Кіріспе
Үндістанның қарулы сепаратистік ұйымы, Бодо елінің тәуелсіздігін жақтаған топ – Бодо елінің Ұлттық демократиялық майданы (НДФМ) Бодо халқы үшін тәуелсіз Бороландты қамтамасыз етуді мақсат еткен қарулы сепаратистік ұйым болды. Үндістан үкіметі оны террористік ұйым деп таниды. НДФМ өзінің тарихын 1986 жылы құрылған Бодо қауіпсіздік күштерінен бастайды. Топ 1994 жылы қазіргі атауын қабылдады, бұл Үндістан үкіметі мен ABSU BPAC арасындағы Бодо келісімін қабылдамағаннан кейін болды. Ұйым Ассамда бейбіт азаматтарға, сондай-ақ қауіпсіздік күштеріне бірнеше шабуылдар жасады. Атап айтқанда, олар Сантал, Мунда және Ораон тайпаларын (адивасилерді) нысанаға алды, олардың ата-бабалары британдық үстемдік кезінде Ассамға шай өсірушілер ретінде әкелінген. 1996 жылғы Ассам облыстық мәжілісі сайлауы кезінде Бодо-адиваси этникалық қақтығысы кезінде адивасилерге жасалған шабуылдар нәтижесінде оларға қарсы әрекет ететін «Адиваси Кобра күші» атты жаңа ұйым құрылды. 1996 жылдан кейін НДФМ «Бодо бостандығы үшін күресшілер» ұйымымен де қақтығысқа түсті (ол 2003 жылы құрал тастады). 2000 жылдан бастап НДФМ Боро аумағы деп санайтын аймақтағы бангладештік көшпендерді көбірек нысанаға ала бастады. 1990 жылдары НДФМ Бутан мен Ассам шекарасында 12 лагерь құрды. 2005 жылдың мамырында Бутан армиясының «Тазалау операциясы» кезінде ауыр жеңіліске ұшырағаннан кейін НДФМ Үндістан билігімен атысты тоқтату келісіміне қол қойды. Бұдан кейін ұйымда жарылыс болды: үкіметпен бейбіт келіссөздерді қолдаған прогрессивті «НДФМ (P)» фракциясы, ал Набла басқарған фракция келіссөздерге қарсы болды. 2012 жылы төрағасының қамауға алынуынан кейін Набла фракциясы одан әрі бөлініп, жаңа фракция құрылды, оның уақытша кеңесінің президенті ретінде Бодо емес И.К. Сонгбижит тағайындалды. Бұл фракция соғыс әрекеттерін жалғастырды және 2014 жылдың мамыр және желтоқсан айларындағы шабуылдарға кінәлі деп айыпталды. 2015 жылдың 14 және 15 сәуірінде өткен ұйымның бас ассамблеясы ұлттық күресті жаңартпақ болды және Сонгбижит басқарған НДФМ-нің бұрынғы уақытша ұлттық кеңесі таратылды, тәуелсіз Бороландты азат ету үшін күресу үшін жаңа ұлттық кеңес құрылды деп жариялады. 2020 жылы НДФМ үкіметпен бейбіт келісімге қол қойып, таратылды.
the faction which upholds sovereign existence of Bodoland
The National Democratic Front of Boroland (NDFB) was an armed separatist outfit which sought to obtain a sovereign Boroland for the Bodo people. It is designated as a terrorist organisation by the Government of India. NDFB traces its origin to Bodo Security Force, a militant group formed in 1986. The current name was adopted in 1994, after the group rejected Bodo Accord signed between the Government of India and ABSU BPAC. The group has carried out several attacks in Assam, targeting non Bodo civilians as well as the security forces. In particular, it has targeted Santhal, Munda and Oraon adivasis (tribals), whose ancestors had been brought to Assam as tea labourers during British Raj. Its involvement in attacks on Adivasis during Bodo Adivasi ethnic clash during the 1996 Assam Legislative Assembly elections led to the formation of Adivasi Cobra Force, a rival militant group. After 1996, NDFB was also involved in conflicts with the militant group Bodo Liberation Tigers Force (which surrendered in 2003). Since 2000, NDFB has increasingly targeted Bangladeshi migrants in what it claims to be the Boro territory. During the 1990s, NDFB established 12 camps on the Bhutan Assam border. After suffering major reverses during Royal Bhutan Army's Operation All Clear, NDFB signed a ceasefire with the Indian authorities in May 2005. This was followed by a split in the group: NDFB (P), the progressive faction supported peace talks with the government, while the faction led by Nabla opposed the talks. In 2012, following the arrest of their chairman, NDFB of Nabla faction split further, leading to the formation of another new faction, which was led by a non Bodo I. K. Songbijit as an interim president of the interim council. This faction continued to indulge in militancy, and has been blamed by the government for May and December 2014 attacks. The general assembly of the outfit held on 14 and 15 April 2015 vowed to revamp their national struggle and declared that the former interim national council of NDFB led by Songbijit is dissolved and a new national council was formed to fight for the liberation of sovereign, independent Boroland. The NDFB signed a peace treaty with the government in 2020 and disbanded itself.
