Кіріспе

Американдық саясаткер

Реймонд Филип Шафер (5 наурыз 1917 – 12 желтоқсан 2006) – американдық заңгер және саясаткер, 1967 жылдан 1971 жылға дейін Пенсильвания штатының 39-шы губернаторы болды. Оған дейін, 1963 жылдан 1967 жылға дейін Пенсильванияның 23-ші вице-губернаторы, ал 1959 жылдан 1962 жылға дейін Пенсильвания штатының сенаторы қызметін атқарды. 1960-шы жылдардың соңында Республикалық партияның орталық қанаттарының ұлттық деңгейдегі жетекшісі болды. Шафер Пенсильвания штатының Нью-Касл қаласында дүниеге келді, балалық шағын Мидвиллде өткізді. 1938 жылы Аллегейни колледжін, 1941 жылы Йель құқық мектебін бітірді. Нью-Йорк қаласында және Мидвиллде қысқа мерзімді заңгерлік тәжірибеден және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінде барлау офицері және PT катерлерінде қызметтен кейін, Шафер 1948 жылы округ прокуроры, содан кейін штат сенаторы ретінде саясатқа қатысты. 1962 жылы губернатор Билл Скрантонның басшылығымен вице-губернатор болып сайланды. Шафер бұл қызметте белсенді болды және 1966 жылғы сайлауда мерзімі шектеулі Скрантонның орнына губернатор болып сайланды. Шафер орталық республикашылдардың арасында белгілі бір дауысқа ие болды және Пенсильванияда конституциялық реформаларға, Пенсильвания көлік департаментінің құрылуына, денсаулық сақтау және білім беру бағдарламаларына жұмсалатын қаражатқа қадағалау жасады, сондай-ақ штаттық табыс салығын енгізуді ұсынды, бұл кең қолдау таппады, бірақ кейін оның ізбасары Милтон Шапп бұл ұсынысты қабылдады. Штаттың бұрынғы конституциялық ережелеріне сәйкес губернатор ретінде төрт жылдық мерзімге ғана сайлана алатындықтан, Шафер 1970 жылғы губернаторлық сайлауға қатыспады. Ол 1971 жылы биліктен кетті, сол кезде оның халыққа деген беделі төмендеді, себебі қаржылық қиындықтар мен салық ұсынысына жасалған жағымсыз пікірлерге байланысты, алайда оның әкімшілігінің маңызды бастамаларының кейбіреулері ұзақ мерзімді әсер етті. Кейінірек ол президент Ричард Никсонның өтініші бойынша құрылған, Шафер комиссиясы деп белгілі болған комиссияға төрағалық етті, ол жеке тұтыну үшін марихуананы иелену және пайдалануды қылмыстық жазадан босатуды ұсынды. Сонымен қатар, ол Мидвиллде заңгерлік тәжірибесін қайта бастады және жеке және мемлекеттік секторлардағы басқа да бизнес және кеңес беру қызметтерінде жұмыс істеді. 2006 жылы Мидвиллде қайтыс болды.

