқасына және қолына жасалған көптеген татуировкалармен көзге түсті. 1980 жылы ол Barbeque King альбомын жазды, ол 1980 жылы шықты. Кауконеннің жанкүйерлері бұл жаңа, "панк" имиджін қабылдамады, ал альбомның сатылымы соншалықты нашар болды, ол көп ұзамай RCA Records лейблінен шығарылды. 1980-ші жылдар бойы ол Филадельфиядағы The Chestnut Cabaret, Пасаиктегі (Нью-Джерси) The Capitol Theater және Нью-Йорктегі Порт-Честер сияқты орындарда жеке орындаушы ретінде өнер көрсетуін жалғастырды. Hot Tuna тобындағыдай, ол өте ұзақ концерттер берді, әдетте бір сағаттық акустикалық жиыннан бастап, содан кейін үзіліс жасап, екі сағаттық электрлік жиынмен аяқтады, кейде бас және доптармен сүйемелдеді. 1984 жылы Кауконен Роберт Хантердің Amagamalin Street альбомында ойнады. Бұл, Сан-Франциско шығанағының топтарына маманданған және Лес Киппель құрған Relix Records лейблінің шығарған үшінші альбомы болды. Relix сонымен қатар Splashdown альбомын шығарды, онда Hot Tuna тобының WQIV радиостанциясындағы (қазір тоқтатылған Нью-Йорк радиостанциясы) сирек орындалысы жазылған. Киппель 1985 жылы Кауконен мен Касадыны Hot Tuna тобының театрлық гастролі үшін қайта біріктіруде маңызды рөл атқарды. Relix Records 2000 жылға дейін Hot Tuna тобының жазбалар лейблі болып қала берді және Classic Hot Tuna Acoustic, Classic Hot Tuna Electric, Live at Sweetwater және Live at Sweetwater Two альбомдарын шығарды. 1985 жылы Кауконен Джако Пасториус (бас), Даг МакКлин (гармоника), Уитти Мелвин (перкуссия), Бен Прево (гитара) және Рашид Али (конга) қатысқан There Goes the Neighborhood тобымен бірге өнер көрсетті. 1983 жылы қысқа ғана қайта құрылғаннан кейін, Массачусетс штатының Кембридж қаласындағы Джонатан Свифттегі қоштасу концертімен аяқталған Hot Tuna тобы 1986 жылы қайтадан бірікті. 1988 жылы The Fillmore-да өткен Hot Tuna концертінде Кауконен Airplane тобының бұрынғы мүшесі Пол Кантнерді (топпен бірге отырған) өзінің бұрынғы сүйіктісі Грейс Сликпен кездестіру арқылы таң қалдырды. Бұл өнер көрсетімінің сәттілігі 1989 жылы Jefferson Airplane тобының қайта бірігуіне және жаңа альбом жазуына жол ашты. 1993 жылы ол Grateful Dead тобының бұрынғы клавишшісі Том Константенмен "Embryonic Journey" әнінің көптеген аранжировкаларын жазуға қатысты. Нәтижесінде шыққан тректер 1994 жылы Relix лейблінде Embryonic Journey альбомы ретінде шығарылды. 1999 жылы ол Фил Леш және достарымен бірнеше концерттерде ойнады. 2000 жылы ол Widespread Panic джем-тобымен бірге жазғы турнеде өнер көрсетті. 2002 жылы шыққан Blue Country Heart альбомы Grammy сыйлығына ұсынылды. Әйелі Ванессамен бірге Кауконен қазіргі уақытта 32 тректік студиясы бар Огайо штатының оңтүстік-шығысындағы төбелерде орналасқан Fur Peace Ranch музыкалық және гитаралық лагерінің иесі және операторы болып табылады. Қазіргі уақытта ол Red House Records лейблімен жеке орындаушы ретінде келісімшарт жасасқан және әлі күнге дейін Джек Касадымен және Барри Миттерхофф сияқты достарымен Hot Tuna ретінде жазбалар жасап, гастрольдік сапарларға шығады. 2018 жылдың 28 тамызында St. Martin's Press Кауконеннің "Been So Long: My Life and Music" атты автобиографиясын жариялады.

Жеке өмір

1964 жылғы қаңтарда Жорма өзінің бірінші әйелі Лена "Маргарета" (қызметтес аты Петтерссон; 23 қыркүйек 1943 – 28 желтоқсан 1997) -ға үйленді. Олар 1983 жылы ажырасты. Жорма 1988 жылдың 3 шілдесінде Флорида штатының Ки-Уэст қаласында екінші әйелі Ванессамен танысты. Олар сол жылдың 7 желтоқсанында үйленді. Оның ұлы Закари (1997 жылдың 6 қыркүйегінде туған), анасы Стефани Кирс, сондай-ақ асырап алған қызы Изи бар.

Жабдық

Jefferson Airplane тобының мүшесі ретінде Кауконеннің негізгі гитарасы Gibson ES 345 болды, ол гитарада көзге көрінетін Varitone тегершігі және басты бөлігіндегі 345 логотипімен ерекшеленді. Қазіргі уақытта Кауконен Martin Guitars өнімдерін қолдайды. 2010 жылы Martin Guitars компаниясы Martin M 30 Jorma Kaukonen Custom Artist Edition гитарасын шығарды. Бұл гитара Кауконен мен Мартиннің Дик Боак есімді шебері бірлесіп жасаған, олар бұрын ойнаған екі Martin гитарасы – Дэвид Бромбергтің авторлық үлгісі және Кауконен "M 5" деп атаған прототипті модельдің идеяларын пайдаланған. Epiphone 2002 жылы Jorma Kaukonen қол қойған Riviera гитарасын шығарды. Кауконен сондай-ақ Fishman Loudbox күшейткішін пайдаланады және оны жақсы көреді. Қазіргі уақытта Джорма Айова штатындағы Luthier David Flammang жасаған Flammang акустикалық гитараларын тартады.