Тарих
Бодо халқы – Үндістанның Ассам штатындағы Брахмапутра аңғарында мекендейтін этникалық-тілдік қауым. 1980 жылдардың ортасында Бодо саясаткерлері Ассамдағы бодо халқына қаратылған кемсітушілікке наразылық білдіріп, Бодо халқы көпшілік құрайтын Бодо елін құру науқанын күшейтті. Бодо халқының көп бөлігі Бодоланды Үндістан құрамындағы автономиялық аймақ немесе штат ретінде көріп отырған, ал шағын тобы толық тәуелсіздік талап етті. 1986 жылдың 3 қазанында Ранджан Даймари жетекшілігімен сепаратистік бодолар Одла Хасибари ауылында (Удальгуриге жақын) Бодо қауіпсіздік күштерін (BdSF) құрды. BdSF бодо емес азаматтарға қарсы бірнеше зорлық шабуылдарын жасады. 1992 жылдың 12 желтоқсанында Көкражахар ауданындағы Чораихоладағы 7-ші Ассам полиция батальонының штаб-пәтеріне шабуыл жасап, 160 автоматты мылтық (SLR) және 5 жеңіл пулемет (LMG) алып кетті. Бодоланд қозғалысын негізінен «Барлық Бодо студенттері одағы» (ABSU) және «Бодо халықтарының әрекет комитеті» (BPAC) саяси ұйымдары басқарды. 1993 жылы осы екі ұйым Үндістан үкіметімен Бодо келісіміне қол қойып, Ассам құрамында Бодоланд автономиялық кеңесін құруға келісті. BdSF бұл келісімге қарсы шықты. Келісімге қол қойылғаннан кейін көп ұзамай Ассам штатының үкіметі ұсынылған Кеңеске 2750 ауылды беруден бас тартты, себебі Бодо халқы осы ауылдардағы халықтың 50% -ынан кемді құрайды. Содан кейін NDFB этникалық тазалау науқанын бастап, осы ауылдардағы бодо емес қауымдарға шабуыл жасады. 1996 жылғы Ассам заң шығарушы жиналысына сайлау кезінде жүздеген санталь, мунда және ораон тайпаларын (адивасилерді) өлтірді, олардың ата-бабалары британдық Радж (1858–1947) кезінде шай өсірушілер ретінде Ассамға әкелінген. Жауап ретінде тайпалар өздерінің жанкешті тобын – «Адиваси Кобра» күштерін құрды. 1990 жылдардың ортасында NDFB-ның ішінде Бодо қауымдастығында қарсыласы пайда болды – Бодо азат ету жолбарыстары күштері (BLTF). BLTF Бодо еріктілер күштерінің бұрынғы жанкешті тобынан өркендеді. Олар NDFB-ның сепаратистік бағытын шындыққа сай емес және қол жеткізе алмайтын деп есептеді және Үндістан құрамында автономиялық Бодо аймағын құруға баса назар аударды. 1996 жылдан кейін екі топ билік үшін қатысты қақтығыстарға түсті. BLTF бенгалдықтарды NDFB шабуылдарынан қорғау үшін Бенгал жолбарыстары күштерімен одақтасты және NDFB-ға қарсы үнді қауіпсіздік күштеріне де қолдау көрсетті. 