Ерте өмір және мансап

Реймонд Филип Шафер 1917 жылғы 5 наурызда Пенсильвания штатының Нью-Касл қаласында, пастор Дэвид Филип Шафер мен оның әйелі Мина Беллдің (қыз есімі Миллер) отбасында дүниеге келді. Ол бес баланың ең кішісі болған. 1933 жылы Шафердің әкесі отбасын Медвилл қаласына (Пенсильвания) көшірді, ол Бірінші Христиан шіркеуінің пасторы қызметіне тағайындалды. Шафер «Игл Скаут» атағын алды, ал ересек болғаннан кейін Американың «Бой Скауттары» ұйымынан Ерекше «Игл Скаут» сыйлығымен марапатталды. Ол 1934 жылы Медвиллдегі орта мектепті сыныптың үздік бітірушісі ретінде аяқтады. Орта мектепті бітіргеннен кейін Шафер 1934 жылдан 1938 жылға дейін Аллегейни колледжінде оқыды, онда «Фи Каппа Пси» бауырластығының мүшесі болды және сынып президенті болып сайланды. Ол «Фи Бета Каппа» қоғамының мүшесі ретінде тарих және саясаттану мамандықтары бойынша бакалавр дәрежесін алды және «Родс» стипендиясына үміткер болды. Заң факультетін бітіргеннен кейін, маусым айында Шафер Нью-Йорк штатының адвокаттық емтиханына қатысты, ал 5 шілдеде ол Аллегейниде танысқан Джейн Харрис Дэвиске үйленді. Олар үйленгеннен кейін көп ұзамай Шаферлер Нью-Йорк қаласына қоныстанды, Рей «Уинтроп, Стимсон, Путнам және Робертс» заң фирмасына қосылды. Шаферлер соғыстан кейін Медвиллге оралды, онда Рей жеке заң практикасымен айналысты. Оның саяси мансабы 1948 жылы Кроуфорд округінің округтік прокуроры болып сайлануымен басталды, ол бұл лауазымда 1956 жылға дейін, екі мерзім бойы қызмет етті. 1958 жылы Шафер Кроуфорд және Мерсер округтерінің аймақтарын қамтитын 50-ші округтің сенаторы болуға үміткер болды. Ол мамыр айындағы республикалық праймеризде бес мерзімдік штат өкілі Эдвард М. Янгты 55%-қа 45% есебімен жеңді, бұл Кроуфорд округінде 8:1-ден астам үлкен көрсеткіштің арқасында мүмкін болды. Шафер қарашадағы жалпы сайлауда демократтық үміткер Харольд Б. Тернерді шамамен бірдей үлеспен, 54%-қа 46% есебімен жеңді. Штат сенаторы болып қызмет еткен кезеңде Шафер тұрғын үйге қатысты кемсітушілікке қарсы сияқты бастамаларды қолдап, солшыл көзқарастарға бейім дауыс беруді жинақтады.

Пенсильванияның вице-губернаторы (19631967)

1962 жылдың наурыз айында республикалық партияның губернаторлыққа үміткері Билл Скрантон сол жылғы губернаторлық сайлауда өзінің серігі ретінде Шаферді таңдады. Скрантон Йель құқық мектебінде Шафермен бірге оқыған, және екеуі де республикалық партияның орталық қанатының өкілдері болды. Шафер Скрантонның ұсынысын қабылдап, Пенсильвания штатының вице-губернаторы лауазымына республикалық партияның үміткері атанды. Скрантон-Шафер жұбы сайлауда Филадельфия қаласының мэрі Ричардсон Дилворт пен штаттық депутат Стивен Макканн бастаған демократтардан шамамен жарты миллион дауыспен басым түсті. Скрантон мен Шафер 1963 жылдың қаңтар айында тиісінше губернатор және вице-губернатор болып қызметке кірісті. Баспасөз Шафердің вице-губернатор ретіндегі қызметін назарға алды, Пенсильвания штатының Мейерсдейл қаласындағы «The Republic» газеті 1964 жылдың қараша айында Шафердің сөздерінің кестесі Скрантонның кестесімен бірдей қарқынды екенін және Шафер Скрантон әкімшілігінің бірқатар бастамаларын басқаруға жауапкершілік алғанын хабарлады, сондай-ақ Шафердің 1966 жылы мерзімі біткен Скрантоннан кейін губернаторлыққа үміткер болуы мүмкін екенін болжады. Скрантонның өтінішімен Шафер басқарған бастамаларға мемлекеттік білім беру меңгерушісін таңдау, Скрантонның жұмыссыздыққа байланысты төлемдер жөніндегі ұсынысын талқылау үшін жеке сектормен байланыс жасау және әкімшіліктің заңнамалық саясат комитетін басқару кірді.

1966 жылғы науқан

Билл Скрантон сол кездегі қолданыстағы штаттық заң бойынша бір мерзімге ғана шектелді, ал БАҚ Шаферді республикалық партиядан кандидат ретіндегі әлеуетті ізбасар деп қарастырды. 1966 жылғы сайлау трагедиялық оқиғалармен белгіленді. Алессандрони науқан барысында авиа апатта қаза тапты және қайтыс болғаннан кейін вице-губернатор болып сайланды; оның орнына Рей Бродерик тағайындалды. Жалпы сайлау науқанында, оның ішінде қазан айында Шафер мен Шапп арасындағы теледебатта Шафер Шапптың бизнесмен ретіндегі тәжірибесін сынады, ал Шапп Шафердің штат сенаторы болып жұмыс істеген кезінде, мысалы, жолдарды қаржыландыру сияқты маңызды заңдарды кешіктіргенін айыптады. Шафер мен Шапп сүт бағасын реттеу мәселесінде де қатаң пікір таластырды. Шафер сүт бағасын реттеуді әділ нарықтық бағаны қамтамасыз ету үшін реформалауға ниеттенгенін білдірді, бірақ Шапп Шафердің ұсынысы бағаны реттеудің бұрынғы жағдайын сақтап қалатынын және бағаны реттеуді тоқтату мен еркін нарыққа көшудің тиімдірек екенін мәлімдеді. Сайлауға бір апта қалғанда Скрантондағы The Times Tribune газеті (оның редакциялық алқасы Шаппты қолдаған) жүргізілген сауалнамалардың көпшілігі Шафер мен Шапп арасындағы бәсеке тең екенін көрсеткенін, сондай-ақ Шапптың тиімді әрі белсенді науқан жүргізгенін жазды. Алайда, The Philadelphia Inquirer газеті сайлауға жеті күн бұрын республикалықтар жүргізген сауалнамалардың нәтижесінде Шафер Шапптан орташа есеппен 9,2%-ға алда екенін, ал Шапптың көрсеткіші одан да төмендегенін хабарлады. Сайлау күні Шафер мен Бродерик Шапп пен оның серігі Леонард Стейзиді шамамен 250 мың дауыс айырмасымен жеңіске жетті, дауыстардың 52,1%-ы Шаферге, 46,1%-ы Шаппқа берілді, ал қалған дауыстар ұсақ кандидаттарға тарады.

Қызмет ету мерзімі (1967-1971)