2003 жылы BLTF Бөденөлдің аумақтық кеңесі құрылғаннан кейін жаппай құралдарынан бас тарды. NDFB Бутан мен Ассам шекарасында 12 лагерь құрды. 2003–2004 жылдары Бутан Корольдік армиясы «Барлығы таза» операциясы аясында осы лагерьлерді жойды. Келісім 2005 жылдың 1 маусымында күшіне енді. Алайда, NDFB-ның белгілі бір фракциялары жанкештілік қызметін жалғастырды. 2006 жылдың мамыр айында Ассамның Удалгури ауданында NDFB мүшелері деп күдіктенгендер қауіпсіздік күштерінің бес қызметкерін ұрлап, өлтірді. Сонымен қатар, топ бұрынғы BLTF (Бодо азат ету жолбарыстары күштері) кадрларымен қақтығыстарын жалғастырды. 2006 жылдың 5 маусымында Карби Анлонг ауданында БЖҚТБ-ның екі бұрынғы мүшесі НДФБ жауынгерлерінің қолынан қаза тапты, ал 2007 жылдың 3 маусымында Голагат ауданында топтан шығарылған топтың бір бұрынғы мүшесі күдікті НДФБ жауынгерлерімен линчтелді. 2008 жылдың желтоқсан айында NDFB (P) Лок Сабха сайлауына тікелей немесе жанама түрде қатысу жоспарларын жариялады. 2020 жылдың ақпан айында А. Шах NDFB фракцияларымен тарихи бейбітшілік келісіміне қол қойды.
Бөлінеді
2003 жылы «Барлығы таза» операциясынан кейін сол кездегі біріккен NDFB 2004 жылы атысты тоқтатуға және саяси мәселенің шешілуі үшін келіссөздер жүргізуге бейімделді. Ұсыныс 2008 жылы Манипурда өткен бірлескен әскери кеңес отырысында ұсынылды. Солтүстік-шығыс аймағының даму министрлігінің хатшысы Навин Верма ұйымның бас хатшысына келіссөз үстелінде емес, олардың ұсынысын өзгерту керектігін айтты, яғни олар оны қайта қарастыруға, түзетуге және жаңа меморандум жазуға мәжбүр болды. Ұсыныс қайта қаралып, түзетілмеген болса, келіссөздер де, атысты тоқтату мерзімін ұзарту да болмас еді. Бұл ұсынысты қазір «Бороланд прогрессивті ұлттық демократиялық фронты» деп танылатын топ ұсынды, ал Ранжан Даймари басқаратын, оны қабылдамаған топ «Келіссөздерге қарсы топ» деп аталды, ол кейін тағы екі топқа бөлінді.
Ұлттық кеңестің мүшелері
Төраға: Б. Саорайгвара
Вице-президент: Г. Бидай
Бас хатшы: Б. Р. Ферренга
Vice president : G. Bidai
General Secretary : B. R. Ferrenga
Қарулар
NDFB-де AK сериялы мылтықтарды қоса алғанда, көптеген жетілген қару-жарақтары бар. Олардың Мьянмада, Аруначал штатының шекарасында лагерьлері болғандықтан, ең соңғы қару-жараққа оңай қол жеткізеді.