Шафер 1967 жылғы қаңтарда тұңғыш рет губернатор болып сайланды және Харрисбургтегі заманауи губернатор резиденциясында тұруға бекітілді. Губернатор ретінде Шафер штат конституциясына реформалар енгізуді қолға алды. Лейтенант-губернатор Шафер 1963 жылы конституциялық реформаларды зерттеу үшін екі партиялық комиссияны басқарды, ал 1966 жылы сайлауалды бағдарламасына реформаларды қосты, нәтижесінде конституциялық конвент өткізуді қолдады. Шафердің губернаторлық қызметінің бірінші жылының соңында, 1967 жылғы желтоқсанда, конституциялық конвент штаттық басқаруды қайта қарау үшін шақырылды. Шафер бастапқыда Пенсильвания сайлаушыларының конвент делегаттарын сайлауын, 1967 жылғы мамырдағы алғашқы сайлауда конвент өткізу туралы референдуммен бірге өткізуді жоспарлаған, осылайша конвент сол жазда жиналып, ұсыныстарын қарашада сайлаушыларға ұсынуы мүмкін болар еді. Алайда, күмәнді Бас Ассамблея конвенттің қабылдануына қатысты заң қабылдауды кейінге шегерді, нәтижесінде делегаттар 1967 жылғы қарашада сайланды және келесі айда қызметке кірісті. Осы конвенттен кейін сайлаушылар бекіткен реформаларға үй шаруашылығының басқаруын қайта қарау, штаттық қаржыны аудиттеу және Пенсильвания Жоғарғы Соты басшылығымен біріктірілген жаңа сот жүйесі кірді. Шафердің өзі Пенсильваниядағы президенттік праймеризде дауыс алды және бастапқыда Пенсильванияның 64 мүшелі конвент делегациясының көпшілігінен «сүйікті ұл» ретінде қолдау тапты; ол бұл мүмкіндікті пайдаланып, Пенсильвания делегациясын Рокфеллердің жақтастарына ауыстыруға ұмтылды. Шафер қайтыс болғаннан кейін, оның балалары The New York Times газетіне Никсонның Шаферге билетті теңгеріп, шығыс өңірінен орталық көзқарастың өкілі ретінде вице-президенттік лауазымды ұсынғанын айтты, бірақ мұндай жазба сақталған жоқ. Никсон ақырында Мэриленд губернаторы Спиро Агнюді өзінің серігі етіп таңдады. Шафер Пенсильванияның тас жолдар жүйесін кеңейтуді қадағалады, штаттағы мемлекетаралық тас жолдар жүйесінің бірнеше бөліктерін ашты және Пенсильвания Көлік департаментін (PennDOT) құру үшін төрт агенттікті біріктіруге рұқсат берді. Шафердің білім беру және денсаулық сақтау бағдарламаларына жасаған үлкен шығыстары 1969-1970 қаржы жылында бюджет тапшылығына әкелді. Бюджетті теңгеру үшін Шафер Пенсильваниядағы алғашқы мемлекеттік табыс салығын енгізуді ұсынды, бұл оны көптеген сайлаушылар үшін ұнатпайтын тұлғаға айналдырды, бірақ кейін ол мемлекеттік сату салығын арттыруға келісті. Шафердің басшылығымен мемлекеттік білім беруге қаржыландыру 33%-ға өсті, мемлекеттік мектеп мұғалімдерінің жалақысы да соған сәйкес өсті, ал жоғары білім беру мекемелері мемлекеттен шамамен 114 миллион долларға қосымша қаржыландыру алды. Әкімшілігінің соңына жақын ойларында Шафер конституциялық реформалар мен мемлекеттік шығыстарды салық реформасынан басымдыққа қоюы 1971 жылға қарай штаттың қаржылық қиындықтарына себеп болғанын айтты, оның ішінде осындай шығындардың нәтижесінде туған тапшылықтар да бар еді. 1969 жылы Шафер Республикалық губернаторлар қауымдастығының вице-президенті болып сайланды және 1970 жылы Калифорния губернаторы Рональд Рейганның орнын басып, президент болды. 1968 жылғы жаңа конституция қолданыстағы губернаторлардың қайта сайлануына рұқсат бергенімен, Шафер бұрынғы ережелерге бағынды және бір мерзіммен шектелді. Ол өзінің орынбасары, вице-губернатор Рэй Бродериктің өзінің ізбасары ретінде сайлау науқанын жүргізді. Бродэрик мемлекеттік табыс салығын енгізуге қарсылық білдіріп, Шафердің үлкен мемлекеттік шығындарынан алшақтауға тырысса да, ол ақырында жеңіліске ұшырады. 1970 жылғы Пенсильваниядағы сайлауда демократтар толық жеңіске жетті, Милтон Шэпп, Шафер мен Бродерик 1966 жылы жеңген, губернатор сайлауында жеңіске жетті және демократтар 30 жылдан астам уақыттан кейін Бас Ассамблеяның екі палатасын да бақылауға алды. Шафердің танымалдылығы оның әкімшілігінің соңына қарай штаттың қаржылық қиындықтары мен Республикалық партия басшылығының оған қарсы шығуы салдарынан төмендеді. Шафердің көптеген сыншылары оның бастамаларын қоғамдық қолдауға жинауға немесе саяси қарым-қатынастарды басқаруға қабілетсіз болғанын айтты, осы сыншылардың кейбіреулері оны жақсы ниетпен бақытсыз әрекеттер жасаған мультфильм кейіпкерінің атымен «Дадли Дю Райт» деп атайтын. Шафер өкіметтен өкілеттігінің мерзімі бітіп, 1971 жылғы қаңтарда губернатор Шэпптің қызметке кіргенімен кетті. Алайда, Никсон Шаферге немесе комиссияға олардың жұмысын жалғастырғанда аз көңіл бөлді, Вашингтон, округ Колумбиясы газетінің бір бағана авторы Никсон Шаферді «ит сияқты» қарағанын хабарлады. Шафер комиссиясының жұмысы осыған қарамастан жалғасты, бірақ Шафер осы рөлінде де консерваторлардың көптеген сыншыларынан сыни пікірлер алды, өйткені комиссия үй ішінде марихуана қолдануды қылмыстан босатуды ұсынды. Комиссияның 1972 жылғы наурыздағы есебінде марихуана қолданудың кемшіліктері жоқ екені айтылды және оны демесе де, одан аулақ болу керек екені, ал сату, өсіру және қоғамдық жерлерде қолдану қылмыстық жазаға тартылуы керек екені айтылды; алайда комиссияның қылмыстан босату туралы ұсынысы Никсон әкімшілігі тарапынан қабылданбады. Эрик Стерлинг сияқтылар Шафер комиссиясының ұсынысы «өз уақытынан бұрынғы» болғанын айтады.