NDFB-ге тиесілі шабуылдар
NDFB-ге жатқызылатын шабуылдар (SATP) қатарына кіреді. Кейбір оқиғалардың куәлігі жоқ, бірақ NDFB-нің қатысы болуы мүмкін деп саналады. Күні Орны Оқиға Куәлік 1 мамыр 1998 жыл Анжора NDFB жауынгерлері 5 адивасиді (тайпалықтарды) өлтіреді 21 тамыз 2000 жыл Гарагаон NDFB жауынгерлері Халықтық Демократиялық Фронтының Бодо депутаты Мохини Басуматариді өлтіреді 8 қараша 2000 жыл Барпета ауданы NDFB жауынгерлері деп күдіктенгендер 8 азаматты, оның ішінде 7 ассамдық емес адамды өлтіреді 25 қыркүйек 2001 жыл Багмари, Бонгайгаон ауданы NDFB бомбасы салдарынан Солтүстік-Шығыс экспресі рельстен шығып, 100 адам жарақаттанады SATP 25 қазан 2001 жыл Гаурипур NDFB жауынгерлері индуисттік тойда жарылғыш затты жарып, 3 адамды өлтіріп, 12 адамды жарақаттайды 14 шілде 2002 жыл Батыс Малигаон ормандық ауылдық көші-қон лагерлері, Кокраджар ауданы NDFB жауынгерлері деп күдіктенгендер 9 адивасиді өлтіріп, 5 адамды жарақаттайды SATP 17 тамыз 2002 жыл Сарбхог маңы, Барпета ауданы NDFB жауынгерлері мектеп мұғалімін өлтіреді SATP 21 тамыз 2002 жыл Маладхара, Голапара ауданы NDFB жауынгерлері төрт полицей қызметкерін және бір азаматтық жүргізушіні өлтіріп, тағы 17 адамды жарақаттайды SATP 23 қазан 2002 жыл Деосанкар қорық орманы, Дхубри ауданы NDFB жауынгерлері екі ағаш кесушінің тобына оқ атып, екеуін өлтіреді 27 қазан 2002 жыл Датгири ауылы, Кокраджар ауданы NDFB жауынгерлері 22 азаматты өлтіреді SATP 29 тамыз 2010 жыл Гамани, Бхалукпонг маңы NDFB жауынгерлері екі жүк пойнизінің жүргізушілерін – Нирмал Чандра Боргохайн мен Абхиджит Сиринг Фуканды ұрлап алып, 10 миллион (10 миллион) төлеуді талап етеді 26 сәуір 2003 жыл Тайжугури ауылы, Кокраджар ауданы NDFB жауынгерлері деп күдіктенгендер бұрынғы әріптесінің отбасының 4 мүшесін (оның ішінде екі бала) өлтіреді SATP 18 шілде 2003 жыл Двимгури ауылы, Кокраджар ауданы NDFB жауынгерлері үкіметке хабар беруші деп күдіктенген 4 адамды өлтіреді SATP 2 қазан 2004 жыл Макриджора, Дхубри ауданы NDFB жауынгерлері көлемді нарықта атыс ашып, 16 адамды өлтіріп, 20 адамды жарақаттайды SATP 4 қазан 2004 жыл Гелапухури ауылы, Сонитпур ауданы NDFB жауынгерлері алты азаматты өлтіріп, 7 адамды жарақаттайды SATP 5 қазан 2004 жыл Джалабила ауылы, Дхубри ауданы NDFB жауынгерлері деп күдіктенгендер 10 азаматты атып өлтіріп, 7 адамды жарақаттайды SATP 1 желтоқсан 2004 жыл Лутубари, Батыс Гаро Хиллс, Мегхалая NDFB жауынгерлері 5 ауыл тұрғынын өлтіріп, тағы біреуін жарақаттайды 21 мамыр 2007 жыл Удальгури ауданы NDFB кадрлары бес қауіпсіздік күштерінің қызметкерін және бір азаматты ұрлайды. Азамат Бабул Калита 22 мамырда өлген күйде табылған. Қалған бесеуі 29 мамырда Бельсири Налада (Аруначал Прадеш штатының Батыс Каменг ауданы) өлген күйде табылған. SATP 16 наурыз 2008 жыл Дхаолабари Ашулин, Кокраджар маңы NDFB жауынгерлері Биграй Басуматтарды, сондай-ақ Белайбе деп танылатын, тапсырған NDFB әл-ауқат қауымдастығының хатшысын атып өлтіреді SATP 30 қазан 2008 жыл Гувахати және көршілес аудандар 2008 жылғы Ассамдағы жарылыстар: NDFB кадрлары ULFA және басқа топтар жоспарлаған шабуылдарды орындады деп күдіктелді. SATP 30 маусым 2009 жыл Нахарани Грант ауылы, Сонтипур ауданы NDFB жауынгерлері бір отбасының төрт мүшесін атып өлтірді: Мунна Пал (30), оның әйелі Субхапати Пал (35), оның кіші інісі Тунна Пал (30) және оның ұлы Панкадж Пал (3) SATP 4 қазан 2009 жыл Бхимажули NDFB ATF Бхимажули қырғынында 12 адамды өлтірді 8-9 қараша 2010 жыл Ассам NDFB ATF жауынгерлері бөлек шабуылдарда 22 адамды өлтірді. 