Кейінгі өмірі мен мұрасы

1972 жылдың ақпан айында Шафер қаржылық қиындыққа тап болған TelePrompTer Corporation компаниясының бас атқарушы директоры және басқарма төрағасы болды, ол сол кезде АҚШ-тағы ең ірі кабельді теледидар компаниясы еді. Ол бұл лауазымда 1973 жылдың қазан айында компанияның ең ірі акционері Джек Кент Кук оны алмастырғанға дейін қызмет етті. Содан кейін ол TelePrompTer-дің құрметті төрағасы және вице-президенті болды. Уотергейт скандалынан кейін Шафер 1974 жылдан 1977 жылға дейін жаңа вице-президент Нельсон Рокфеллердің арнайы кеңесшісі болып тағайындалып, мемлекеттік қызметке қайта оралды. Шафер сонымен қатар 1972 жылдан 1981 жылға дейін Аллегейнидің сенімгерлер кеңесінде, оның ішінде төраға ретінде қызмет етті, сондай-ақ Шетел қатынастар жөніндегі кеңеске мүше болды. Шафер 2006 жылдың 12 желтоқсанында 89 жасында Пенсильвания штатының Мидвилл қаласында қайтыс болды. Ол әскери салтанатпен Пенсильвания штатының Кроуфорд округіне қарасты Юнион қалашығындағы Сент-Джон зиратына жерленді. 1968 жылы Дрексел университетінің құрметті заң ғылымдарының докторы дәрежесімен марапатталды. Пенсильваниядағы 79-шы тас жолдың бір бөлігі оның құрметіне "Реймонд П. Шафер тас жолы" деп аталды, сондай-ақ Пенсильванияның Эдинборо және Индиана университеттеріндегі студенттер жатақтары мен Аллегейни колледжінің аудиториясы да оның есімімен аталады. 2011 жылғы Пенсильвания штатының 1652 нөміріндегі заң жобасы, демократтық штаттық өкіл Марк Б. Коэн ұсынған, және 2011 жылғы Пенсильвания штатының Сенатының 1003 нөміріндегі заң жобасы, демократтық штаттық сенатор Дэйлин Лич ұсынған, екеуі де "Губернатор Раймонд П. Шафердің медициналық марихуананы инабатпен қолдану туралы заң" деп аталды.