8 қарашада жауынгерлер 19 адамды өлтірді, оның ішінде 13 хинди тілінде сөйлейтіндер болды. Тағы бірнеше адам жарақат алды, олардың бірі келесі күні қайтыс болды. Келесі күні олар Кокраджар ауданындағы Ультапаниде екі хинди тілінде сөйлейтін мұсылмандарды және Чиранг ауданында велосипед механикі Паранан Мандалды өлтірді. Бұған дейін 1 қарашада NDFB қауіпсіздік күштері өлтірген әрбір NDFB кадр үшін 20 немесе одан да көп адамды өлтіреміз деп қорқытқан болатын. SATP 14 наурыз 2011 жыл Бангладоба (Чиранг ауданы) мен Ультапани (Кокраджар ауданы) арасында Ранжан Даймари басқарған фракцияның жауынгерлері БСФ патрульдік жасағына шабуыл жасап, 8 жауынгерді өлтірді. 13 тамыз 2012 жыл Чиранг ауданы NDFB RD жауынгерлері мұсылман жұмысшысын атып өлтіріп, тағы үш адамды жарақаттады. Төрт құрбандық Батыс Бенгалиядан, Бутаннан қайтып келе жатқан еді. SATP 13 қараша 2012 жыл Харишинга, Сонитпур ауданы NDFB RD жауынгерлері шай өсіруші Адилур Рахманды өлтіріп, оның күзетшісі Мотилал Тиркейді жарақаттады SATP 27 қаңтар 2014 жыл Мауриапур ауылы, Сонитпур ауданы NDFB S жауынгерлері полиция конвойын қоршап, ASP Гүлзар Хусейнді өлтіріп, тағы 5 полиция қызметкерін жарақаттады. Полиция конвойы топқа қарсы түнгі операциядан қайтып келе жатқан еді. SATP 2014 жылдың мамыр айы Кокраджар және Бакса аудандары 2014 жылдың мамыр айы Ассамдағы зорлық-зомбылық: шабуылдар сериясында 32 мұсылман қаза тапты. Үкімет шабуыл үшін Songbijit фракциясын кінәлады. NDFB адам өлтіруге қатысы жоқ деп таныды және шабуылдар артында үкіметтік агенттіктер тұрғанын мәлімдеді. 2014 жылдың тамызы Чиранг ауданы 16 жасар қызды әкетіп, ұрып-соғып, ата-анасының көз алдында кем дегенде тоғыз рет атып өлтірді 2014 жылдың желтоқсаны Сонтипур және Кокраджар аудандары 2014 жылдың желтоқсаны Ассамдағы зорлық-зомбылық: NDFB жауынгерлері 65-тен астам адивастарды өлтірді. Полицияның айтуынша, бұл қауіпсіздік күштері жүргізген жедел операцияға жауап ретінде жасалды. 5 тамыз 2016 жыл Ассам 2016 жылғы Кокраджар атысы: Үндістанның Ассам штатындағы Кокраджар қаласына жақын Балажан Тинали қаласындағы базарда шабуылшылар от ашты. Шабуыл нәтижесінде 14 адам қаза тауып, 16 адам жарақат алды. Бұл іске NDFB (S) қатысы бар деп күдіктелді.
Таратылуы
НДҚБ төрт фракция мен басқа да мүдделі тараптардың қатысуымен 2020 жылдың 27 қаңтарында Үнді үкіметімен қол қойған Келісім-шарттың (MoS) бір тармағына сәйкес екі орнында өз еркімен таратылды. Таратылған кезде НДҚБ (П) жетекшісі Гобинда Басуматри: "Бодо халқының саяси, экономикалық, әлеуметтік және мәдени мәселелерін шешу мақсатында 1986 жылы Бодо қауіпсіздік күштері құрылған болатын. 1994 жылы ол НДҚБ деп қайта аталды. Біздің 34 жылдық қарулы күресіміз, ел ішінде де, Непал, Бангладеш, Мьянма және Бутан сияқты елдерден тыс жерлерде де аяқталды. Біз НДҚБ қозғалысы сәтті болды деп санаймыз, сондықтан ұйымды таратуға белсендіміз" деді.